Қазақша рефераттар

Оқушыларға жалпы әскери қорғаныш толымын қолдануды үйрету

Сабақ туралы мәлімет

Сабақтың тақырыбы
Жаппай жою қаруынан әскери қызметшілерді қорғау және олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Жалпы әскерлік қорғаныш толымы.
Сабақтың мақсаты
Оқушыларды жалпы әскери қорғаныш толымын қолдануға үйрету, АӘД пәніне қызығушылығын арттыру.
Көрнекілік құралдар
АӘД оқулығы, плакаттар, ЖӘҚТ.

Дамытушылық

Іс-әрекетті дұрыс орындау дағдысын қалыптастыру, психологиялық тұрақтылықты дамыту.

Тәрбиелік

Айналасындағыларға көмектесуге дайын болу, елжандылық, қырағылық, тапқырлық, Отансүйгіштік және Қарулы Күштерге құрмет сезімін күшейту, әскери тәртіпке үйрету.

Құндылық бағыты

Әскери-патриоттық тәрбие, ұлтжандылық және қазақстандық патриотизм.

Ұйымдастыру кезеңі (3 минут)

Взвод командирі оқушыларды сапқа тұрғызады, оқытушыға рапорт береді, амандасу жүргізіледі, түгендеу жасалады және оқушылардың сыртқы келбеті тексеріледі.

Өтілген тақырыпты сұрау (8 минут)

Тақырыпты бекіту үшін қауіпсіздік шаралары мен газтұмылдырыққа қатысты негізгі сұрақтар қойылады.

  • Қауіпсіздікті қамтамасыз ету шаралары қалай жетілдіріледі?

  • Зақымдалған аймақ кенеттен пайда болған жағдайда қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін не істеу керек?

  • Сүзгіш газтұмылдырықтар туралы айтып беріңдер.

  • Тұмылдырықтың қажетті өлшемі қалай таңдалады?

Негізгі бөлім (22 минут)

Негізгі ұғым

Жаппай жою қаруы қолданылған жағдайда әскери қызметшілерді қорғау және олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету.

Тақырып өзегі

Жеке қорғану құралдары: жалпы әскери қорғаныш толымы (ЖӘҚТ) және оған қатысты тәртіптер.

ЖӘҚТ: мақсаты және құрамы

Жалпы әскери қорғаныш толым (ЖӘҚТ) газтұмылдырықпен бірге әскердің барлық түрлерінің жеке құрамын улағыш заттардан, сондай-ақ киім-кешек, аяқ киім және жабдықтарды радиоактивті заттар мен биологиялық құралдармен зақымданудан қорғау үшін қолданылады.

Құрамы

  • Қорғаныш плащы
  • Қорғаныш шұлығы
  • Қорғаныш қолғабы

ЖӘҚҚК: сипаттамасы және айырмашылығы

Жалпы әскери құрама қорғаныш костюмі (ЖӘҚҚК) зиянды сәулеге шалдығудан және ядролық жарылыстан кейінгі радиоактивті шаңнан, улағыш заттардың буы мен аэрозольдарынан қорғануға арналған.

Құрамы

  • Куртка
  • Шалбар
  • Қорғаныш ішкі киім
  • Бас киім
  • Дулығаның ішінен киетін тоқымалы бас киім

Ерекшелігі

ЖӘҚҚК табельдік ЖӘҚТ-дан конструкциясымен және қол білезігін қорғауға арналған отқа қарсы дымқыл жеңді қорғаныш ішкі киімінің болуымен ерекшеленеді.

Қолдану жағдайлары

Қарсылас жаппай жою қаруын қолдана отырып ұрыс қимылдарын жүргізген кезде жеке қорғану құралдары үш жағдайда болуы мүмкін:

Жорықтық

Қорғаныш плащы жабдық үстіне қапшықта арқада тасымалданады. Қапшық болмаса, плащ жиналған күйде иықтан асыра тасталып, белдікке бекітіліп тасымалданады.

Дайын

Қапшық жоқ кезде плащты жазылған күйде арқада тасуға болады.

Ұрыстық

Плащты жеңге киген жамылғы ретінде немесе комбинезон түрінде киюге болады.

ЖӘҚТ кию тәртібі

Төмендегі реттілік қорғанышты дұрыс және қауіпсіз киюге арналған. Әр қадам нақты әрі жылдам орындалуы тиіс.

  1. 1. Қаруды жерге қою немесе бір затқа сүйеу.

  2. 2. Газтұмылдырық пен сөмкені, жабдық пен бас киімді шешіп, жерге қою.

  3. 3. Кительді шалбардың ішіне жинау.

  4. 4. Қорғаныш шұлығын кию.

  5. 5. Плащты жеңге кигізу.

  6. 6. Қапшықтағы жартылай сақинадан таспа ұштарын босатып, плащ артының етегімен оларды сақинаға енгізіп бекіту.

  7. 7. Ортадағы айылбасқа ұстағышты плащтың алдымен оң, содан кейін сол етегімен қадап, бекіткішпен бекіту.

  8. 8. Плащ етектерін: сол жақ етегі сол аяқты, оң жақ етегі оң аяқты жабатындай етіп қадау; орталық айылбастан төмен орналасқан екі айылбасқа ұстағыштарын бекіткіштермен бекіту.

  9. 9. Плащтың бүйірлі белдікшелерін алдын ала тізе астымен аяқтарға айналдырып, айылбасқа қадау.

  10. 10. Екі үстіңгі ұстағышты қалдырып, плащ өңірін қадау.

  11. 11. Плащ үстінен жабдық пен газтұмылдырықты кию.

  12. 12. Газтұмылдырықты ұрыстық жағдайға келтіру.

  13. 13. Дулығаның ішінен киетін бас киімді, содан кейін күләпараны кию.

  14. 14. Плащтың қалған ұстағыштарын және күләпара белдікшелерін қадау.

  15. 15. Қолғап кию, қаруды алу.

Уақыт нормативтері

  • Газтұмылдырықты кию ≤ 10 с
  • Тұмылдырықты кию ≤ 14 с
  • Ашық жерде плащ + газтұмылдырық 4 мин
  • Бүркемеде/машинада 6 мин
  • Комбинезонды кию 6–12 мин

Қолдану ескертуі

Жамылғы ретіндегі қорғаныш плащы қарсылас кенеттен улағыш заттар мен биологиялық құралдарды қолданған кезде немесе радиоактивті жауын-шашын кезінде пайдаланылады.

ЖӘҚТ шешу тәртібі

Шешу кезінде ластанған сыртқы қабатқа жанасуды барынша азайту маңызды.

  1. 1. Жабдықты шешу.

  2. 2. Бекіткіштерді шешіп, плащ етегін және қорғаныш шұлығының белдікшелерін ағыту.

  3. 3. Бүйірлі белдікшелерді шешу.

  4. 4. Плащтың өңірін шешу.

  5. 5. Күләпараны шешіп, арқаға ысыру.

  6. 6. Жеңнің белдікшелерін шешу.

  7. 7. Қолды жеңнен шығара отырып, бір мезетте қолғапты шешу.

  8. 8. Плащ таспаларын (тоқыма бауларын) шешу.

  9. 9. Плащты сыртқы жағын төмен қарата артқа қарай түсіру.

  10. 10. Желдетілген жаққа барып, газтұмылдырықты шешу.

Басқару және шешім қабылдау

Бөлімше командирлері жергілікті жердің зақымдану деңгейіне, жеке құрам орындайтын тапсырманың сипатына, метеорологиялық жағдайларға және басқа факторларға сүйене отырып, қорғаныш құралдарын қолдану тәртібін анықтайды.

Радиациялық және химиялық барлау аспаптарының көрсеткіштері бойынша зақымдану қаупі белгіленбеген жағдайда, қорғаныш құралдарын шешу бөлімше командирінің бұйрығымен жүзеге асырылады.

Қорытынды бөлім (12 минут)

Сұрақтар мен тапсырмалар

  • ЖӘҚТ не үшін қолданылады?
  • ЖӘҚТ қандай жағдайда болуы мүмкін?
  • ЖӘҚТ кию тәсілдерін орындаңдар.
  • ЖӘҚТ шешу тәсілдерін орындаңдар.

Үй тапсырмасы және бағалау

Оқушылардың білімін бағалау жүргізіледі. Үй тапсырмасы сабақта қарастырылған материалды қайталап, ЖӘҚТ кию және шешу тәртібін кезең-кезеңімен жаттап, тәжірибеде орындауға дайындалуға бағытталады.