Шығармашылық жоба тақырыбы
Шығармашылық жоба: балалардың ойлау қабілетін ойын арқылы дамыту
XXI ғасыр — білімділер ғасыры. Сондықтан бүгінгі таңда заман талабына сай зерделі, ой-өрісі жоғары, жан-жақты дамыған ұрпақ қалыптастыру — мемлекетіміздің алға қойған аса маңызды міндеттерінің бірі. Тәрбие мен білімнің алғашқы дәні мектепке дейінгі тәрбие ошағында себіледі. Отбасында ата-ананың ықыласы мен мейірімінен нәр алған бала балабақшада тәрбиешілердің шуағына бөленеді. Баланың бойындағы жақсы қасиеттері мен мүмкіндіктерін ашуда, оны өнегелі әрі тәрбиелі етіп қалыптастыруда тәрбиешінің рөлі ерекше.
Кіріспе: неге ойын маңызды?
Ойын — жас ерекшелікке қарамай, адамның көңіл-күйін көтеріп, ойландыратын, әрекетке ынталандыратын үдеріс. Педагогикада ойын төзімділік, алғырлық, тапқырлық, ұқыптылық, ізденімпаздық, іскерлік сияқты сапаларды қалыптастыруға кең мүмкіндік береді.
Мектепке дейінгі жастағы баланың ойынға құлқы, қарым-қатынасы және мінез-құлық көріністері оның кейінгі дамуына да әсер етеді. Ойын барысында бала өзін қоршаған ересектердің әрекетіне, сүйікті әңгімелер мен кейіпкерлердің бейнесіне еліктеп, өмірді таниды әрі тәжірибе жинақтайды.
Ойынның дамытушылық әсері
- ойлау мен тілдің дамуын қолдайды;
- қиял мен шығармашылықты байытады;
- қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырады;
- қимыл-қозғалыс арқылы дене бітімін жетілдіреді.
Ойын түсінігі: педагогикалық және психологиялық қырлары
Адам іс-әрекетінің ерекше бір түрі ретінде ойынның пайда болуын зерттеушілердің бір бөлігі оны өнермен байланыстырады: ойын — көркемдік іс-әрекеттің алғашқы баспалдағы. Ойында шындықтың бейнелі көрінісі байқалады; бала өмір құбылыстарын және ересектердің түрлі әрекеттерін өзіне тән тәсілмен қайталайды.
Ойынның шартты мақсаттары болады. Сол мақсатқа жету жолындағы әрекеттер бала үшін қызықты әрі мәнді. Дәл осы үдерісте сезіну, қабылдау, ойлау, қиял, зейін және ерік сияқты психикалық үдерістер белсенді іске қосылады.
Мектепке дейінгі жаста ойын әрекетінің маңызы
Сабақ құрылымын жоспарлау кезінде тәрбие мен оқытуды біртұтас үдеріс ретінде қарастыру маңызды. Әсіресе мемлекеттік тілге үйретуде ойын тәсілдері баланың қызығушылығын оятып, тілдік дағдыларды табиғи жағдайда бекітуге көмектеседі.
Тіл дамыту — тек қазақ тілі сабақтарының ғана мақсаты емес; ойынға сүйенген тапсырмалар арқылы бала сөздік қорын байытып, ойын дәл жеткізуге үйренеді және өзара әрекет мәдениетін қалыптастырады.
Ойын — балалардың ойлау қабілетін арттыратын іс-әрекет
Мысалы, құрылыс ойынында бала сызық бойына әсем үй құрастырып, түстердің үйлесімділігін қадағалайды. Құрылыс материалдарын пішіні мен түсі бойынша симметриялы орналастырып, көлемі (кең/тар) және биіктігі (биік/аласа) бойынша салыстырады.
Ойын барысында бала шығармашылық танытып, жаңа мазмұн ойластырады, белсенділік көрсетеді, өз жұмысына және жолдастарының құрылысына баға беруге дағдыланады. Мұның барлығы ойлау операцияларын (салыстыру, талдау, жинақтау, қорытындылау) дамытады.
Ойын арқылы қалыптасатын дағдылар
ақпаратты қабылдау, жүйелеу, себеп-салдарды түсіну, шешім табу.
келісу, тыңдау, рөл бөлісу, ұжымда әрекет ету, жауапкершілік.
Ұлттық мұраның бай қазынасы — халықтық ұлттық ойындар
Халықтық ұлттық ойындар — баланы тәрбиелеудің дәстүрлі әрі нәтижелі жолдарының бірі. Олар қимыл-қозғалысты дамытумен қатар, тілдік қорды байытып, мінез-құлық пен ерік-жігерді шыңдайды, ұжымдық сезімді күшейтеді.
Ойын туралы негізгі тұжырымдар
- Ойын — тәрбие құралы: ақыл-ойды дамытады, тілді жетілдіреді, сөздік қорды байытады.
- Ерік пен мінез қасиеттерін бекітіп, адамгершілік сапаларды қалыптастырады.
- Ұжымдық әрекет пен өзара көмектесу дағдыларын дамытады.
- Эстетикалық тәрбиеде — өнер мен көркемдікті түсіндірудің тиімді арнасы.
- Еңбек тәрбиесінің мақсаттарын шешуге мүмкіндік береді.
- Дене күшінің жетілуіне, қозғалыс дағдыларының қалыптасуына көмектеседі.
- Ойын — баланы жан-жақты, үйлесімді тәрбиелеудің психологиялық және физиологиялық негізі.
Мақсат, міндеттер және зерттеу болжамы
Мақсат
Мектеп жасына дейінгі балалардың ойлау қабілетін ойын арқылы дамыту.
Міндеттер
- ойынның тәрбиелік аспектілерінің теориялық негіздерін зерттеу;
- ойын ұғымын ашу;
- мектепке дейінгі жаста ойын әрекетінің маңызын көрсету;
- ойын арқылы балаларды жан-жақты тәрбиелеуді талдау;
- ойынды ойлау қабілетін арттыратын іс-әрекет ретінде қарастыру;
- халықтық ұлттық ойындардың тәрбиелік мәнін сипаттау;
- қажетті қозғалыс дағдыларын және танымдық-қозғалыс белсенділігін арттыру;
- қызығушылықты қалыптастырып, дамыту;
- ойынды баланың білім-білік дағдысын қалыптастыратын тәрбие құралы ретінде негіздеу.
Зерттеу болжамы
Мектепке дейінгі ұйымдарда ойын әдісі — тәрбиелеу мен оқытудың нәтижелі негізгі құралы. Сондықтан ойын түрлерін жан-жақты зерттеп, тәжірибеде жүйелі қолдану арқылы ғана мектепке дейінгі кезеңдегі тәрбие жұмысының тиімділігі артады.
Жоба туралы мәлімет
- Ұйым
- Меркі ауданы әкімдігінің білім бөлімінің «Балдырған» балалар бақшасы (МКҚК)
- Автор
- Досмаханбетова Ботагөз Ақылбековна