Ежелгі грек авторларының сақтарды атауы
Сабақтың мазмұны мен қамтылатын бөлімдер
Бұл қайталау-сабағы 6-сынып «Қазақстан тарихы» курсының негізгі тарауларын жинақтап, қорытынды талдау жасауға бағытталған. Сабақ барысында оқушылар ежелгі Қазақстан аумағындағы тайпалар, көшпелі шаруашылықтың қалыптасуы мен дамуы, ерте темір дәуіріндегі аймақтық ерекшеліктер, сондай-ақ көшпелілердің мәдениеті мен дүниетанымын жүйелейді.
Негізгі тақырыптар
- Ежелгі адамдардың антропологиялық сипаты
- Көшпелілердің әдет-ғұрпы және діни түсініктері (тәңірге сенім)
- Ежелгі Қазақстанның мәдениеті
- Көшпелілердің киімі, ат әбзелдері, сауыт-сайманы мен қару-жарағы
- Көшпелілер өркениетінің әлем мәдениетіне қосқан үлесі (жылқы өсіру және т.б.)
- Ұлы Жібек жолы
Негізгі идеялар
- Қазақстан жерін мекендеген тайпалар туралы деректер
- Көшпелі шаруашылықтың дамуы
- Ерте темір дәуіріндегі аймақтар: Орталық, Шығыс, Оңтүстік, Солтүстік Қазақстан
Сабақтың жалпы мақсаты: өткен материалды қайталап, қорытынды талдау жасау және тарихи білімді жүйелеу.
Күтілетін нәтиже: оқушы қорытынды талдау жасап, негізгі тақырыптар бойынша өткенге шолу жасай алады.
Сабақ құрылымы және жұмыс формалары
Сабақ оқушының белсенді қатысуына негізделген: сұрақ қою, мәтінмен жұмыс, жұптық тапсырма және жеке қорытындылау. Әр кезең уақытпен нақты шектеліп, бағалау мен кері байланысқа орын беріледі.
І. Ұйымдастыру (шамамен 4 минут)
- Сыныпта жағымды ахуал қалыптастыру, назарды сабаққа аудару (2 минут)
- Сыныпты үш топқа бөлу (2 минут)
Тапсырмалар тізбегі
- 1 Сұрақтар қою техникасы
- 2 Топтық жұмыс (мәтінмен жұмыс)
- 3 Жұптық жұмыс («Тарихи мозаика»)
- 4 Жеке жұмыс (кесте)
ІІ. Сұрақтар қою техникасы (шамамен 3 минут)
Қысқа сұрақ-жауап кезеңі негізгі деректерді еске түсіруге және терминдер мен атауларды нақтылауға көмектеседі.
ІІІ. Топтық жұмыс: мәтінмен жұмыс (шамамен 15 минут)
Топтық жұмыста оқушылар өзара талқылау арқылы негізгі ойды бөліп шығарып, қысқаша баяндауды үйренеді. Ұйымдастыру үшін әр топта рөлдер анықталады: көшбасшы, баяндамашы, хатшы, уақыт сақшысы және бақылаушы.
1-топ
1-тақырып бойынша мәтінді оқып, талқылап, негізгі тұжырымды ұсынады.
2-топ
2-тақырып бойынша дәлелдер мен терминдерді жинақтап, қорытынды жасайды.
3-топ
3-тақырып бойынша себеп–салдар байланысын көрсетіп, қысқаша баяндама әзірлейді.
Бағалау
Әр топтың бақылаушысы талқылау соңында бағалау парағын толтырады. Уақыт: әр топқа қорытынды айтуға шамамен 1 минут.
IV. Жұптық жұмыс: «Тарихи мозаика» (шамамен 10 минут)
Жұптық тапсырмада оқушылар тарихи ұғымдар мен деректерді сәйкестендіру арқылы білімін бекітеді.
Геродот жазбасындағы савроматтардың «биік таулардың бауырында» тұрған көршілері
Аргиппейлер
Аргиппейлердің шығысқа қарай орналасқан көршілері
Исседондар
«Ақ жалды жүйрік аттардың иелері» деп аталған тайпа
Аргиппейлер
Солтүстік Қазақстан тұрғындарының көшпелі өмір салтына ауысқан уақыты
Б.з.д. I мыңжылдық
Ерте темір дәуіріне жататын, Есілдің оң жағындағы зерттелген бекініс-қалашық
Ақтау
Ерте темір дәуіріне жататын қоныстар
Қарлыға Бөркі Кеңөткел
Солтүстік Қазақстандағы алғашқы сақ заманына жататын зерттелген обалар
Бірлік Алыпқаш
V. Жеке жұмыс: кесте (шамамен 5 минут)
Оқушы берілген кесте арқылы негізгі тайпалар, дерек көздері, хронология және аймақтық ерекшеліктерді жинақтап, қысқа қорытынды шығарады.
Кестені толтыруға ұсынылатын бағандар
- Тайпа/мемлекет атауы
- Хронологиясы
- Негізгі дерек көздері
- Аумағы/орталығы
- Мәдени белгілері мен ерекшеліктері
VI. Кері байланыс және рефлексия (шамамен 3 минут)
Сабақ соңында оқушылар бүгінгі қайталау нәтижесін бағалап, қандай тақырыптарды нақтылау қажет екенін айқындайды. Мұғалім қысқа қорытынды жасап, келесі қадамдарға бағыт береді.
Түсіндім
Қай бөлімдер жақсы меңгерілгенін белгілеу.
Қиын болды
Қай ұғымдар немесе даталар шатастырылғанын жазу.
Келесіде
Нені қайталау және қалай жұмыс істеу керегін жоспарлау.