Қазақша рефераттар

Ұзындық өлшем бірліктері

Қайталау сабағы Дәстүрлі сабақ Сұрақ–жауап • талдау • салыстыру • ой қозғау

Сабақтың мақсаты

  • Геометриялық фигуралар, олардың қасиеттері және периметрі бойынша білімді кеңейту.
  • Ұзындық өлшем бірліктерін еске түсіріп, шамаларға амалдар қолдана отырып есептеуге жаттықтыру.
  • Есеп шығару дағдыларын жетілдіру және ауызша есептеуді дамыту.
  • Математикалық білімді өмірде қолдануға баулу, математиканың маңызын түсіндіру.

Құрал-жабдықтар

  • Интерактивті тақта
  • Оқулық
  • Үлестірмелі материалдар
  • Геометриялық фигуралар жиынтығы

Пәнаралық байланыс: ана тілі, дүниетану.

Негізгі тақырыптар

Фигуралар және олардың қасиеттері

Тіктөртбұрыш, шаршы, үшбұрыш: қабырғалары, бұрыштары, ерекшеліктері.

Периметрді табу

Периметр — фигура қабырғалары ұзындықтарының қосындысы.

Ұзындық өлшем бірліктері

мм, см, дм, м және олардың өзара қатынасы.

Сабақ құрылымы

Уақытқа бөлінген кезеңдер

  1. I

    Ұйымдастыру кезеңі

    Психологиялық дайындық — 1 минут.

  2. II

    Өтілген материалды қайталау

    4 минут.

  3. III

    Ауызша есептеу

    3 минут: фигура қасиеттері, периметр, өлшем бірліктері, бірліктер арасындағы қатынас.

  4. IV

    Оқулықпен жұмыс

    17 минут: №1 (ауызша), №2 (өзіндік), №3–4 (тақтамен).

  5. V

    Сергіту сәті

    2 минут.

  6. VI

    Математикалық диктант

    4 минут (№5).

  7. VII

    Танымдық қабілетті дамыту

    5 минут (№6).

  8. VIII

    Логикалық тапсырма

    7 минут.

  9. IX

    Қорытындылау

    2 минут.

  10. X

    Бағалау

    30 секунд (фишкалар арқылы).

  11. XI

    Үй тапсырмасы

    №5 (ә), №6 (3-мысал), 137-бет — 30 секунд.

Неге бұл құрылым тиімді?

Сабақ қысқа серпінді кезеңдерге бөлінген: алдымен назарды жинақтау, кейін өткенді еске түсіру, одан соң есептеу дағдыларын бекіту.

Негізгі педагогикалық акцент

  • Түсінік → жаттығу → өздігінен орындау → тексеру.
  • Ауызша есептеу арқылы жылдам ойлауды дамыту.
  • Өмірлік мысалдармен (қоршау, өлшеу) математиканың құндылығын ашу.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру және психологиялық дайындық

Мұғалім: «Балалар, кезекті математика сабағын бастайық!»

Жылы лебіз (хормен)

Басымызды иеміз, Сәттілік тілейміз! Бірімізге – біріміз Көмектесіп жүреміз! Қадірменді қонақты Құрметпен қарсы аламыз! Сыйлап өткен ұстазды Тәрбиелі боламыз!

Кіріспе ой

Математика — тек сандар ғана емес. Оның маңызды салаларының бірі — геометрия. «Геометрия» сөзі көне грек тілінен аударғанда «жер өлшеу» дегенді білдіреді.

Оқушылар бұрын үйренген фигураларды атайды, кейін ауызша есептеулерді орындап, сол фигуралардан «үй құрастырады». Сабақтағы белсенділік фишкалар арқылы ынталандырылады: көп фишка — жоғары баға.

II. Өтілген материалды қайталау: фигуралар және периметр

Интерактивті тақтадан тіктөртбұрыш пен шаршы көрсетіледі.

  • Тіктөртбұрыштың қарама-қарсы қабырғалары тең.
  • Шаршының барлық қабырғалары тең.

Негізгі анықтама

Периметрді табу үшін фигураның барлық қабырғаларының ұзындықтарын қосамыз.

Өмірлік байланыс: периметрді білу, мысалы, үй ауласына қоршау жүргізу кезінде қажет. «Кімге керек?» және «Не үшін керек?» деген сұрақтар арқылы қолданбалы ойлау қалыптастырылады.

Оқулықпен және тақтамен жұмыс

№1 тапсырма: өлшеу және периметр

Фигура қабырғалары кесінділерден тұратыны еске түсіріледі. Үшбұрыштың әр қабырғасын өлшеп, периметрі табылады:

P = 3 см + 2 см + 4 см = 9 см

№2 тапсырма: өзіндік жұмыс

Суреттегі фигуралардың аттары аталып, әр қатар өз түсіне сәйкес фигураның қабырғаларын өлшеп, периметрін табады: 1-қатар — көк, 2-қатар — жасыл, 3-қатар — қызыл.

1-қатар (көк)

P = 4 см + 2 см + 4 см + 2 см = 12 см

2-қатар (жасыл)

P = 2 см + 2 см + 2 см + 2 см = 8 см

3-қатар (қызыл)

P = 3 см + 2 см + 5 см + 4 см = 14 см

Қабілетті оқушылармен жұмыс

Үлестірмелі материалдағы фигуралардың бұрыштарын анықтау тапсырылады. Оқушылар тақтаға шығып, шешімін түсіндіреді.

Өлшем бірліктерін бекіту

  • Периметрді өлшеуде қолданылған бірлік: сантиметр.
  • Сантиметр — ұзындық өлшем бірлігі.
  • Қосымша сұрақтар: 1 см-де қанша мм? 1 дм-де қанша см? 1 м-де қанша см және қанша дм?

Кейін №4 тапсырмада ұзындық өлшем бірліктеріне амалдар қолдану арқылы есептеу орындалады.

Сергіту сәті: «Төртбұрыш пен үшбұрыш»

Көрініс мәтіні

Автор: Ертеде өмір сүріпті Ағасы мен інісі. Қайырымды бопты ағасы, Тентек екен інісі. Үлкеннің аты — төртбұрыш, Інісі оның — үшбұрыш. Сол бұрыштан шығыпты Інідегі бар ұрыс. Төртбұрыш: — Інім-ау, қандай жаман тұрысың! — Неге бітпейді ұрысың? Үшбұрыш: — Өзіңе бір сәт қарашы, — Сөзімнің айтсам дұрысын: — Мен арық та, сен толық, — Неге көп сенің бұрышың? Автор: Салмақты аға сөйледі, Сөйлегенде бүй деді: Төртбұрыш: — Мен төртбұрыш, мен үлкен, — Сен кішісің, қарағым! — Бұрышта емес, сен білсең, — Қажеттілікке жарауың!

Ойлануға арналған сұрақ

Автор: Жатты ағасы ұйықтап, Жастық, көрпе тұйықтап. Інісі кесіп тастапты Төртбұрышын қиықтап. Таңертең інісі қараса, Шошынып тіпті қалады: Төртбұрыштың орнына Неше бұрыш қалады?

Бұл бөлім сергіту ғана емес: фигуралардың құрылымын өзгерту арқылы логикалық пайымдауды ынталандырады.

Есеппен жұмыс және талдау мәдениеті

№3 есеп: берілгенді талдау

Есеп мәтіні хормен оқылады. Мұғалім жетекші сұрақтар арқылы мазмұнды ашқызады: есеп не туралы, қандай заттар аталады, қайсысының бағасы белгілі, қайсысы салыстыру арқылы табылады.

Талдау сұрақтарының үлгісі

  • Сұраққа жауап беру үшін қандай бағалар қажет?
  • «Сонша» деген сөз белгісіз шаманы табуға қалай көмектеседі?
  • Барлық заттардың құнын табу үшін қандай амал қолданылады?

Қалам бағасын салыстыру арқылы табу үлгісі: (20 + 60), себебі қалам 60 тг қымбат.

№5 тапсырма: математикалық диктант

Мұғалім сандарды оқиды, оқушылар оларды ретімен жазады. Соңынан интерактивті тақтадағы дұрыс тізбекпен өздерін тексеріп, «+» және «–» таңбаларын қояды.

Бағалау өлшемі

  • Қатесіз — өте жақсы деңгей.
  • 1–2 қате — жақсы деңгей.
  • 3 және одан көп қате — орташа деңгей; ондық пен бірлікті қайталау қажет.

Логикалық тапсырмалар: ойлауды дәлелмен бекіту

100 шығатындай қосындыны табу

  • Қай санға қай санды қосқанда 100 шығады?
  • 100 тек бірліктері 0-ге тең сандардан ғана құрала ма? Жоқ: бірліктері басқа сандардан да құрауға болады.
  • Қосуға кері амал — азайту. Демек, қосуды азайтумен тексереміз.

Периметрді қайта бекіту

Логикалық ойлау тапсырмасы периметр ұғымын тағы бір мәрте нақтылайды: қабырғаларды дұрыс оқып, қосындыны дәл есептеу қажет.

P = 3 см + 6 см + 3 см + 6 см = 18 см

Қорытынды, бағалау және үй тапсырмасы

Сабақты қорытындылау

Бүгін математика тек сандардан тұрмайтынын тағы бір рет көрдік: геометриялық фигураларды талдап, периметр таптық, өлшем бірліктерін қайталап, түрлі тапсырмалар арқылы білімімізді толықтырдық.

Математиканы меңгеру маңызды, өйткені қоршаған дүниедегі көптеген құбылыстар математика заңдылықтарына бағынады.

Бағалау

Оқушылардың белсенділігі фишкаларды санау арқылы анықталады.

Үй тапсырмасы

  • №5 (ә)
  • №6 (3-мысал)
  • 137-бет