Сәлем сөздің атасы Сәлемдесу әдебі
Тақырыбы: «Әдептілік әлемінде»
Бұл тәлім сағаты оқушыларды адамгершілікке, кішіпейілділікке, әдептілікке тәрбиелеуге, жаман әдеттерден аулақ болуға, әдемі киіну мен мәдениетті сөйлеу дағдыларын қалыптастыруға бағытталған. Балалар бойына ізеттілік, үлкенге құрмет, ата-ананы қастерлеу сияқты құндылықтарды сіңіре отырып, мәдениеттіліктің қарапайым қағидаларын күнделікті өмірде тұрақты ұстануға үйрету көзделеді.
Көрнекілігі
- Нақыл сөздер жазылған плакаттар
- Өсиет сөздері бар кітаптар
Әдісі
- Пікірталас
- Сұрақ-жауап
- Слайдпен жұмыс
Түрі
Тәрбие сағаты
Нақыл сөздер
Аға әдепті болса — іні әдепті, апа әдепті болса — сіңлі әдепті.
Әдепті бала — арлы бала, әдепсіз бала — сорлы бала.
Барысы
- 1 Кіріспе сөз
- 2 «Сәлем — сөздің атасы»: сәлемдесу әдебі
- 3 «Киіне білу де — өнер»: киім мәдениеті туралы ой-пікір
- 4 Сұрақ-жауап
- 5 «Даналар айтқан дара ойлар»: әдемілік пен әдептілік туралы мақал-мәтелдер
- 6 Қорытынды
I. Кіріспе сөз
Халқымыз әдептілік пен сыйластыққа ежелден ерекше мән берген. Ұрпақтан ұрпаққа жалғасқан бұл өнеге қазақтың мақал-мәтелдері мен нақыл сөздерінде молынан кездеседі. «Ұлық болсаң — кішік бол», «Әдепті бала өсірсең — ауылдың абыройы», «Кішіпейілділік — кішілік емес, кісілік» сияқты ойлы сөздер халқымыз ұстанған тәлім-тәрбиенің жүйелі бағдарын көрсетеді.
Қазақ халқына тән қонақжайлық, үлкенді құрметтеу, ағайын-туғанға бауырмалдық, аталы сөзді қадірлеу және жас ұрпақты кішіпейілділікке баулу бүгін де өз жалғасын табуы тиіс.
Әдеп — адамдармен қарым-қатынас барысында, әңгіме үстінде шектен шықпай, өз сөзіміз бен ісіміздің өзгенің көңіліне тимеуін ойлап, сыпайылық шеңберінен аспау.
II. «Сәлем — сөздің атасы»: сәлемдесу әдебі
Сәлемдесу — әдептіліктің, адамгершіліктің және мәдениеттіліктің айқын белгісі. Ол — сөз бастаудың, танысудың және қарым-қатынасты ізгі ниетпен өрбітудің алғашқы қадамы.
Сәлемдесу — алғаш рет немесе белгілі бір уақыттан кейін кездескен таныс не бейтаныс адамдардың дәстүрлі сөз, ишара немесе дене қимылы арқылы бір-біріне ілтипат білдіріп, жылы шырай танытуы. Түптеп келгенде, әдеп пен адамшылық амандасудан басталады.
Негізгі ой
Сәлемдесу әдебі адамдардың бір-біріне жақындық ниетін білдіріп, тату-тәтті сыйласып өмір сүруіне негіз қалайды. Сондықтан ол ертеден-ақ имандылық пен кісіліктің нышаны ретінде қабылданған.
III. «Киіне білу де — өнер»: киім мәдениеті
«Киіміне қарап қарсы ал, ақылына қарап шығарып сал» деген сөз киімнің адамның қоғамдағы орны, тұрмысы және талғамы туралы да мәлімет беретінін аңғартады. Киім ұғымы сұлулық туралы түсінікпен тығыз байланысты, ал ол көбіне мода арқылы көрініс табады. Қоғам дамыған сайын бұл көзқарастар өзгеріп, мода да үнемі жаңарып отырады.
Киімге талғампаздықпен қарау — адамның өзіне сын көзбен қарай білуінің белгісі. Қонымды киім адамды жұрттан тым оқшау, әдейі көзге түсетіндей етіп көрсетпеуі тиіс. Әр халық өз дәстүрін, ұлттық киім киісін, болмысын сақтай отырып киінсе — бұл ұлттың қадір-қасиетін асқақтататын ардақты құндылық.
Жақсы киіне білу — тек сән қуалау емес, ол адамның мәдениеті, талғамы және адамгершілік өлшемдерімен астасатын өнер.
IV. Сұрақ-жауап
Төмендегі сұрақтар оқушылардың ойлануына, пікір айтуына және өмірмен байланыстырып тұжырым жасауына арналған.
1) Бүгінгі ұрпақ дұрыс сәлемдесе біле ме?
2) Қалай сәлемдескен дұрыс деп ойлайсың?
3) Заман талабына сай киіну дегенді қалай түсінесің?
4) Қазіргі жастардың киім киісіне көңілің тола ма?
5) Өзіңе жаңа киім аларда кімнің пікіріне сүйенесің?