Ақынның тілі қылыштан өткір, қылдан нәзік
Тіл туралы мақал-мәтелдер
Қазақ даналығында тіл — адамның ойы мен мінезінің айнасы. Тілдің құдіретін, жауапкершілігін және оның адам өміріндегі орнын төмендегі мақал-мәтелдер айқындайды.
Негізгі ой
Тіл — ақылдың өлшемі.
Мақал-мәтелдер
-
Адам тілі тас жарады, тас жармаса бас жарады.
Сөздің қуаты зор: ол жақсылыққа да, зиянға да бастай алады.
-
Аз айтып — сұйылтып, көп айтып — қойылтары жоқ.
Артық сөз мәнді әлсіретеді; өлшемді сөйлеу — парасат белгісі.
-
Ақынның тілі қылыштан өткір, қылдан нәзік.
Шынайы сөз бірде өткір, бірде жұмсақ — екеуі де орнымен қолданылғанда әсерлі.
-
Ана тілім — дана тілім.
Ана тілі — ұлттың рухани тірегі, білім мен тәрбие бастауы.
-
Ат жүйрігі азаптан құтқарады, тіл жүйрігі мазақтан құтқарады.
Жағдайдан шығарар күш те, беделді сақтар тәсіл де — орынды сөз.
-
Ат жүйрігі айырады, тіл жүйрігі қайырады.
Дұрыс сөз адасқанды түзеп, бағыт береді.
-
Ат жүйрігі асқа, тіл жүйрігі басқа.
Жүйрік ат межеге жеткізсе, жүйрік тіл биік беделге жеткізеді.
Қорытынды
Бұл мақал-мәтелдер сөзге сақ болуды, ойды анық жеткізуді және ана тілін құрметтеуді үндейді. Тілдің күші — жауапкершілігімен бірге.