Қазтамақ гүлінің тарихы
Мазмұны
- I Кіріспе — Қазтамақ гүлінің тарихы
- II Зерттеу бөлімі — Қазтамақ түрлері; пайдасы және қолданылу жолдары
- III Қорытынды
Қазтамақ (Pelargonium, пеларгония/герань) туралы
Қазтамақ (Pelargonium) — герань тұқымдасына жататын көпжылдық шөптесін өсімдік. Негізгі отаны — Оңтүстік Африка. Ғалымдар мен өсімдік сүйер қауымға белгілі түрлерінің саны шамамен 280.
Гүлдеу кезеңі
Сәуірден қазанға дейін үздіксіз гүлдейтіндіктен, қазтамақ көптеген гүлпаздардың сүйікті өсімдігіне айналған.
Тіршілік формасы
Қазтамақ түрлері біржылдық та, көпжылдық та болуы мүмкін.
Қазақстандағы таралуы және сыртқы сипаттамасы
Қазақстанда қазтамақ шалғынды жерлерде, өзен аңғарларында, ормандарда және тау беткейлерінде өседі. Ел аумағында 15 түрі кездеседі.
Биіктігі
10–80 см.
Сабағы
Тік өседі, сыртын түк басады.
Жапырағы
Тілімденген, қарама-қарсы немесе кезектесе орналасады.
Гүлінің түсі және гүлдеуі
Гүлдері қызыл, көкшіл, күлгін немесе ақ түсті болады. Көбіне шоқталып, кейде дара түрде де кездеседі. Маусым–тамыз айларында гүлдеп, шілде–қыркүйек аралығында жемістенеді.
Жемісі
Жемісі — дәнек.
Құрамы және құндылығы
Қазтамақ илік заттарға бай. Өсімдіктің гүлдерінде және сабағында танин, бояғыш заттар, кальций, каротин, С дәрумені және геранин кездеседі. Сондай-ақ қазтамақтан эфир майы алынады.
Негізгі ерекшеліктер (қысқаша)
- Түр алуандығы жоғары: әлемде шамамен 280 түр.
- Қазақстанда табиғи ортада 15 түрі өседі.
- Ұзақ гүлдеу кезеңі: сәуір–қазан.
- Құрамында танин мен эфир майы сияқты құнды заттар бар.