Қазақша рефераттар

Оқушылардың жыныс генетикасы туралы білімдерін одан әрі дамытып, толық ақпарат беру

Сабақтың тақырыбы

Жыныс генетикасы

Мақсаты

  • Оқушылардың жыныс генетикасы туралы білімін тереңдетіп, толық әрі жүйелі ақпарат беру.
  • Генетикалық есептерді шығару дағдысын қалыптастырып, дамыту; танымдық қызығушылығын арттыру.
  • Ұжымшылдыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу; бірін-бірі тыңдап, өз ойын еркін әрі дәл жеткізуге үйрету.

Күтілетін нәтиже

  • Оқушылар білімді өздігінен іздеп, мақсатты түрде әрекет етеді.
  • Топ ішінде ынтымақтастық қарым-қатынас қалыптасады.
  • Интерактивті тақтаның мүмкіндіктерін тиімді пайдалануды үйренеді.
  • Білімге деген қызығушылық артады.

Ресурстар мен формат

Көрнекіліктер
«Жыныс генетикасы» электрондық оқулығы, «Томас Морганның зертханасы» электронды материалдары, генетикалық есептер жинағы.
Сабақтың типі
Білім мен дағдыны қолдану.
Сабақтың түрі
Ізденіс сабағы.
Әдістер
СТО (сыни тұрғыдан ойлау), салыстыру, талдау, ой қорыту.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру

  • A Оқушылар геометриялық фигуралар арқылы топтарға бөлінеді.
  • B Сабаққа қатыспаған оқушылар белгіленеді.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Блиц-сұрақтар:

  1. Гендердің әрекеттесуінің неше түрі бар?
  2. Аллельді емес гендердің өзара әрекеттесуінің неше типі бар?
  3. Аллельді емес доминантты гендердің бірін-бірі толықтырып, жаңа белгіні жарыққа шығаруы қалай аталады?
  4. Бір ген екінші генді басып, оның белгісін жоятын жағдай қалай аталады?
  5. Белгінің қалыптасуына бірігіп әсер ететін гендер қалай аталады?
  6. Бірнеше генмен анықталатын аллельдер (көп аллельділік) туралы не айта аласың?

III. Жаңа тақырыпты түсіндіру

1) Қызығушылықты ояту

  • Барлық тірі ағзалар көбеюіне байланысты қандай түрлерге бөлінеді?
  • «Жынысты көбею» ұғымын қалай түсінесің?
  • Генетика тұрғысынан жыныс белгілерінің тұқым қуалауы туралы не айтуға болады?

2) Мағынаны тану

Тақырыпты ашып, зерттеу мақсатында оқушыларға нақты тапсырмалар беріледі. Оқушыларға жұмыс уақыты бөлініп, олар ізденеді, өз бетімен жұмыс істейді, пікір алмасады. Әр топ берілген тақырыпты талдап, қорғайды және интерактивті тақтаны қолданады.

I топ

Жыныс хромосомаларына сипаттама

II топ

Томас Морган жүргізген тәжірибелер

«Томас Морганның зертханасы» электронды оқулығын пайдалану.

III топ

Жыныспен тіркесіп тұқым қуалайтын аурулар

Мұғалім «Жыныс генетикасы» тақырыбындағы электрондық оқулықты пайдаланып, материалды қосымша деректермен толықтырады.

3) Толғаныс: генетикалық есептер шығару

Топтарға жыныспен тіркескен белгі бойынша (гемофилия) есептер ұсынылады. Гемофилияны бақылайтын ген — рецессивті, Х хромосомада орналасқан.

I топ

Анасы сау, гомозиготалы: XᴴXᴴ. Әкесі гемофилиямен ауырады: XʰY. Отбасының ұрпақтары қандай болады?

II топ

Анасы гемофилия гені бойынша гетерозиготалы: XᴴXʰ. Әкесі ауру: XʰY. Отбасының ұрпақтары қандай болады?

III топ

Әкесі сау: XᴴY. Анасы гемофилия гені бойынша гетерозиготалы: XᴴXʰ. Отбасының ұрпақтары қандай болады?

IV. Қорытынды

Ойлан да, жауап бер:

Жыныспен тіркескен гендердің тұқым қуалауын білудің практикалық маңызы қандай?

Әр топ өз ойларын ортаға салып, пікірлерін дәлелдейді.

V. Бағалау

Әр топтың топ басшысына сөз беріледі. Бағалау парағы бойынша топ мүшелерінің жұмыс нәтижесі мен білім деңгейі талданады. Мұғалім бағалау парағына сүйене отырып, қорытынды баға қояды.

VI. Үй тапсырмасы

  • §45: сұрақтар және деңгейлік тапсырмалар.
  • «Тұқым қуалайтын аурулар» тақырыбы бойынша қосымша мәлімет жинақтап келу.