Сабақтың мақсатын, барысын айту
Сабақтың мазмұны
Бұл жоспар 4-сынып оқушыларына арналған. Негізгі тақырып — «Неге дейін?» сұрағына жауап беретін сөздерді қолдану және -ға/-ге, -қа/-ке жалғауларының емлесін меңгерту.
Білімділік
Лексикалық тақырып бойынша білімді кеңейту, жүйелі сөйлеуге үйрету.
Дамытушылық
Грамматикалық тақырыпты өз бетінше түсіну, дәлелдеу және бір-біріне түсіндіру дағдыларын дамыту.
Тәрбиелік
Өз ауылына деген сүйіспеншілік сезімін қалыптастыру.
Сабақтың барысы
- 1. Ұйымдастыру кезеңі.
- 2. Сабақтың мақсаты мен жұмыс ретін хабарлау.
-
3. Жаңа сабаққа кіріспе.
Өткен сабақтардағы «Фонетика» тақырыбы бойынша білімді тексеру, жүйелеу және бағалау.
Тапсырмалар
I тапсырма — «Артығын тап» (тест)
Әр бағанадағы әріптердің ішінен артығын тауып, сызып тастаңыз. Жұмысқа 1 минут беріледі. Одан кейін оқушылар парақтарын ауыстырып, тақтадағы кесте бойынша бір-бірінің жұмысын тексереді, жауаптарын дәлелдейді.
Бағалау нормасы
- 0 дұрыс — 0
- 1 дұрыс — 1
- 2–3 дұрыс — 2
- 4–6 дұрыс — 3
- 7–9 дұрыс — 4
- 10–12 дұрыс — 5
Дауыстылар (мысалдар)
Жуан: а, ә, о, ү
Жіңішке: ә, о, ү, ұ, ы
Дауыссыздар (мысалдар)
Қатаң: п, с, б, т, з
Ұяң: б, в, к, з, д
Үнді: м, н, о, л, п
Дауысты / дауыссыз (аралас қатарлар)
Дауысты: а, ө, р, у, ә, т
Дауыссыз: п, с, т, о, к, б, ж
Ескерту: бұл қатарлар тапсырмадағы «артығын табу» үшін берілген аралас мысалдар ретінде қолданылады.
II тапсырма — «Кім тез?»
Оқушылар 30 секунд ішінде жаңа сөздерді жаттап, сол сөздермен сөйлем құрайды.
III тапсырма — Мәтінмен жұмыс (аударма диктант + «Қатені тап»)
Оқушылар сөйлемдерді аударады, мұғалім тақтаға жазады, ал оқушылар дәптерге көшіреді. Мұғалім мәтінді әдейі қателермен жазады. Көшіру барысында оқушылар қателерді байқап, дәлелдеп түзетеді және мұғалімнің жұмысын бағалайды.
Қате нұсқа (тақтада)
- Мен ауылда бардім.
- Ауылда дейін мәшінамен бардың.
- Кеше үйде дейін жау келдім.
- Мектепке дейін екі аялдама бар.
- Біз көшеде дейін бардік.
- Әжем жолға дейін келді.
Түзету және дәлел
«Мен ауылда бардім» сөйлеміндегі қате — бағытты білдіретін сұраққа дұрыс жалғау қойылмаған. Дұрысы: «Мен ауылға бардым.»
Себебі сұрақ: «Қайда? Неге?» — -ға/-ге, -қа/-ке жалғауларын қажет етеді. Сөз үнді дыбысқа аяқталса, көбіне -ға/-ге жалғанады. «Ауыл» — жуан сөз, сондықтан -ға қолданылады.
IV тапсырма — Сөйлем құрастыру
A) Тақтадағы сұрақтар бойынша
-
Кім? Қайда? Неге барды?
Мен дүкенге бардым.
-
Қашан? Кім? Неге дейін? Немен барды?
Бүгін Айдар үйге дейін автобуспен барды.
-
Кім? Неге дейін? Кіммен бардым?
Мен үйге дейін анаммен бардым.
Ә) Талдау
Сөйлемдерден сұраққа жауап беретін сөздерді табу және жалғауларын белгілеу.
V тапсырма — «Неге дейін?» сұрағына жауап беретін сөздер
Оқушылар мысалдар айтады, мұғалім тақтаға жазады.
V тапсырма (жалғасы) — Ереже құрастыру
Мысалдарға сүйене отырып, оқушылар -ға/-ге, -қа/-ке жалғауларының қолданылуына қатысты ережені өздері тұжырымдайды.
Негізгі ұғымдар
- Неге? — «қайда? неге? (кімге? неге?)» мағынасында.
- Неге дейін? — «до чего?» мағынасында.
Емле бағыты (қысқаша)
- Сұраққа жауап беретін сөзге -ға/-ге, -қа/-ке жалғаулары жалғанады.
- Дауыстыдан, ұяң және үнді дыбыстардан кейін көбіне -ға/-ге жазылады.
- Қатаң дыбыстардан кейін көбіне -қа/-ке жазылады.
- Жуан сөздермен -ға/-қа, жіңішке сөздермен -ге/-ке қолданылады.
Оқулықпен жұмыс
Оқушылар 4-сынып оқулығын ашып, ережені өз бетімен оқиды, өз тұжырымымен салыстырады және назардан тыс қалған тұстарын атап өтеді.
VI тапсырма — Оқу және толықтыру
3-тапсырмадағы мәтінді оқып, сөйлемдерді толықтырып айту.
VII тапсырма — Шығармашылық жұмыс
Сұрақ: «Сендер мектепті бітіргенге дейін біздің ауыл қандай болады?» Оқушылар ауыл туралы бұрын құрастырған әңгімелерін еске түсіреді. Мұғалім дайындаған кластер бойынша ойларын жүйелеп, әңгіме құрастырады.
Талқылау өзегі
- Президенттің мақсаты: әр ауылдың көркейіп, жақсы болуы.
- Біздің арманымыздағы ауыл: таза, қауіпсіз, көрікті, мүмкіндігі мол.