Біржан салдың әнін тыңдату Өлеңді топқа іштей оқыту
Сабақтың негізі
Бұл сабақ 2-сынып оқушыларына арналған. Негізгі мақсат — өлеңді түсініп оқып, негізгі ойды анықтау, қорытынды жасау дағдыларын қалыптастыру және оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту.
Оқу мақсаты
- Өлеңді түсініп оқып, негізгі ойын табу және тұжырым жасауға үйрену.
- Шығармашылық қабілетін ұштау.
Сабақ мақсаттары (деңгей бойынша)
Барлық оқушылар
Өлеңді оқып, түсінеді.
Оқушылардың басым бөлігі
Өлең мазмұнын өз сөзімен баяндайды, идеясын ашады.
Кейбір оқушылар
Негізгі ойды анықтап, өмірмен байланыстырады.
Тілдік мақсат және коммуникативтік орта
Тілдік мақсат
Оқушылар өз ойларын еркін әрі жинақы жеткізе алады.
Негізгі сұрақ
Біржан салдың әншілігі туралы не білеміз?
Диалогқа арналған тіркестер
- Менің ойымша, ...
- Сіз неліктен ... екенін айта аласыз ба?
Талқылауға арналған сұрақтар
- Өлеңде Біржан салдың әншілігі туралы не делінген?
- Оның дауысының зор екендігі қалай сипатталады?
- Біржан есіміне «сал» сөзі неліктен тіркесіп айтылады?
Алдыңғы оқу
Алдыңғы тақырып: «Бала Тұрар».
Қайталау әдісі: «Интервью»
Мұғалім сұрақты өзі бастап қояды, оқушылар кезекпен жауап береді. Бұл тәсіл ойды жүйелеуге және сөйлеу мәдениетін қалыптастыруға көмектеседі.
Сабақтың басталуы
Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, сыныпты түгендеу.
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
- Топқа бөлу.
- Жаңа сабақтың табыс критерийін анықтау.
Психологиялық дайындық
Сабағымызды бастаймыз,
Жалқаулықты тастаймыз.
Асыл сөзді жаттаймыз,
Есімізде сақтаймыз.
Қызығушылықты ояту
«Жасырын сөз» ойыны арқылы жаңа тақырып ашылады.
Сабақтың ортасы: қысқаша мәлімет және мәтінмен жұмыс
Сәкен Сейфуллин туралы
С. Сейфуллин Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданында туған. Ол — қазақ әдебиетінің өсіп-дамуына үлес қосқан ақын әрі жазушы, көне әдебиет үлгілерін жинап, кітап етіп шығарған зерттеуші. Қазақ жастарының білім алуына айрықша көңіл бөліп, мектеп оқулықтарын жасауға да қатысқан.
Сәкен Сейфуллин жалған жаланың құрбаны болды.
Біржан сал Қожағұлұлы туралы
Біржан сал Қожағұлұлы 1834 жылы қазіргі Көкшетау облысы аумағында дүниеге келіп, 1897 жылы сол өңірде қайтыс болған. Жастайынан ән мен өлеңге әуестеніп, өнер жолына түседі.
Табиғи талантының арқасында көп ұзамай-ақ «әнші, ақын, сал Біржан» атанып, ел аралап ән салып, айтысқа түсіп, ойын-сауықтың, той-думанның көркіне айналады. Халық оның әнін сүйіп тыңдап, кейінгі жас ақын-әншілер Біржанды әннің пірі тұтып, ұстаз санайды.
Тыңдалым және оқылым
- Біржан салдың әнін тыңдату.
- Өлеңді топ ішінде іштей оқыту.
- Тапсырмаларды талдау және сұрақтарға жауап беру.
Сөздік жұмыс
Нарқын
Сөздің бағасы, құны.
Сал
Әнші, ақын, сазгер; сегіз қырлы, бір сырлы өнерлі адам.
Тапсырмалар
1-топ: мәтінмен толықтыру
Жыр жазамын жүрегіммен.
Кім білмейді Біржан салды, ... шешен тілді.
... шырқағанда, ... жеңілмейді.
2-топ: зерттеу және сурет
Біржан ақын әндерді өзінің асқан зор даусымен қандай аспаптың сүйемелдеуімен орындаған? Аспаптың суретін салыңдар.
3-топ: сөзжұмбақ құрастыру
Сөзжұмбақ құрастырыңдар. Әр топтан бір оқушы шығып таныстырады.
Сергіту сәті: шығармашылық түрлендіру
1-топ
Өлеңді қазіргі әуенге салып орындау.
2-топ
Өлеңді рэп жанрына салып орындау.
3-топ
Өлеңді опера үлгісінде орындау.
Дереккөз және автор туралы
БҚО, Зеленов ауданы, Қасым Аманжолов атындағы жалпы орта білім беретін мектебінің бастауыш сынып мұғалімі: Нигметова Н. С.
Материал: «Біржан» тақырыбы бойынша.