Балалардың қолында жапырақтар
Күз аялдамасына саяхат: жапырақтардың әуені
Сахнаға жүргізуші мен балалар паровоз әуенімен кіріп, «Күз аялдамасына» тоқтайды. Балалардың қолында — сыбдырлаған жапырақтар. Осы сәттен бастап мерекелік көңіл күй орнап, бәрі бір ырғаққа түседі.
Би
«Жапырақтар биі» — барлық бала бірігіп орындайды.
Жүргізуші Айзада
«Балалар, біз бүгін Бағбан атаға қонаққа келдік. Мұнда көкөніс пен жеміс-жидек өте көп екен. Бағбан атамызға көмектесейік!»
Бағбан атаның бақшасы: еңбек пен береке
Бағбан ата (Наташа) сахнаға шығып, балаларды қуана қарсы алады: «Иә, иә, маған көп қонақ келіпті! Бір өзіме жинау қиын болып еді, енді жеңілдеді. Сәлеметсіңдер ме, балалар!»
Балалардың амандасуы — көптілді әрі көңілді: «Сәлеметсіз бе! Здравствуйте! Good morning!»
Бағбан ата балаларға сұрақ қояды: «Менің бақшамда көкөністер мен жемістер пісіп қалыпты. Қалай ойлайсыңдар, қазір қай мезгіл?» Балалар жауап берген сәтте әдемі әуенмен Күз ханшайымы келіп кіреді.
Күз ханшайымының келуі: сұрақтар мен білім сайысы
Күз ханшайымы Айнұрдың сөзі
«Ерінбестен еңбек еткенге — бар жемісін беретін,
Мен — мырза күз, ынтымақты еліне берекелі ырыс болып енетін.
Сәлеметсіңдер ме, балалар! Әдемі әуен естіп келдім.
Сендерді білгіш балалар дейді, ендеше сұрақтарыма жауап беріңдер.»
Сұрақтар
- Күзде ауа райы қандай болады?
- Қандай киім киесіңдер?
- Жаңбыр жауғанда қолдарыңа не ұстайсыңдар?
- Күз мезгілінде неше ай бар? Айларды атап беріңдер.
Айлармен амандасу
Бүгін қонаққа үш ай келеді. Қыркүйек, Қазан, Қараша өз әндерін орындайды.
Өнер шашу: тақпақтар мен ән
Жүргізуші балалардың дайын келгенін айтады: «Балалар құр қол келген жоқ, сізге арнап өлеңдері мен әдемі әндерін ала келді». Бағбан ата ризашылықпен: «Кәне, тыңдайық, кішкентайларым!» — дейді.
Тақпақтар
Балалар күз туралы тақпақтарын мәнерлеп оқиды.
Ән
«Күзгі жапырақтар» әні орындалады.
Сахналық белгі
Бірнеше бала «Қызанақ» бейнесіне киінуге дайындалады: Шынтас, Аслан, Сергей, Аманғали.
Ойын: «Кім тез компот пісіреді?»
Жүргізуші балаларды жігерлендіреді: «Бағбан ата, біздің балалар тез әрі алғыр, көмектерін аямайды. Солай ма, балалар?» — балалар қуана «Иә!» деп жауап береді.
Ойын ережесі
- Балалар төрт баладан екі командаға бөлінеді.
- 1-балаға — ыдыс, 2-балаға — алма, 3-балаға — банан, 4-балаға — қасық беріледі.
- Мақсат — «компотты» тез құрастырып, ұқыптылық пен шапшаңдық көрсету.
Ойыннан кейін балалар орындарына жайғасады. Бағбан ата алғыс айтады: «Рахмет, балалар! Маған көп көмектестіңдер».
Күлкі мен қимыл: қызанақтар биі және күтпеген қонақ
Бағбан ата: «Мына жерде аздап қызанақ қалып қойыпты, жинап тастайын». Осыдан кейін «Қызанақтар мен бағбаншы» биі орындалады.
Кенеттен...
Күркіреген дыбыс естіледі. Дірілдеп қоян (Күнсұлу апа) келеді: «Сәлеметсіңдер ме, балалар! Күн күркіреп, жаңбыр жауып жатыр. Енді қайттік, жаурап қаламыз ғой...»
Жүргізушінің жауабы
«Қоянжан, қорықпа. Біздің балалар жаңбырдан қорықпайды. Саған арнап әдемі ән айтып береді».
Сахналық белгі
«Күнбағыс» киімдерін киюге Маргарита, Руслана, Айкерім дайындалады.
Ән: «Алтын күз»
Мәтіні
1) Қызыл, сары жапырақтар алтындай жарқырайды,
Ағыл-тегіл жаңбырдай жерге тербеледі — тамаша ай.
Қайырмасы: Қандай тамаша ай, алақай-ау, алақай,
Өлкеме күз келді, әнімен төгіп өнерді.
2) Күз келгенде жемістер жұпар иіс аңқиды-ай,
Алма, алмұрт ағашы бақшамызда толып өсті-ай.
Қайырмасы: Қандай тамаша ай, алақай-ау, алақай,
Өлкеме күз келді, әнімен төгіп өнерді.
Қоянның сыйы
Қоян балаларға сәбіз әкеледі. Балалар бастапқыда «Жоқ» деп қалжыңдай жауап бергенде, қоян түсіндіреді: «Сәбіздің пайдасы көп. Бойларың өседі, әдемі боласыңдар, ақылдарың артады».
Тақпақ: сәбіз туралы
«Сәбіз деген көкөніс,
Пайдасы мол балаға.
Жесең бойың өседі,
Ақылың кірер араға».
Күнбағыстар келді: би және қоштасу
Жүргізуші: «Балалар, бізге қонаққа күнбағыстар келіпті, кәне, қарсы алайық!» — деп жариялайды. «Күнбағыстар биі» көрерменге көтеріңкі көңіл күй сыйлайды.
Қоянның қоштасуы
«Тамаша би екен! Енді мен кетейін, балаларымның қарны ашты. Мына тәтті сәбіздерді апарып беремін. Сау болыңдар!»
Күз ханшайымының сөзі
«Қоянжан, екеуміздің жолымыз бір екен. Орманға бірге қайтайық. Сау болыңдар!»
Күзгі құбылыстар: ойын және ән
Жүргізуші балалардан сұрайды: «Күз мезгілінде қандай құбылыстар болады?» Балалар жауап береді, ал соңынан көңілді ойын басталады.
Ойын: «Күзгі құбылыстар»
Жүргізуші әр құбылысты атайды, балалар қимылмен көрсетеді: күн жарқырайды, күн күркірейді, жел соғады, жаңбыр сіркірейді (жайлап та, қатты да).
Ән
«Дождик и малыш» әні орындалады.
Қорытынды: алғыс, сыйлық және келесі күзге уәде
Жүргізуші: «Балалар, Бағбан атаға көп көмектестіңдер. Енді тобымызға қайтатын уақыт болды». Бағбан ата балаларға жүрекжарды алғысын білдіреді: «Сендерге көп рахмет! Сендермен бірге тамаша уақыт өткіздім. Бақытты болыңдар!»
Сыйлық
Бағбан ата өз бақшасынан дайындалған сыйлықтарын жүргізушіге тапсырады. Жүргізуші балаларға топқа барған соң таратып беретінін айтады.
Қиялмен оралу
«Енді бәріміз бұрылып, көзімізді жұмсақ — тобымызға қайта келеміз». Балалар «қайтып келгендей» әсермен мерекені аяқтайды.
Қоштасу
«Келесі күзде Бағбан атаға тағы қонаққа баруға дайынсыңдар ма?» — «Иә!»
«Құрметті қонақтар, бүгінгі мерекеміз аяқталды. Келесі кездескенше сау болыңыздар!»