Кемеде бір хакім патшаға келіп
Теңіздегі сабақ
Бір патша шеттен әкеліп келе жатқан құлымен бірге кемеге мінді. Құл бұған дейін теңіз көрмеген, кеме азабын бастан өткермеген еді. Ол сабыр сақтай алмады: қатты жылап, дірілдей бастады. Қанша жылы сөйлеп, жұбатса да, көнбей қойды. Ақыры патшаның мазасы қашты.
Хакімнің ұсынысы
Сол кезде кемеде отырған бір хакім патшаға келіп: «Бұйырсаңыз, мен оны тыныштандырайын», — деді.
Патша: «Өте жақсы болар еді», — деп келісімін берді.
Қатал шешім
Хакім дереу бұйрық берді: «Оны теңізге тастаңдар». Айтқаны орындалып, құлды теңізге тастады. Ол бір рет батып шығып, екінші рет батып шыққанында шашынан ұстап сүйреп, кеменің қасына алып келді.
Құл екі қолымен кеме арқанын қармап, ішке кірді де, бір бұрышқа барып тып-тыныш отырды. Әлгі сәттен бастап оның үрейі басылып, жан ұшыра жылағаны тоқтады.
Хикметі неде?
Хакімнің бұл ісі патшаға ұнап: «Мұнда қандай хикмет бар?» — деп сұрады.
Хакім: «Тұншығудың бейнетін татпайынша, кеме рақатының қадірін білмес еді. Енді ол ауыртпалықты көрді, сондықтан кеменің қауіпсіздігінің қадірін білді», — деді.
Түйін
- Кейде қауіпсіздіктің қадірін сезіну үшін адам алдымен қауіптің өзін танып-білуі мүмкін.
- Қорқыныш пен күйзеліс тәжірибесі сабырға жол ашады: салыстыру пайда болғанда ғана тыныштықтың мәні айқындалады.
Дереккөз: Сәйф Сарайи, «Гүлстан би-т-түрки» кітабынан.