Қазақша рефераттар

Тау шаңғысы спорты - Тау шаңғысы спорты арнайы жолдармен таудан төмен құлдилау

Сабақ тақырыбы

Үшбұрыштың, тіктөртбұрыштың және шаршының периметрін табу.

Сабақтың мақсаттары

  • 1) Білімдік мақсат

    Үшбұрыш, тіктөртбұрыш, шаршы қабырғаларының ұзындықтарын өлшеу және олардың периметрін табу; «сонша» ұғымын қолданып екі амалмен шығарылатын есептің шешімін түсіндіру; екі таңбалы сандарды оқу, жазу және ұзындық бірліктерімен амалдар орындауды бекіту.

  • 2) Дамытушылық мақсат

    Оқушылардың ойлау қабілетін дамыту, шапшаң есептеуге баулу, ой-өрісін кеңейту.

  • 3) Тәрбиелік мақсат

    Патриоттық сана-сезімді қалыптастыру, өз еліне деген ұлттық мақтанышқа тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

Азия ойындарының логотиптері мен эмблемалары, Алан Ирби бейнесі, Азиада алауының логотипі, карта, карточкалар, сандар құрамы сызбасы.

Ұйымдастыру және қызығушылықты ояту

Сабақ әңгімесі 2011 жылғы VII қысқы Азия ойындарына (Азиада) арналады. Ойындар 30.01–06.02 аралығында Астана мен Алматы қалаларында өтті.

Азиада туралы қысқаша

  • Азия елдерінің спортшылары арасында әр төрт жыл сайын өтетін спорттық жарыс.
  • Шамамен 30 елдің спортшылары қатысады.
  • Қазақстан спортшылары Азия ойындарына 1996 жылдан бастап қатыса бастады.
  • Қатысушы елдер: Жапония, Қытай, Корея, Үндістан, Өзбекстан, Қырғызстан, Моңғолия, Кувейт және т.б.

Азиада алауы 31.12.2010 жылы Әл-Кувейтте тұтанып, 02.01 күні Қытайдың Чанчунь қаласына жетіп, кейін Қазақстан қалаларын аралап 30 қаңтарда Астанаға келді. Бүгінгі сабақта біз қысқы спорт түрлерін еске түсіріп, есеп шығару арқылы білімімізді көрсетеміз.

Үй тапсырмасын тексеру: ұзындық бірліктерімен амалдар

Өрнек Жауабы
3 м 5 дм + 2 дм 3 м 7 дм
82 см − 40 см 42 см
7 см + 8 см 1 дм 5 см
6 дм 7 см − 5 см 6 дм 2 см
36 см + 40 см 76 см
1 дм 5 см − 9 см 0 дм 6 см

Эмблема түстерінің мәні

  • Көк түс — еркіндік пен шексіз мүмкіндіктер кеңістігі.
  • Қызыл түс — жеңіске деген жігер, спортқа берілгендік, жарыс қызуы.

Азиада бойтұмары: Алан Ирби туралы аңыз

Азиада–2011 бойтұмары ретінде барыстың күшігі Алан Ирби таңдалды. Ирби — көпшіл, мықты, көңілді, сүйкімді, кең пейілді кейіпкер.

Биік таудың басында Ирби деген қар барысының күшігі өмір сүріпті. Ол қарда ойнағанды, жартастан жартасқа секіргенді жақсы көрген. Алайда оған бірге ойнайтын дос табылмайды. Бір күні Ирби өзі өмір сүріп жатқан елдің екі ірі қаласы — Астана мен Алматыда қысқы Азия ойындары өтетінін естіп, батыл да төзімді спортшылармен танысып, дос табу үшін жолға шығады.

Ауызша есеп: жылдам ойлау

Өрнек

14 − 6 + 7 − 9 − 6

Нәтиже

0

Өрнек

13 − 8 + 6 + 9 − 20

Нәтиже

0

Өрнек

15 − 7 + 8 − 9 − 7

Нәтиже

0

Жарыстар спорттың 11 түрі бойынша өтеді. Енді солардың кейбірін атап, тапсырмалар арқылы бекітеміз.

Периметр ұғымы және алғашқы есептер

Негізгі анықтама

Периметр — көпбұрыштың барлық қабырғалары ұзындықтарының қосындысы.

№1 (а): қосындыны тап

3 + 2 + 7 = 12 см

№1 (ә): үшбұрыш периметрі

P = 4 + 3 + 2 = 9 см

№2: әр фигураның периметрі

I қатар

P = 4 + 2 + 4 + 2

12 см

II қатар (шаршы)

P = 2 + 2 + 2 + 2

8 см

III қатар

P = 2 + 3 + 4 + 5

14 см

Спорт түрлері туралы қысқа анықтамалар

Биатлон

Шаңғы жарысы мен винтовкадан жатып және тұрып ату кезеңдерінен тұрады.

Тау шаңғысы

Арнайы жолмен таудан төмен құлдилау.

Конькимен жүгіру

Мұзда конькимен жылдамдыққа жүгіру.

Екі амалмен есеп шығару

№3 есеп

Қызыл қарындаш — 20 тг. Жай қарындаш — 20 тг. Қалам — қарындаштан 60 тг қымбат. Барлығы қанша тұрады?

Қалам: 20 + 60 = 80 тг

Барлығы: 20 + 20 + 80 = 120 тг

Жауабы: 120 тг.

Мәдени Азиада және сергіту сәті

Азиада тек спорттық жарыстармен шектелмейді. Оған қоса Мәдени Азиада бағдарламасы да ұйымдастырылады.

  • Спорт туралы кинофестиваль
  • Бейнелеу өнері көрмелері
  • Ұлттық спорт түрлері фотокөрмесі
  • Әндер мен билер фестивалі
  • Цирк өнері фестивалі
  • Хип-хоп стиліндегі шоу-концерт

Азиада ойындарының гимнін орындайтын өнерпаздар ретінде Р. Рымбаева мен Ә. Дінішев аталады.

Фристайл және өлшем бірліктерін түрлендіру

Фристайл деген не?

Фристайл — тау шаңғысы спортының бір түрі. Ол үш бағытқа бөлінеді:

  • Могул — кедір-бұдыр жолмен тау шаңғысымен жылдам түсу.
  • Шаңғы балеті — әртүрлі би қимылдарын орындай отырып түсу.
  • Әуе акробатикасы — трамплиннен секіріп, акробатикалық қимылдар орындау.

№4 тапсырма: ұзындық бірліктерімен амалдар

I қатар

5 м 8 дм − 6 дм = 5 м 2 дм

II қатар

57 см + 20 см = 77 см = 7 дм 7 см

III қатар

4 дм 2 см + 6 см = 4 дм 8 см = 48 см

Командалық ойындар: хоккей арқылы сан құрамы

Шайбалы хоккей

Мұз алаңында өтетін командалық ойын: мақсат — шайбаны қарсылас қақпасына енгізу. Қақпаны қақпашы қорғайды.

«Хоккей» ойыны: екі таңбалы санды құрастыру

8 ондық, 5 бірлік

85

8 ондық

80

8 бірлік

8

5 ондық

50

5 бірлік

5

5 ондық, 5 бірлік

55

5 ондық, 8 бірлік

58

0 ондық, 5 бірлік

5

5 ондық, 0 бірлік

50

Допты хоккей және №5 тапсырма

Допты хоккей — мұз алаңындағы командалық ойын, ережелері шайбалы хоккейге ұқсас.

№5 (ә)

8 онд − 3 онд = 5 онд (50)

№5 (б)

9 бірл + 7 бірл = 16

30 − 8 = 22

Мәнерлеп сырғанау және периметрді бекіту

Мәнерлеп сырғанау

Мәнерлеп сырғанау — музыка ырғағымен мұзда конькимен орындалатын қимыл-қозғалыстарға негізделген спорт түрі.

Қазақстан спорты үшін маңызды дерек: жастар арасында 2007 жылғы Азия чемпионы, ересектер арасында 2009 жылғы Азия чемпионатының күміс жүлдегері, 2006 жылғы Әлем кубогінің жүлдегері, Еуропа кубогі мен бірнеше халықаралық турнирлердің жеңімпазы Абзал Рахымғалиев — Аягөз қаласының тумасы.

Периметр: құрамдас фигура

Берілген қабырғалар (см): 1, 2, 2, 4, 3, 6

P = 1 + 2 + 2 + 4 + 3 + 6 = 18 см

Шорт-трек

Шорт-трек — хоккей алаңында белгіленген қысқа мұз жолында конькимен жарысу.

Карточкамен жұмыс: деңгейлік тапсырмалар

3-деңгей

  • 10 + 10 = 20
  • 40 + 10 = 50
  • 20 + 20 = 40
  • 50 + 7 = 57

4-деңгей

  • 40 + 45 = 85
  • 53 − 20 = 33
  • 29 + 10 = 39
  • 74 − 10 = 64

5-деңгей

  • 29 + 8 = 37
  • 45 − 6 = 39
  • 33 + 7 = 40
  • 68 − 9 = 59

Қорытынды: нені білдік?

Сабақ нәтижелері

  • VII қысқы Азия ойындарының Астана мен Алматыда өткенін қайталадық.
  • Жарыстар спорттың 11 түрі бойынша ұйымдастырылатынын бекіттік.
  • Фигуралардың периметрін таптық және есептер шығардық.
  • Ұзындық өлшем бірліктерімен амалдар орындадық.
  • Ашылу салтанаты — 30.01, жабылу салтанаты — 06.02 екенін еске түсірдік.
  • Барлығы 69 медаль сарапқа салынғаны туралы мәліметпен таныстық.

Ұран

«Мақсаты бірдің — рухы бір»

Үй тапсырмасы

№ 6 — 137-бет.