Сапарғали Бегалиннің Бала Шоқан әңгімесіндегі Шоқан бейнесі
5-сыныпқа арналған ашық сабақ жоспары (әдебиет)
Бұл ашық сабақ Сапарғали Бегалиннің «Бала Шоқан» әңгімесіндегі Шоқан бейнесін ашуға бағытталған.
Сабақтың тақырыбы
Сапарғали Бегалиннің «Бала Шоқан» әңгімесіндегі Шоқан бейнесі
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Әңгіменің мазмұнын талдай отырып, Шоқанның тұлғалық болмысын, мінез ерекшелігін және әрекет арқылы ашылатын бейнесін анықтау.
Дамытушылық
Тың мәліметтер арқылы пәнге қызығушылықты арттыру, оқушылардың сөйлеу мәдениетін және пікір айту дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік
Балалар арасындағы адал достықты, бала Шоқан бойындағы кішіпейілділік, адамгершілік, ізгілік қасиеттерін дәріптеу және оқушыға үлгі ету.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру
- 1.Оқушылармен амандасу.
- 2.Сабаққа қатысуды тексеру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Әңгіменің мазмұнын еске түсіру үшін «зымыран сұрақтар» қойылады:
Слайд материалдары (дәйексөздер мен ұғым)
«Әнге әуес, күйге құмар бала жаны сұлу, өмірге ғашық болып өседі».
М. Әуезов
«Өзінің орыс жолдастарын басып озып, Шоқан тез жетілді. Оған талайлар-ақ назар аударды. Ол сондай қабілетті еді және оқу орнына түспей тұрып-ақ сыза білетін».
Орыс ғалымы Г. Н. Потанин
Мүсін — бір заттың пішінін металдан, балшықтан немесе гипстен жасау.
III. Жаңа сабақты меңгерту (СТО құрылымы бойынша)
1) Қызығушылықты ояту
Сынып екі топқа бөлінеді:
- «Алғыр» тобы
- «Адал» тобы
2) Мағынаны тану
Топтық жұмыс арқылы шығарма құрылымы мен оқиғалар желісі жүйеленеді.
Шығарманы талдау кестесі: «Бала Шоқан»
| № | Сұрақ / тармақ | Жауап |
|---|---|---|
| 1 | Авторы | С. Бегалин |
| 2 | Кейіпкерлері | Шыңғыс, Шоқанның анасы, Мысық, Жақып, Сыдық, Шоқан |
| 3 | Оқиға орны | Құсмұрын бекеті, Шыңғыстың күзегі |
| 4 | Шоқан кіммен кездесті? | Күзетшінің баласы Мысықпен |
| 5 | Мысықтың күні бойғы ермегі | Саз балшықтан мүсін жасау |
| 6 | Мысық Шоқанға қандай мүсін берді? | Түйе |
| 7 | Шоқан Мысықты қайда ертіп барды? | Өз үйіне |
| 8 | Үй ішінің көзқарасы | Анасы Мысықты жақтыра қоймады; інісі Жақып та тосырқай қарады. |
| 9 | Мысық неден қорықты? | Қаршығадан |
| 10 | Мысықтың ойы | «Мені құсқа жем қылғалы жатыр» деп ойлап, шошынды. |
| 11 | Шоқан Мысыққа не бергізді? | Бауырсақ пен қымыз |
| 12 | Шоқанның өтініші | «Ертең мен барамын, маған жақсылап түйе жасап қой», — деді. |
| 13 | Мысықтың жауабы | «Жоқ, мен құс істеймін», — деді. |
| 14 | Шоқан уәдесінде тұрды ма? | Уәде берсең — орында; орындалмайтын уәдені айтпау керек. |
«Суреттер сөйлейді» стратегиясы
Оқушылар әңгіме бойынша салған суреттерін таныстырып, өз жұмыстарын қорғайды.
«Кейіпкерді таны» стратегиясы
Топтар диалог жолдарын оқып, қай кейіпкердің сөзі екенін анықтайды.
I топқа арналған диалог үлгілері
-
«Ей, Мысық, аман ба? Мына ойыншықтарды кім жасады?»
Жауабы: Шоқан
-
«Шоқанжан, анау балшықтарың не?»
Жауабы: Шыңғыс
-
«Жоқ, сенің құнаның бар, алып қашып кетесің. Мен жаяумын. Кеше бір тентек бала мені сабап кетті. Сен тимейсің бе?»
Жауабы: Мысық
-
«Ей, түріңді қара! Неге келдің? Үйден шық!»
Жауабы: Жақып
-
«Шоқан-ау, мынауың кім? Қайдағыны қасыңа ертіп жүрсің. Үсті-басы немене? Қасына жоламашы. Ойнауыңа жөнді бала табылмады ма?»
Жауабы: Анасы
-
«Ей, сен қай ауылдың баласысың?»
Жауабы: Жақып
II топқа арналған диалог үлгілері
-
«Мұнда қайдан келдің?» — деп сұрады.
Жауабы: Жақып
-
«Аулақ кет! Мұнда нең бар?»
Жауабы: Жақып
-
«Қорқытпа, тиіспе! Бұл — менің жолдасым.»
Жауабы: Шоқан
-
«Жоқ, мен құс істеймін.»
Жауабы: Мысық
-
«Ей, мынауың кім? Қайдан ерттің? Өзі сап-сары екен.»
Жауабы: Жақып
-
«Кәмила, мына балаға ана әбдіредегі кездемеден көйлектік шыт жыртып берші. Шешесі бар шығар, тіктіріп кисін», — деді.
Жауабы: Шоқанның анасы
Көрініс: «Уәде» (рольдік ойын)
Шоқан
Санжар
Мысық
Елдар
Шыңғыс
Дәулет
Автор
Гүлден
IV. Ой толғаныс
Жеке жұмыс тақырыптары
- «Мен таныған Шоқан» — мінезі, әрекеті, адамгершілік қыры.
- «Менің сүйікті кейіпкерім» — таңдау себебі, дәлел.
Топтастыру стратегиясы
Оқушылар негізгі ұғымдарды (достық, уәде, кішіпейілділік, мейірім, талант) тірек сөздер арқылы топтастырып, Шоқан бейнесін жинақтайды.
Үй тапсырмасы
С. Бегалиннің «Бала Шоқан» әңгімесін толық оқып келу.
Бағалау
- Сұрақтарға жауап беру белсенділігі
- Топтық жұмыстағы үлесі
- Дәлелді пікір айтуы және тіл мәдениеті
- Шығармашылық тапсырмалар сапасы (сурет/қорғау/роль)