Әйтеуір бір кезде сөзшең молда Қожаға бұрылып
Қожанасыр туралы әзілдер
Қожанасырдың әзілдері қысқа болса да, астарлы ойымен есте қалады. Төмендегі бірнеше әңгіме оның тапқырлығын, тілінің уытын және өмірге деген ерекше көзқарасын көрсетеді.
«Бес уақыт намаздан тығылып»
Бір күні үйге кірген Қожанасырдың баласы әкесінің үй бұрышына тығылып отырғанын көріп: «Әкетай, сіз біреуден тығылып отырсыз ба?» — деп таңдана сұрайды.
Сонда Қожанасыр: «Иә, балам, мен бес уақыт намаздан тығылып отырмын!» — дейді.
Артынша: «Есікті қаттырақ жап. Әйтпесе азаншының дауысы естіліп қалып, мешітке баруыма тура келеді» — депті.
Бұл әңгімеде Қожанасырдың жалқаулықты да, сылтауды да әжуалайтын астары байқалады.
Тілі ұзын молда
Бірде Қожанасыр тойға барып, көп сөйлейтін молдаға жолығады. Молданың бітпейтін мылжыңынан шаршаған жұрттың көбі сыртқа шығып кетеді.
Әйтеуір бір кезде сөзшең молда Қожаға бұрылып: «Құрметті Қожеке, сіз келгелі бері үн қатпадыңыз ғой. Тіліңіз байланып қалды ма?» — дейді.
Сонда Қожанасыр: «Егер менің тілім сіздің тіліңіздей ұзын болса, баяғыда-ақ кесіп алып, қоқысқа лақтырып жіберер едім» — деп жауап береді.
Негізгі ой: артық сөз — қадір кетіреді.
«Есегім қақсап қоймады»
Бір күні Қожанасыр қала басқарушысына келеді. Басқарушы оны көріп: «Сіз бізге келдіңіз бе?» — деп сұрайды.
Қожа: «Е, мына есегім қайта-қайта қақсап қоймады ғой. “Достарыма ертіп апар” дейді. Содан соны ертіп келе жатырмын» — деген екен.
Әзілдің дәмі — қалжыңмен айтылған өткір ишарада.
Өсек пен құлақ
Ертеде ел билеуші Әмірші Қожадан: «Өсек айтатын адамға қандай қатал жаза қолдануға болады?» — деп сұрайды.
Сонда Қожанасыр: «Өсекті тыңдаған адамның құлағын кесіп тастау керек» — депті.
Бұл тұжырым өсектің «екі жақты» зиянын көрсетеді: айтушы да, тыңдаушы да жауапты.
Пікір қалдырыңыз
Егер өзіңіз білетін Қожанасыр туралы әзіл-әңгімелер болса, пікір бөліміне жазып қалдырыңыз. Ұнаған нұсқалар сайтта жарияланады.