Қазақша рефераттар

Желсіз тынық жылы түн

Сабақ тақырыбы

Абай шығармаларына иллюстрация жасау.

Түрі

Жаңа тақырыпты меңгеру.

Пәнаралық байланыс

Музыка, қазақ әдебиеті.

Техникалық құралдар

Компьютер, интерактивті тақта, үнтаспа.

Сабақтың мақсаты

Тәрбиелік

Табиғат сұлулығын көріп, сезіне білу арқылы эстетикалық талғамды қалыптастыру.

Дамытушылық

Есте сақтау, бейнелі ойлау, елестету, қиялдау және өз бетімен жұмыс жасау дағдыларын дамыту.

Білімдік

Абай шығармаларына иллюстрация жасау арқылы сурет салу машығын арттыру және акварель техникасын меңгеруді жалғастыру.

Қажетті көрнекілік пен құрал-жабдықтар

Көрнекілік

  • Суреттер, репродукциялар, иллюстрациялар
  • Слайд материалдары

Сабаққа қажетті құралдар

  • Сурет альбомы
  • Қарындаш, өшіргіш
  • Акварель, қылқалам, палитра
  • Бейнелеу өнері оқулығы

Сабақтың барысы

  1. 1) Ұйымдастыру кезеңі

    Оқушылармен амандасу, оқу құралдарын тексеру.

  2. 2) Психологиялық тренинг

    Оқушылар бір-біріне жылы лебіз айтып, жүрек жылуын сыйлайды.

  3. 3) Үй жұмысы

    Көрме ұйымдастыру. Оқушылар өз жұмыстарын таныстырып, қорғап шығады.

  4. 4) Өткенді қайталау (сұрақтар)

    • Табиғат көрінісі бейнеленген көркем шығарма қалай аталады?
    • Суға езілетін қою бояу түрі қандай?
    • Суретшінің негізгі құралы қандай?
    • Бейнелеу өнерінің бір түрін атаңыз.
    • Заттар мен бұйымдар бейнеленген көркем шығарма қалай аталады?
    • Адам келбеті бейнеленген көркем шығарма қалай аталады?
    • Қазақтың тұңғыш кәсіби суретшісі кім?

  5. 5) Жаңа тақырып: живопись және иллюстрация

    Живопись — өнер әлеміндегі өзін баурап әкететін сиқырлы кеңістік. Ол — әртүрлі бояу түрлерімен жазық бетте орындалатын көркем шығарма. «Живопись» атауы орыс тіліндегі «живой писать» (тірі етіп жазу) тіркесінен шыққан, яғни көріністер мен заттарды өмірдегідей жанды бейнелеуді білдіреді.

    Живопись қағазға, картонға, тақтайға, кенепке және басқа да негіздерге түсіріледі. Негізгі бояулар: акварель, гуашь, темпера, майлы бояу, пастель, сангина және т.б. Бұл ұғым бірнеше техниканы қамтиды: темперамен, гуашьпен, акварельмен орындалатын сулы бояулы живопись түрлері кең тараған.

    Бүгінгі сабақта біз Абай шығармаларына иллюстрация жасауды үйренеміз. Ұлы ақын әрі ойшыл Абай Құнанбаев (1845–1904) — мол әдеби мұра қалдырған тұлға: мыңдаған өлең жолы, 45 қара сөзі, дастандары, аудармалары, лирикалық өлеңдері бар. Бүгін табиғат лирикасына назар аударамыз.

    Мұғалім «Жаз», «Жазғытұрым», «Қыс», «Желсіз түнде жарық ай» өлеңдерінен үзінді оқиды. Оқушылар слайд арқылы суреттерді тамашалап, көңіл күй мен көркемдік детальдарды байқайды.

  6. 6) Сарамандық жұмыс: «Желсіз түнде жарық ай» өлеңіне иллюстрация

    Өлеңнен үзінді

    Желсіз түнде жарық ай,

    Сәулесі суда дірілдеп,

    Ауылдың маңы терең сай,

    Тасыған өзен гүрілдеп.

    Бұл өлең жаздың керемет түнгі көрінісін көз алдымызға әкеледі. Абай мұнда құпияға, жұмбақ сырға толы табиғатты айқын өрнектейді: желсіз, тынық, жылы түн; айнала жым-жырт; аспанда толық ай сәулесін төгіп тұр. Су бетіндегі ай сәулесі өзенді көгілдір-сары алтын реңкке бөлеп, дірілдейді. Жапырақтардың сыбдыры түн тыныштығын тыңдағандай әсер береді.

    Ақын суреттеген үн мен түстердің үйлесімін біз де қағаз бетіне түсіруге тырысамыз. Композицияда өзен, су, жер бедері, қалың ағаш біртұтас көрініс ретінде алынады. Жұмыс акварель техникасымен орындалады. Жұмыс барысында өлең әуені/оқылымы фон ретінде қойылады.

    Мұғалім сурет салу үдерісін мұқият бақылап, әр оқушыға жеке көмек көрсетіп, бағыт береді.

    Бекіту (сұрақ-жауап)

    • 1 Иллюстрация дегеніміз не? (Кітапты безендіруде қолданылатын көркем сурет.)
    • 2 Абай кім? (Ұлы ақын, ойшыл, суреткер.)
    • 3 Өлеңдерде табиғаттың қай мезгілдері суреттелген?

  7. 7) Қорытынды

    Көрме ұйымдастырылады: оқушылардың жұмыстары талданып, салыстырылып, бағаланады.

    Кері рефлексия

    Оқушылар сабақтан алған әсері мен көңіл күйін түстер арқылы білдіреді: қызыл, сары, қара.

    Үй тапсырмасы

    Абайдың кез келген өлеңіне иллюстрация жаса.