Мәйек деген сөз
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Сабақтың мақсаты
Оқушыларды Болат Үсенбаевтың «Сөз мәйегі» өлеңімен таныстыру.
Білімділік
- Автор туралы мағлұмат беру.
- Өлең мазмұнын меңгерту.
- Мақал-мәтел туралы білімді кеңейту.
Тәрбиелік
- Ұқыптылыққа, әдептілікке баулу.
- Мәдениетті, сыпайы сөйлеуге үйрету.
- Адамгершіліктің игі қасиеттерін қалыптастыру.
Дамытушылық
- Мәнерлеп оқу дағдысын дамыту.
- Көркем сөйлеу тілін жетілдіру.
- Өлең мазмұнын өмірмен байланыстыра білу қабілетін дамыту.
- Ауызша және жазбаша тіл мәдениетін, сөздік қорды кеңейту.
Сабақтың сипаттамасы
- Сабақтың түрі
- Жаңа сабақ.
- Әдіс-тәсілдер
- Түсіндіру, сұрақ-жауап, топтастыру, әңгімелеу, көрнекілік.
- Көрнекілік
- Интерактивті тақта.
Сабақтың құрылымы
-
I. Ұйымдастыру
Психологиялық дайындық, назар аударту.
-
II. Жаңа сабақ
Өлеңмен танысу, талдау, тапсырмалар.
-
III. Қорытындылау
Ойын арқылы жинақтау.
-
IV. Үй тапсырмасы
Мәнерлеп оқу, қосымша мәлімет.
-
V. Бағалау
Белсенділік пен орындау сапасы.
I. Ұйымдастыру бөлімі
Психологиялық дайындық
«Сәлеметсіздер ме, апайлар! Қазір 4 “Б” сыныбында әдебиеттік оқу сабағы. Балалар, бір-біріміздің алақандарымызды түйістіріп, алақан жылуын сезініп, бір-бірімізге жақсы сөздер мен тілектер айтайық».
Бүгінгі сабақ ерекше: сыныпқа қонақтар келді. Сондықтан әрқайсың белсенді қатысып, өз мүмкіндігіңді көрсет.
Бағалау өлшемдері
Бүгін жаңа сабақ болғандықтан, оқушылар 3 бағыт бойынша бағаланады:
- Мақал-мәтелдер.
- Өзіндік жұмыс.
- Сұрақтар мен тапсырмалар.
«Сәттілік» сөзі арқылы мақал-мәтелдер
«Сәттілік» сөзіндегі әріптерден басталатын мақал-мәтелдерді еске түсірейік:
С
Сәлем — сөздің анасы.
Ә
Әдепті бала — арлы бала, әдепсіз бала — сорлы бала.
Т
Талаптыға нұр жауар.
Т
Тірлік түбі — бірлік.
І
Іздеген мұратына жетеді.
Л
Ләйлек келмей, жаз болмас.
І
Іңірде жатқан ырыссыз қалады.
К
Көп сөз — күміс, аз сөз — алтын.
II. Жаңа сабақ
Тақырып
Бүгін біз Болат Үсенбаевтың «Сөз мәйегі» тақырыбындағы өлеңімен танысамыз. Автордың өмірі мен шығармашылығы интерактивті тақта арқылы көрсетіліп, түсіндіріледі.
Негізгі сұрақ
«Сөз мәйегі» деген тіркесті қалай түсінесіңдер?
Ұғымды түсіндіру: «мәйек» және «сөз мәйегі»
Мәйек — жас төлдің ұлтабарынан алынып, сүттен ірімшік жасауға пайдаланылатын ұйытқы.
Ауыспалы мағынада — белгілі бір нәрсеге арқау болатын, ұйытқы қызметін атқаратын негіз.
Сөз мәйегі — сөздің ұйытқысы, қадірі мен құндылығы.
Бұрын ата-бабамыз «сөзге тоқтаған» халық болған: шешендер мен билер талай дауды сөздің күшімен шешкен.
Жұмыс кезеңдері
- 1Өлеңді мәнерлеп оқу.
- 2Оқушыларға оқыту.
- 3Сөздік жұмысы.
- 4Сұрақтармен жұмыс.
- 5Дәптермен жұмыс.
Сөздік жұмысы
- Көркеуде
- Оқымаған, надан адам.
Музыкалық сүйемел
Тапсырма орындау кезінде Мақпал Жүнісованың «Бір ауыз сөз» әнін қосуға болады.
Сұрақтармен жұмыс
Мақал дегеніміз не?
Оқушылардың жауабы тыңдалады, дәлелмен толықтырылады.
Мәтел дегеніміз не?
Оқушылардың жауабы тыңдалады, мысал келтіріледі.
Мақал-мәтел бізді неге үйретеді?
Тәрбиелік мәні, өмірлік тәжірибе туралы ой қорытылады.
Неліктен мақал-мәтелді «аталы сөз» деп атайды?
Сөздің салмағы мен даналық өлшемі түсіндіріледі.
Мақал-мәтелді кім шығарады?
Халық даналығы, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасқан тәжірибе ретінде талқыланады.
Дәптермен жұмыс
Өлеңнің әр шумағындағы негізгі ойды (сөздің «тұғырын») тауып, дәптерге жазыңдар:
Сөз ____________ — жаманнан жиренткен.
____________ — өмір жайлы сыр шерткен.
Мақал-мәтелдер — ________________________.
____________ — қалдырған бабамыз.
____________ — өмірден туады.
Күн болып жаһанға — ________________________.
III. Қорытындылау
«Ұтымды жауап» ойыны
Ойын шарты: әр әріптен басталатын сөздер құрап, бүгінгі тақырыптың мағынасын ашатындай қорытынды жасаймыз.
IV. Үй тапсырмасы
Міндетті тапсырма
«Сөз мәйегі» өлеңін мәнерлеп оқу.
Қосымша тапсырма
Болат Үсенбаев туралы қосымша мәлімет әкелу.
V. Бағалау
Қорытынды бағалау
Сабаққа белсенді қатысып, тапсырмаларды сапалы орындаған оқушылар бағаланады. Бағалау критерийлері: мақал-мәтел айтуы, өзіндік жұмыс нәтижесі, сұрақтарға толық әрі нақты жауап беруі.