Қазақша рефераттар

Тірек сөздер үлгісі

Сабақтың мақсаты

Оқушыларды Жетісу Алатауының географиялық заңдылықтарын жан-жақты зерттеуге үйрету, таудың табиғи жағдайының өзіндік ерекшеліктерін өз бетімен меңгеріп, жаңа білімді игеруге бағыттау. Білімнің бірізділігін сақтай отырып, оқушыларды шығармашылықпен жұмыс істеуге дағдыландыру.

Негізгі бағдар

Зерттеу, талдау, қорытынды шығару

Оқу дағдысы

Өзіндік оқу және ақпаратты жүйелеу

Шығармашылық

Өлең жолдары, эссе, ауызша пікір

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру бөлімі

Сабаққа назар аудару, оқу құралдарын дайындау, жұмыс тәртібін нақтылау.

II. Кіріспе бөлімі

  1. Оқушылар картадан Қазақстанның басқа елдермен ортақ байланыстарын тауып, түсініктеме береді.
  2. Қазақстанның биік тауларының жалпы табиғат жағдайына қысқаша сипаттама жасайды.

III. Негізгі бөлім

1) Өзіндік оқу

Жаңа тақырыпты оқу үшін 7 минут уақыт беріледі. Мақсат — мәтіннің мазмұнын ашу және негізгі ойды табу.

2) Мазмұнды дамыту

Мәтіндегі тақырыпшалар бойынша және қосымша тірек сөздерді пайдаланып, оқушылар плакатқа негізгі ұғымдарды жазады. Жұмыста слайдтар мен карта қолданылады.

Тірек сөздер (үлгі)

  • 1 Жетісу Алатауы
  • 2 Жер бедері
  • 3 Пайдалы қазбалар
  • 4 Бөліктері
  • 5 Геологиялық құрылымы
  • 6 Климаты
  • 7 Көлдері
  • 8 Өзендері
  • 9 Мұздықтары
  • 10 Табиғат зоналары
  • 11 Өсімдіктері
  • 12 Жануарлар дүниесі
  • 13 Табиғатты қорғау шаралары

Алдын ала берілген тапсырмалар бойынша оқушылар өңірге қатысты ақын-жазушылардың жыр жолдарын оқып, өз пікірін қосады. Бұл жұмыс шығармашылық қабілетті шыңдауға бағытталады.

IV. Алған білімді бекіту

Оқушылар өз бетімен жаңа тақырып бойынша бір-біріне бес сұрақ құрастырып, өзара жауап алмасу арқылы білімін тексереді.

V. Қорытынды бөлім

Оқушылар жаңа сабақтан алған әсері мен білімін түйіндеу үшін дәптерге 7 сөйлем көлемінде эссе жазады. Уақыт: 4 минут.

Эссе тақырыбы

«Жетісу Алатауы — жер жәннаты»

VI. Үйге тапсырма және бағалау

Үй жұмысы

Оқу. Сонымен қатар «Жетісу Алатауының кәсіптік маңызы» тақырыбында шағын әңгіме жазу.

Бағалау

Сабақта белсенділік танытқан оқушылар бағаланады. Ынталандыру ретінде әсем табиғат көріністері бар суреттер таратылады.

Оқушы ой-толғаулары

Сабақты қорытындылау мақсатында берілген тапсырма бойынша 8-сынып оқушылары Жетісу өңірінің тарихи-географиялық сипатын және табиғаттың көркемдігін өз сөздерімен жеткізеді.

Нұрлыбекова Айдана (8 «б»)

Эссе үзіндісі

Жетісу өңірі — тарихи өлке. Әсем табиғатындағы шүйгін шөбі, құнарлы жері, сарқыраған өзені, шыршалары мен қарағайлы ормандары көрші елдердің де қызығушылығын тудырған. Сондықтан бұл өлкеде жиі-жиі шапқыншылықтар мен соғыстар болған. Бірақ ата-бабаларымыз осы жерді бізге аманат етіп қалдырды.

Төлебаев Еркебұлан (8 «ә»)

Эссе үзіндісі

Бүгін біз Жетісу Алатауы туралы жаңа білім алдық. Басқа биік таулар сияқты мұнда да асқар шыңдар, жоталар және мұздықтар бар екеніне көз жеткіздік. Көгілдір таулардың арасында сулы да нулы, Ой жайлау тәрізді әсем қазаншұңқырдың барын білдік. Ағысы қатты, бастауын мұздықтардан алатын Лепсі, Ырғайты, Ақсу секілді өзендердің көркін тамашалау — үлкен ғанибет. Өз елімде осындай жұмақ мекеннің барына қуанамын.

Поэзия

Жетісу Алатауының табиғатына ғашық болып, көптеген ақындар өлең жазған. Мысалы, Ж. Жабаев былай жырлаған:

Тізілген таулары бар Жетісудың,
Ішінде орман, тоғай біткен нудың.
Дариядай сол таулардан тулап толып,
Көресің тамашасын аққан судың.

Есепсіз тау суреті, көз жетпейтін,
Жырлауға қазынасы көп, тіл жетпейтін.
Өрік, алма, алмұрт, жидек-жемістер көп —
Бір татсаң, аузыңнан дәм кетпейтін.

Негізгі ой

Жетісу Алатауын оқыту — тек географиялық нысанды сипаттау емес, табиғат компоненттерін (жер бедері, климат, су жүйелері, мұздықтар, өсімдік пен жануарлар дүниесі) өзара байланыста түсіндіріп, оқушыны дерекпен жұмыс істеуге, ойды жүйелеуге және туған өлкенің құндылығын сезінуге жетелейді.