Кітапхана мәтініне тоқталу
Сабақтың тақырыбы: «Х» дыбысы мен әрпі
Бұл жоспар 1-сыныптағы «Әліппе» сабағына арналған. Мақсаты — оқушыларды жаңа дыбыспен таныстыру, әріпті дұрыс жазуға және дыбыстық-буындық талдау жасауға үйрету, сөйлеу мәдениетін дамыту.
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Сабақтың әдістері
Әңгімелеу, ізденушілік
Көрнекіліктер
Суреттер, кеспе әріптер
Сабақтың мақсаттары
- Оқыту: жаңа дыбысты таныту, әріптің таңбасын меңгерту, дұрыс жазуға дағдыландыру.
- Дамыту: сөйлеу мен ойлауды, байқампаздықты дамыту; дыбыстық және буындық талдау жасай білуге үйрету.
- Тәрбиелеу: білімділікке, әдептілікке, ұқыптылыққа баулу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардан «Әліппе» сабағына қажетті құралдарын дайындауын сұрау.
Сыныпта қонақтар бар екенін ескертіп, сабаққа ынта қалыптастыру.
II. Өткенді қайталау (сұрақ-жауап)
1) Дыбыс дегеніміз не?
Дыбысты айтамыз, естиміз, санаймыз.
2) Әріп дегеніміз не?
Әріпті көреміз, жазамыз, оқимыз.
3) Дыбыстар нешеге бөлінеді?
Дауысты және дауыссыз.
4) Дыбыстардан не құраймыз?
Буын.
5) Буыннан не құраймыз?
Сөз.
6) Сөзден не құраймыз?
Сөйлем.
7) Өткен сабақта қай дыбыспен таныстық?
«Ю» дыбысымен.
8) «Ю» дыбысы дауысты ма, дауыссыз ба?
Сыныппен бірге талдау жасау (дауысты/дауыссыз ұғымын бекіту).
9) Дауыссыз дыбыстар қалай аталады?
Сынып жауап береді, мұғалім толықтырады.
10) Дауысты дыбыстар қалай аталады?
Сынып жауап береді, мұғалім толықтырады.
«Ю» дыбысына сөздер
аю, ою, қою
Сөйлем құрау
- Мен аю көрдім.
- Менің әжем ою ойды.
Сөйлемдерді тақтаға жазып, тыныс белгілеріне назар аударту.
III. Жаңа сабақ: «Х» дыбысы мен әрпі
Мотивация: Сыныпқа хат келді. Хатты хат тасушы жеткізді. Хат «Қуырмаш» журналынан.
Хат мазмұны (үлгі):
- Сәлеметсіңдер ме, балалар!
- Әліппені қалай оқып жүрсіңдер?
- Әріптерді үйрендіңдер ме?
- Енді маған хат жаза аласыңдар ма? Жауап күтемін.
Түсіндіру: Хат арқылы біз алыс жерде жүрген ағайын-туыспен, әскердегі немесе оқудағы аға-әпкелерімізбен, ауылдағы ата-әжемізбен хабарласа аламыз.
«Хат» сөзіндегі жаңа әріпке назар аударамыз: Х. Оқушыларға дыбысты айтқызып, оның қысқа айтылатынын түсіндіреміз. «Х» — дауыссыз дыбыс.
Салыстыру
«Қ» және «Х» дыбыстарын салыстырып, айырмашылығын айтқызу.
Бекіту сұрағы
«Х» дыбысы қандай дыбыс түріне жатады?
1) Кітаппен жұмыс
- Мәтінді хормен оқыту, түсініксіз сөздерге тоқталу.
- «Кітапхана» мәтіні бойынша әңгімелесу.
- Мектепте кітапхана бар ма? Барсаңдар, не көрдіңдер?
- Кітапханадағы мұғалімнің (немесе кітапханашының) аты кім? Сұрақ-жауап арқылы нақтылау.
- «Хана» сөзі бар өзге сөздерді атау: асхана, емхана, дәріхана, дәмхана және т.б.
- Асхана тақырыбын кеңейтіп, нанның қадірі туралы қысқаша әңгіме жүргізу.
«Х» әрпі бар сөздер (үлгілер)
емхана, асхана, дәріхана, дәмхана, шеберхана, ұстахана, Хамит, Хадиша, Нұрхат
2) Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы оқушылардың назарын қайта шоғырландыру.
3) Дәптермен жұмыс
«Х» әрпін үлгі бойынша жаздыру: Х х.
Суретті боятып, «Х» әрпі кездесетін заттар мен сөздерді тапқызу.
Х Х Х Х
Әріптің бағытын, арақашықтықты және таза жазуды қадағалау.
4) Ойын: «Балық аулау»
Оқушылар «Х» дыбысы бар сөздерді «аулап», дауыстап оқиды және сөздегі «Х» дыбысының орнын анықтайды.
IV. Қорытынды
- Бүгін қандай дыбыспен және әріппен таныстық?
- «Х» дыбысы дауысты ма, дауыссыз ба?
- «Х» дыбысы бар сөздер ойластырайық.
- Ойлаған сөздермен сөйлем құрайық.