Ирек - ирек көшелер, Көше деген мың ирек
Ұйымдастыру кезеңі
Арманға алда күткен асығамыз,
Біз қалай толқын айтпай басылармыз.
Жол ережесін жақсы біліп,
Сақтыққа тұра алатын жас ұланбыз.
Әңгіме және кіріспе сұрақтар
Тәрбиеші балалармен жылдың мезгілін анықтайды: қазір — күз. Күздің ерекшеліктері аталады: күн салқындайды, жапырақтар түседі.
Әрі қарай балалар өздері тұратын қаланы айтады: Атырау. Тәрбиеші Атыраудың үлкен қала екенін, көшелері кең әрі көліктер көп екенін атап өтеді.
Неге реттеу қажет?
Көліктер бір-біріне кедергі келтіріп, соқтығысып қалмауы үшін көшеде қозғалысты жол реттеуші реттеп тұрады.
Жол реттеуші туралы түсіндіру
Балалардың сұрағына жауап ретінде тәрбиеші жол реттеушінің алғаш үлкен қалаларда пайда болғанын айтады. Оның негізгі міндеті — көшедегі қозғалысты реттеу.
Реттеуші реттеу үшін жезл қолданады. Оны халық арасында «ала таяқ» деп те атайды.
Қонақ: жол реттеуші және жұмбақ
Реттеуші
Сәлеметсіздер ме, балалар! Мен сендерге жұмбақ алып келдім:
Жоқ өзінде бас та, ауыз да, құлақ та,
Бақылайтын үш көзі бар бірақ та.
Жауабы: бағдаршам.
Қысқаша мәлімет
Алғашқы бағдаршам теміржолда пайда болған. Оны ойлап тапқан адамның есімі тарихта сақталмаған. Ең алғаш бағдаршам Лондон қаласында қолданылған. Қазіргі кезде көптеген жерде жол реттеушінің қызметін бағдаршам алмастырып келеді.
Бағдаршамның үш түсі
Қызыл жарық
Қызыл жарық жанғанда,
Қалт тоқтай қал табанда.
Орындаушы: Жанерке
Сары жарық
Сары шамы жағылса,
Сақ, абай бол барынша!
Орындаушы: Серікбол
Жасыл жарық
Жасыл жарық — жол ашық,
Зымырай бер, бел асып.
Орындаушы: Шаттық
Барлығы бірге
Ирек-ирек көшелер,
Көше деген мың ирек.
Қиындыққа айтсең де,
Үйренесің біртіндеп.
Барар жерге асықпа,
Бәйге алмайсың бұрын кеп.
Ойын: «Бағдаршам түстерін табу»
Балалар бағдаршамның түстерін дұрыс тауып, ойынды белсенді ойнайды. Реттеуші балаларды мақтап, әр қимылдың адамдар мен көліктерге арналған ескерту екенін түсіндіреді.
Тақпақтар: жол реттеуші белгілері
Жанерке
Бақылап жол тәртібін,
Өткізетін әр күнін,
Реттеушіні көрдім мен
Қиылыста дәл бүгін.
Ала таяқ қолында,
Айтары көп оның да.
Не істеу керек, тұрса егер,
Реттеуші жолыңда?
Алдиар
Тік көтерсе таяқты,
Баспа алға аяқты.
Бағдаршамның бұл белгі
Сары шамы сияқты.
Жанель
Кеудесімен бұрылса,
Қарап саған бетпе-бет,
Тұрғаны оның, ұғынсаң,
Жолды жаптым — өтпе деп.
Ерсәт
Арқа жағын қаратса,
Өтіп кетпе аңғармай.
Бағдаршамның бұл белгі
Қызыл түсі жанғандай.
Арайлым
Оң иық не сол иық
Бұрылса егер сен жаққа,
Тұрып қалма мөлиіп,
Алға қарай тез атта.
Тәжірибелік бөлім: жолдан өту
Балалар көліктерге мініп, реттеушінің бағыт беруімен жолдан қауіпсіз өтіп көрсетеді. Тапсырма сәтті орындалады.
Ойын: «Белгілерді құрастыр және айтып бер»
Ойынның мақсаты — балаларға берілген жол белгісінің жартысын екінші бөлігімен сәйкестендіріп, толық құрастыру және оның мағынасын айтып беру.
Қосымша тақпақтар
Мұхамеджан
Реттеуші бұрылды,
Бір қырындап тік тұрып.
Жасыл жанды дегенді
Жүргіншіге ұқтырып.
Сабина
Ашса кезек үш көзін,
Айтты деп ұқ үш сөзін:
Тоқта, сақтан, жол ашық —
Жүрме жолға таласып.
Оразбек
Мен көшеден өтерде
Бағдаршамға қараймын.
Қоймаған ғой бекерге,
Жәрдемшісі ол талайдың.
Қорытындылау
Сұрақ-жауап
- Бүгін немен таныстық? Жол реттеушімен және бағдаршаммен.
- Жол реттеуші не істейді? Қозғалысты реттейді.
- Бағдаршамның неше көзі бар? Үш көзі бар.
- Түстері қандай? Қызыл, сары, жасыл.
- Белгілерге қарамай жүгіріп өтуге бола ма? Жоқ.
Реттеушінің қоштасуы
Реттеуші балалардың алғырлығы мен белсенділігін атап өтіп, жол ережелерін жақсы меңгергендерін айтады. Содан кейін басқа балаларға баруы қажет екенін айтып, қоштасады.
«Сау болыңыздар, балалар!»
Сабақ соңында белсенді қатысқан балалар мадақталады.
Мәлімет
Атырау қаласы, МКҚК №29 «Нұрсая» бөбекжай-балабақшасы.
Ортаңғы топ тәрбиешісі: Бектлеуова Дина Сагинбаевна.