Ақынның тілі қылыштан өткір, қылдан нәзік

Тіл туралы мақал-мәтелдер

Қазақ даналығында тіл — адамның ойы мен мінезінің айнасы. Тілдің құдіретін, жауапкершілігін және оның адам өміріндегі орнын төмендегі мақал-мәтелдер айқындайды.

Негізгі ой

Тіл — ақылдың өлшемі.

Мақал-мәтелдер

  • Адам тілі тас жарады, тас жармаса бас жарады.

    Сөздің қуаты зор: ол жақсылыққа да, зиянға да бастай алады.

  • Аз айтып — сұйылтып, көп айтып — қойылтары жоқ.

    Артық сөз мәнді әлсіретеді; өлшемді сөйлеу — парасат белгісі.

  • Ақынның тілі қылыштан өткір, қылдан нәзік.

    Шынайы сөз бірде өткір, бірде жұмсақ — екеуі де орнымен қолданылғанда әсерлі.

  • Ана тілім — дана тілім.

    Ана тілі — ұлттың рухани тірегі, білім мен тәрбие бастауы.

  • Ат жүйрігі азаптан құтқарады, тіл жүйрігі мазақтан құтқарады.

    Жағдайдан шығарар күш те, беделді сақтар тәсіл де — орынды сөз.

  • Ат жүйрігі айырады, тіл жүйрігі қайырады.

    Дұрыс сөз адасқанды түзеп, бағыт береді.

  • Ат жүйрігі асқа, тіл жүйрігі басқа.

    Жүйрік ат межеге жеткізсе, жүйрік тіл биік беделге жеткізеді.

Қорытынды

Бұл мақал-мәтелдер сөзге сақ болуды, ойды анық жеткізуді және ана тілін құрметтеуді үндейді. Тілдің күші — жауапкершілігімен бірге.