Қазақша рефераттар

Бүгін сабақта Қазақстан - тәуелсіз мемлекет

Әдептілік пен ізгілікке тәрбиелеу

Бұл іс-шара оқушыларды жақсылыққа бағыттап, жаман әдеттерден аулақ болуға көмектеседі. Өмірде жақсы мен жаман қатар жүреді, сондықтан мектеп жасынан бастап дұрыс әдет қалыптастырып, жағымсыз әрекеттерден бойды алыста ұстау маңызды.

Мақсаты

  • Жақсылыққа баулу, жаман әдеттен аулақ болуды және үлкенді сыйлауды үйрету.
  • Шыншылдыққа, ата-анаға мейірімді болуға, туған жер мен айналадағы заттарға ұқыптылық танытуға тәрбиелеу.
  • Имандылыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.

Кіріспе ой

Әдептілік — тек сөз мәдениеті емес, ол адамның мінезі мен күнделікті әрекетіндегі жауапкершілігі. Әдепті бала амандасуды біледі, алғыс айтады, кешірім сұрайды, көмектесуге дайын тұрады және үлкеннің сөзін бөлмейді.

Негізгі қағида: жақсылықты көбейту, жаманнан сақтану.

I бөлім. Әдеби-музыкалық монтаж: «Не деу керек?»

Күнделікті өмірдегі қарапайым жағдайларда дұрыс сөзді таңдауды үйренеміз.

1) Апаң базардан алма әкеліп, ең үлкенін саған таңдады. Не деу керек?

Жауабы: «Рахмет, апа!»

2) Көшеде жүріп, байқамай көршіңді қағып кеттің. Мұндайда не деу керек?

Жауабы: «Кешіріңіз!»

3) Ойыннан кейін көшеде танысың кездесті. Ұмытпай қандай сөз айту керек?

Жауабы: «Сәлеметсіз бе!»

4) Үй артындағы қоқысты қарт кісі белі бүгіліп тазалап жүр. Не дегенің жөн?

Жауабы: «Көмектесейін!»

Қорытынды: Кіші үлкенді сыйлап, үлкеннің сөзін тыңдай білсе — бұл әдептілік.

II бөлім. Мақал-мәтелдер

Оқушылар әдептілік, еңбек, шыншылдық, үлкенге құрмет, кішіге қамқорлық туралы білетін мақал-мәтелдерін айтып, мағынасын талдайды.

III бөлім. Сұрақ-жауап (ізгілік, әдептілік, адамгершілік)

Сыйлап, үлкен ағаға сәлем берген баланы кім дейміз?

Жауабы: Ұқыпты.

Талабы таудай, жақсы оқитын баланы кім дейміз?

Жауабы: Үлгілі.

Бақшаны суарып, үйге су алып келіп, самаурын қайнататын бала қандай?

Жауабы: Еңбекқор.

Абай айтқан бағыт

5 асыл іс

Талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым.

5 дұшпан

Өсек, өтірік, мақтаншақ, еріншек, бекер мал шашпақ.

IV бөлім. «Сайыс»: жақсы және жаман әдеттер

Оқушылар топқа бөлініп, жақсы әдеттер мен жаман әдеттерді кезектесіп атайды. Көп жақсы әдет атаған топ жеңіске жетеді.

Жақсы әдеттер

  • Үлкенді сыйлау.
  • Өтірік айтпау.
  • Сабақтан қалмау.
  • Үлкеннің сөзін тыңдау.
  • Қамқор болу.
  • Үлкендердің сөзін бөлмеу.

Жаман әдеттер

  • Өтірік сөйлеу.
  • Салақтық.
  • Сабақтан қашу.
  • Үлкенді тыңдамау.
  • Кішіге күш көрсету.

V бөлім. Үй тапсырмасы және шығармашылық жұмыс

Үй жұмысы

Амандасу түрлерін айтып, көрсетіп келу.

Сурет салу сайысы

  • Жаман жолдас.
  • Үлкенді құрметтеу.
  • Кішіге қамқорлық.
  • Аналарды сыйлау.
  • Құстарды атпау.

«Құпия хаттарға» жауап

  1. 1.Автобусқа мінгенде не істеу керек?
  2. 2.Үлкен кісімен қалай сөйлесу керек?
  3. 3.Мектепте, сынып ішінде қалай жүру керек?
  4. 4.Қонақ келгенде бала не істеу керек?
  5. 5.Телефонмен қалай сөйлесу керек?

Қорытынды сұрақ: «Біз қандай баламыз?» — әдепті, тәртіпті.

Түйін: Әдептілік — кез келген жағдайда сыпайы сөйлей білу, дұрыс әрекет таңдау және өзгеге құрмет көрсету.

Мен және менің міндеттерім мен құқықтарым

Бұл бөлім оқушыларға адамзаттың басты құндылықтарын тануға, дұрыс сөйлеу мәдениетін қалыптастыруға және заң, құқық, міндет, борыш ұғымдарының мәнін түсінуге бағытталады. Негізгі мақсат — жауапкершілік пен адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақ барысы

  • Кіріспе: Қазақстан — тәуелсіз мемлекет. Конституцияның маңызы.
  • Ойындар: қызықты сұрақтар және ұжымдық жауап.
  • Пікірталас: өмір, бостандық, денсаулық — басты құндылықтар.
  • Қорытынды: құқық пен міндеттің байланысы.

Кіріспе: Конституция және жауапкершілік

Әлемге көптеген адамдар келеді, бірақ бәрі ортақ тәртіпке — заңға бағынады. Әр мемлекеттің өз азаматтарына арналған негізгі заңы бар, ол — Конституция. Конституцияда тек құқықтар ғана емес, міндеттер де көрсетіледі.

Мысалы, сенің білім алуға құқығың бар. Сонымен қатар сенің міндетің де бар: орта білім алу. Мектептің кең, жарық болуы — тәртіпті, саналы азамат болып қалыптасып, Отанға қызмет етуің үшін жасалған мүмкіндік.

Қызықты сұрақтар ойыны

  1. 1.Алғаш рет сыныпқа кіммен келдің?
  2. 2.Партада кіммен отырдың?
  3. 3.Білім туралы бір мақал айт.
  4. 4.1-қыркүйекті неге Білім күні деп атаймыз?
  5. 5.Қыркүйек айы қай мезгілге жатады?

«Бәріміз бірге!» ұжымдық ойыны

Оқушылар сұрақтарға хормен жауап береді.

  • Біздің мемлекет — Қазақстан Республикасы.
  • Мемлекеттік тіл — қазақ тілі.
  • Мемлекеттік рәміздер — Әнұран, Ту, Елтаңба.
  • Елорда — Астана.
  • Қазақстан Республикасын Президент басқарады.

Пікірталас: адамға не қымбат?

Негізгі жауап: Өмір.

15-бап

Әркімнің өмір сүруге құқығы бар.

16-бап

Әркімнің жеке бас бостандығына құқығы бар.

29-бап

Азаматтардың денсаулығын сақтауға құқығы бар. Заңда белгіленген кепілді медициналық көмекті тегін алуға құқылы.

Халықаралық құжаттар туралы

Дүние жүзі елдеріне ортақ құжаттар да бар. Солардың бірі — Адам құқықтары жөніндегі жалпыға бірдей декларация. Сонымен қатар, балаларды қорғауға арналған Бала құқықтары туралы конвенцияның 6-бабында: «Баланың өмір сүруге құқығы бар, ал мемлекет оның жан-жақты еркін дамуына көмектесуге міндетті» деп көрсетіледі.

Отан туралы өлең

Отан дейміз от жаққан жерімізді,

Отан дейміз өсірген елімізді.

Отан дейміз туған жер, атамекен,

Биік тау, орман-тоғай, кең даланы.

Сабақты қорыту

Сұрақ: Қазіргі міндеттерің қандай?

Сұрақ: Адамзаттың басты құндылықтарын ата.

Ой түйін: Құқық — мүмкіндік, міндет — жауапкершілік. Екеуі бірге болғанда ғана саналы азамат қалыптасады.