Қазақша рефераттар

Құстардың алуан түрлілігі мәтінін оқыту

БҚО, Тасқала ауданы, Мерей ауылы

Жалпы білім беретін Шипов орта мектебі

Бастауыш сынып мұғалімі: Муканова Салима Ханатовна

Тақырыбы

Құстардың алуан түрлілігі

Әдістер

Түсіндіру, сұрақ-жауап, ой қозғау, топтастыру, ой толғаныс

Көрнекіліктер

Суреттер, жұмбақтар, сөзжұмбақ, сызбалар, бақылау күнделігі

Сабақтың мақсаты мен міндеттері

Сабақтың мақсаты

Оқушылардың құстар және олардың тіршілік жағдайлары туралы білімдерін кеңейту, құстардың пайдасы туралы түсінік қалыптастыру.

Дамытушылығы

Оқушылардың белсенділігін, қызығушылығын, сөздік қорын және ой-өрісін дамыту.

Тәрбиелігі

Құстарға қамқор болуға, қорғауға және табиғатты сүюге тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

Психологиялық дайындық

Құстар, құстар келеді,

Жерді шуға бөледі.

«Көктем келді!» — деп бізге,

Жақсы хабар береді.

Жаңа сабаққа дайындық

Балалар, енді тақтадағы сөзжұмбақты шешіп көрейік. Егер оны дұрыс шешсек, бүгінгі жаңа тақырыбымызға қатысты негізгі сөз шығады.

Жұмбақтар

  1. 1)

    Түрі қара мамықтай,

    Төсі ақ сыр жаққандай.

    Ұшса оқтай зулайды,

    Көктен жұлдыз аққандай.

    Жауабы: қарлығаш

  2. 2)

    Тау басында түндіксіз отау.

    Жауабы: ұя

  3. 3)

    Өзі сақ, өзі ұсақ,

    Шықылықтап тұрмайды.

    Құйрығы ұзын, өзі аласа,

    Бұл қандай құс?

    Жауабы: сауысқан

  4. 4)

    Орманда жоғары

    Ағашқа қонады.

    Тұмсығын балға ғып,

    Тоқ-тоқ соғады.

    Жауабы: тоқылдақ

  5. 5)

    Ақ сарайды талқандап,

    Шықты біреу талтаңдап.

    Жауабы: балапан

  6. 6)

    Биікке салған ағаш үй —

    Сол ғой оның мекені.

    Жаздай сайран салып-ақ,

    Қыста алысқа кетеді.

    Жауабы: қараторғай

Оқушылардың құстар туралы не білетінін тыңдап, берілген мәтіннің мазмұны бойынша әңгіме жүргізіледі.

Мәтін: Айдардың бақылауы

Айдар айналада болып жатқан өзгерістерді бақылағанды, табиғатты тамашалағанды жақсы көреді. Бірде ол хайуанаттар паркіне барды. Торда отырған алуан түрлі құстарды көріп, олардың дауыстарын естіп, қатты таңғалды.

Кенет көлшіктің ортасында ашылып тұрған аппақ гүлге көзі түсті. Гүл көз алдында ашылып, лезде ғайып болды. Гүл деп ойлағаны — аққу екен. Сол күні Айдар құстардың алуан түрлі екеніне анық көз жеткізді.

Тапсырма

«Құстар» сөзіне байланысты топтастыру (кластер) құрыңыздар: құстардың түрлері, мекені, қорегі, пайдасы, ерекшеліктері.

Құстардың алуан түрлілігі туралы мәлімет

Жалпы деректер

  • Жер шарында шамамен 100 миллиардтай құс тіршілік етеді.
  • Олардың 90%-ы насекомдармен қоректенеді.
  • Құстардың шамамен 700-дей түрі бар.
  • Құстардың көпшілігі табиғатқа пайдалы.

Ең үлкені, ең кішісі және ұшпайтын құстар

  • Ең үлкен құс — африка түйеқұсы (салмағы шамамен 100 кг).
  • Ең кішкентай құс — колибри (салмағы 2 г).
  • Ұшпайтын құстар да бар: пингвин және түйеқұс.

Ескерту: бастапқы мәтіндегі «колибридің салмағы 2 кг» дерегі нақтыланып, «2 г» түрінде берілді.

Тоқылдақ — орманның «дәрігері»

Тоқылдақ — өте пайдалы құс. Ол ағаш қабығының астындағы қабықжегі мен ағашжегінің дернәсілдерін дәл тауып, жояды. Тоқылдақтың тұмсығы мықты болғандықтан, ағаш қабығын оңай теседі.

Тілі ұзын әрі жабысқақ, ұшында қатты түктері бар. Тоқылдақ қабықты тесіп, тілін қабықтың астына сұғып жібереді де, кез келген саңылаудан жәндікті іліп алып шығады. Осылайша ол ағашқа зиянды жәндіктерді құртады.

Негізгі ой

Тоқылдақты «орман дәрігері» деп атауы бекер емес: ол ағаштарды зиянкестерден қорғайды.

Көкек: пайдалы қорек тізімі

Көкек өз ұрпағына ұқыпты болмаса да, табиғатқа пайдасы зор құс. Ол бір күннің өзінде зиянды жәндіктерді көп мөлшерде жей алады:

  • 39 шегіртке
  • 43 құрт
  • 50 шытырлақ қоңыз
  • 4 өрмекші және басқа да зиянкестер

Қараторғай: табиғат қорғаушысы

Пайдалы құстардың бірі — қараторғай. Бір топ қараторғай бүкіл балапандарымен бірге 22 тонна шегірткені азық ете алады.

Қорытынды

Құстар — табиғат тепе-теңдігін сақтайтын маңызды тіршілік иелері. Оларды қорғау — бәріміздің ортақ міндетіміз.