Анасымен арасындағы әңгіме
Сабақтың тақырыбы: «Күлпаш»
Бұл сабақ аралас форматта өткізіледі және мәтінмен жұмыс, талдау, топтық талқылау, шығармашылық тапсырмалар арқылы оқушылардың тілдік дағдыларын дамытуға бағытталған.
Сабақтың мақсаты (білімділік)
- Мәтін мазмұнымен таныстыру.
- Жүйелі сөйлеуге үйрету.
- Рөлмен оқи білу дағдысын қалыптастыру.
Сабақтың мақсаты (дамытушылық)
- Көркем сөз бен көркем ойды қабылдап, өз сөздік қорына енгізу.
- Ауызша сөйлеу дағдылары мен жазба тілін жетілдіру.
- Шығармашылық ізденіске баулу.
Сабақтың мақсаты (тәрбиелік)
- Жанашырлық сезімін ояту.
- Шыдамды, төзімді болуға тәрбиелеу.
- Өз елін, жерін, Отанын сүюге баулу.
Сабақтың түрі
Аралас сабақ.
Сабақтың әдістері
Сабақтың көрнекілігі
- Интерактивті тақта
- Бейімбет Майлиннің суреті
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың назарын сабаққа аудару, жұмысқа даярлықты тексеру.
II. Өткен сабақты пысықтау («Азаттық жолында»)
Үй тапсырмасы «Бәйге» ойыны арқылы пысықталады.
Талқылау сұрақтары
- Тоқаш Бокин не үшін күресті?
- Түрмеде оған қандай айып тағылды?
- Тоқашқа жолығуға кім келді?
- Анасымен арасындағы әңгіме қандай болды?
- Әңгіменің әр бөліміне ат қой.
Талқылау сұрақтары (жалғасы)
- Тоқашқа мінездеме бер.
- Тоқаш анасына не айтты?
- Айыпталу қорытындысы қандай болды?
- Оның ойлаған арманы орындалды ма?
III. Жаңа сабақ
Кіріспе әңгіме: Бейімбет Майлин туралы
Бейімбет Майлин (1894–1938) — Қостанай облысы, Таран ауданында дүниеге келген аса көрнекті жазушы, ақын, драматург. Әкеден ерте айырылған ол жалшылықта жүріп, ауыл молдасынан сауат ашып, хат таныған. Шығармаларында ауыл өмірін бейнелеп, қазақ адамының шынайы образын жасады.
Танымал шығармаларының бірі — «Шұғаның белгісі».
Оқулықпен жұмыс
Мәтін оқылады, оқушыларды қатыстыра отырып түсіндіріледі. Қарамен ерекшеленген сөздердің мағынасы ашылып, сол сөздерге мағынасы жуық сөздер ататылады. Оқушылар мәтінді тізбектей оқиды.
Сөздік жұмыс
- Өрім-өрім
- Тозған, жыртылған.
- Бөкебай
- Басқа жамылатын шәлі.
- Ызғырық
- Суық жел.
- Кедей
- Өте жұтаң, тұрмысы төмен.
Ой толғау: сұрақтармен жұмыс
- Бұл әңгімедегі оқиға ел басынан өткен қай кезеңде болды?
- Қали мен Күлпаш Мақтымның келгенін неге асыға күтті?
- «Бәрі де “шықпа жаным, шықпа” деп отырған секілді» дегенді қалай түсінесіңдер?
- Мақтым мен Күлпаш неге жылады?
- Олардың тұрмыс жағдайы саған қалай әсер етті?
Оқулықтағы суретпен жұмыс
- Суретте ел басынан өткен қай кезең бейнеленген деп ойлайсыңдар?
- Мәтіндегі қарамен ерекшеленген сөздерді пайдаланып, сурет бойынша әңгіме құраңдар.
Ой қозғау: топпен жұмыс
Тапсырма дәптерде орындалады. Сынып 3 топқа бөлінеді, әр топ мүшелері ақылдаса отырып тапсырманы орындайды.
1-топ
Қалидың өмірін қазіргі балалардың өмірімен салыстыру.
2-топ
Оқулықтағы суретке сүйене отырып, Күлпаштың үйін сипаттап жазу.
3-топ
Мақтым үйге оралған сәттегі үй ішінің көңіл күйін сипаттау.
Инсценировка
«Күлпаш» мәтінінің мазмұнын тереңірек ашу үшін оқушылар рөлдерге бөлініп ойнайды. Мақсат — кедейлер өмірін жете түсіну, сол замандағы Қалидың басынан өткен ауыр тағдырды сезіну.
Қорытынды
Венн диаграммасы арқылы екі кезең салыстырылады: Қали өмір сүрген заман және қазіргі бейбіт заман. Талқылау өзегі — қазақ елі мен жері, адам тағдыры, өмір құндылықтары.
Венн диаграммасы: бағыт
- Қиындық пен жоқшылықтың адам мінезіне әсері.
- Балалық шақтың мүмкіндіктері: бұрын және қазір.
- Ортақ құндылықтар: отбасы, үміт, төзім.
Үй тапсырмасы
- Мәтінді мәнерлеп оқу.
- Мәтінді бөлімдерге бөліп, әр бөлімге ат қою.
- Бағалау: сабаққа қатысуы мен тапсырма орындалуына қарай.