Слайд арқылы еңбектің пайдасы деген сөзге топтастыру жасау
Мақсат пен міндеттер
Бұл сабақта оқушылардың еңбектің адам өміріндегі орны туралы түсінігі кеңейтіліп, еңбексүйгіштікке баулу көзделді.
Сабақтың мақсаты
Еңбек — адамгершілік құндылығы екенін түсіндіру және осы ұғымды тереңдету.
Сабақтың міндеттері
- Еңбектің адам өміріндегі мәнін ұғындыру
- Еңбекке қызығушылықты дамыту
- Еңбексүйгіштікке тәрбиелеу
Сабақтың басталуы: амандасу және «Шаттық шеңбері»
Амандасу өлеңі
Біз әдепті баламыз,
Біз ерекше боламыз.
Қонақтарды көргенде,
«Сәлеметсіздер ме!» — деп
Сәлемдесіп аламыз.
Мұғалім оқушыларды жылы жүзбен қарсы алып, сабақтың сәтті өтуін тілейді. Аптаның сәрсенбі күні — сәтті күн деген ұстанымды негізге алып, барлығы «жылулық шеңберіне» жиналады.
«Болайықшы осындай» әні
Оқушылар А. Меңжанованың «Болайықшы осындай» әнін орындай отырып, еңбекқорлық, ұқыптылық, табандылық сияқты қасиеттерді еске түсіреді.
Жақсы бала еңбекшіл,
Таза бала мұнтаздай,
Ер азамат болады.
Қиындықты жеңіп кіл,
Құшағы гүлге толады,
Жақсы көрер бар адам.
Қайырмасы
Еңбекшіл досым-ай,
Болайықшы осындай.
Ой шақыру: сөзжұмбақ арқылы тақырыпты ашу
Сабақтың тақырыбы мен мақсаты сөзжұмбақ шешу арқылы айқындалады. Оқушылар сұрақтарға жауап бере отырып, негізгі ұғымдарды еске түсіреді.
Сөзжұмбақ сұрақтары
- 1. Қасиетті сан.
- 2. Қателігіңді түсінген кезде айтатын сөз.
- 3. Біз өткен тақырып: ________ мен сауап.
- 4. Үлкенге — ________, кішіге — ізет. (құрмет)
- 5. Аптаның соңғы күні.
Әңгімелесу: «Еңбек бәрін жеңбек»
Оқушылармен пікір алмасу арқылы еңбек туралы түсінік кеңейтіледі. Сұрақтар балаларды ойлануға, өз тәжірибесін айтуға және қорытынды шығаруға жетелейді.
Талқылауға арналған сұрақтар
- Еңбек адамға не үшін қажет деп ойлайсың?
- Еңбекқор деп қандай адамды айтамыз?
- Өзің қандай еңбек түрімен айналысқанды ұнатасың?
- Жетістікке жету үшін адам бойында қандай қасиеттер болуы керек?
Еңбектің пайдасы
Топтастыру нәтижесінде еңбек:
Мұғалім қорытындылай келе, адамға қажетті игіліктің бәрі еңбек арқылы келетінін атап өтеді.
Үлгі тұлға: Сара Алпысқызы Назарбаева
Оқушыларға Сара Алпысқызы Назарбаева туралы фотосуреттер мен бейнематериал көрсетіліп, қоғамға қызмет етудегі табандылық пен жанашырлықтың құндылығы талқыланады.
Сабақтың дәйексөзі
«Көп еңбек еткенге бақыт басын иеді.»
Леонардо да Винчи
Оқушылар дәйексөздің мәнін ашып, «еңбек», «бақыт», «табандылық» ұғымдарымен байланыстырып түсіндіреді. Талқылау барысында бақытқа жетудің жолдары, еңбектің нәтижесі және адамның ішкі жауапкершілігі туралы ой қорытылады.
Сахналау: «Қайдан келдің, бауырсақ?»
Еңбектің адам өміріндегі маңызын терең түсіндіру үшін Ө. Тұрманжановтың «Қайдан келдің, бауырсақ?» өлеңі рөлге бөлініп оқылады. Үш оқушы автор, қуыршақ және бауырсақ рөлдерін орындайды.
Талқылау сұрағы
«Нан дастарқанға қалай келеді?» деген сұрақ арқылы оқушылар еңбек тізбегін (егін егу, күту, жинау, ұн тарту, нан пісіру) сөзбен сипаттайды.
Сергіту сәті
Денеге арналған жаттығу
Қимыл-қозғалыс арқылы бой сергітіліп, назар қайта шоғырландырылады.
Көзге арналған жаттығу
Көзді демалтуға арналған қысқа жаттығулар орындалады.
Шығармашылық жұмыс
Оқушылар екі топқа бөлініп, бірлескен жұмыс арқылы еңбек туралы ойларын жинақтайды.
1-тапсырма: мақал-мәтел кітапшасы
Еңбек туралы мақал-мәтелдерді жинақтап, әрқайсысының мағынасын түсіндіреді.
2-тапсырма: «Еңбек — бақыт бастауы» әңгімесі
Берілген тақырып бойынша қысқа әңгіме құрастырып, өз көзқарасын дәлелдеуге тырысады.
Дәптермен жұмыс
Берілген суреттерді пайдаланып әңгіме құрау және суреттерді бояу арқылы ойды көрнекі түрде жеткізу дағдылары дамытылады.
Тыныштық сәті
Қысқа тыныштық сәті арқылы оқушылар өз ойларын жинақтап, ішкі сезімін реттейді.
Қорытындылау: «Еңбекқорлар еліне» саяхат
Сабақ соңында «Біз не үйрендік? Не білдік?» сұрақтарына жауап беру арқылы қорытынды жасалады. Әрбір дұрыс жауап үшін оқушылар түрлі суреттермен «Еңбекқорлар елін» безендіріп, ортақ нәтижеге үлес қосады.
Нәтиже
Оқушылар еңбектің адам өміріндегі орны мен құндылығын түсініп, еңбекқорлықтың күнделікті әрекеттен басталатынын ұғынады.
«Жүректен — жүрекке»: тілек пен бата
Сабақ сәрсенбі күні өткендіктен, «Сәрсенбі — сәтті күн» деген ырым жалғасын табады. Оқушылар кішкентай жүрекшелерге жылы сөз жазып, бір-біріне ізгі тілектерін арнайды.
Тілек үлгілері
- Ерасыл, еңбегің жемісті болсын!
- Алма, «Еңбек етсең емерсің» деген. Осыны есіңде сақта.
- Олжас, сүйіп істеген іс шаршатпайды. Өзіңе ұнайтын істерің көп болсын.
- Аделия, өмірдегі тірегің еңбек болсын.
- Мұхаммед, Абай айтқандай, еңбек — қуаныш, жалқаулық — айырылмас азап. Ешқашан жалқау болма.
Сабақтың әсері
Бұл бөлім оқушылардың бір-біріне жанашырлық танытып, сөз арқылы қолдау көрсетуіне мүмкіндік береді. Жылы тілек — өзара сыйластықты арттырып, еңбектің қадірін сезінуге жетелейді.
Түйін
Еңбек — нәтиже ғана емес, адамды өсіретін мінез мектебі.