Қазақша рефераттар

Күш импульсі. Дене импульсі

Сабақтың тақырыбы

Импульс. Импульстің сақталу заңы (Физика, 9-сынып).

Сабақтың мақсаты

а) Білімділік

  • Импульс ұғымын түсіндіру.
  • Өзара әсерлесу кезінде күш пен уақыттың байланысын тәжірибе арқылы көрсету.
  • Қозғалыстағы дененің импульсі масса мен жылдамдыққа тәуелді екенін ашып көрсету.

ә) Дамытушылық

  • Негізгі ұғымдар мен шамаларды кеңінен түсіндіру арқылы танымдық белсенділікті арттыру.
  • Есеп шығару арқылы оқушылардың логикалық ойлауын дамыту.
  • Танымдық тапсырмалар арқылы шығармашылық қабілетін жетілдіру.

б) Тәрбиелік

  • Еңбекке баулу, ғылымға қызығушылықты арттыру, өз бетімен ізденуге дағдыландыру.
  • Халық педагогикасының элементтерін қолдану арқылы ұлттық рухта тәрбиелеу және ұлттық сананы қалыптастыру.
  • Қазақ халқының тәрбиелік-танымдық іскерліктері мен дағдыларын меңгерту.

Сабақтың форматы

Сабақтың түрі

Жаңа білімді хабарлау сабағы.

Сабақтың әдістері

  • Шығармашылық-зерттеу әдісі.
  • Түсіндірме әдісі.
  • Тәжірибелік жұмыс жүргізу әдісі.
  • Тез ойлануға және ізденімпаздыққа баулу тәсілдері.

Көрнекіліктер

  • Кітап
  • Шыны бет
  • Болат шар
  • Магнит
  • Суы бар стақан
  • Қағаз
  • Науа
  • Әртүрлі салмақты жүктер
  • Сызба-нұсқа

Сабақтың барысы

  1. 1 Ұйымдастыру кезеңі.
  2. 2 Жаңа тақырыпты түсіндіру.
  3. 3 Жаңа сабақ материалын пысықтау.
  4. 4 Үй тапсырмасын беру.
  5. 5 Оқушыларды бағалау.

Жаңа сабақ: импульс және оның мағынасы

Импульс сөзі грек тілінен шыққан, мағынасы — «соққы». Механикада бұл термин екі түрлі шаманы білдіреді:

  • күш импульсі
  • дене импульсі

Күш импульсі: күш пен уақыттың байланысы

Денелердің өзара әсерлесу нәтижесі тек күштің шамасына ғана емес, сонымен бірге әсерлесу уақытына да тәуелді. Мұны қарапайым тәжірибелер арқылы байқауға болады.

Тәжірибе 1: магнит пен болат шар

Горизонталь шыны бетке болат шарды қоямыз. Оның үстімен күшті магнитті жылдам жүргізіп өтсек, шар орнынан аздап қана қозғалады. Тәжірибені қайталап, магнитті шардың үстімен жай қозғалсақ, шар магнитке ілесе жылжиды.

Бұл бақылау өзара әсерлесудің нәтижесі уақытқа тәуелді екенін көрсетеді.

Тәжірибе 2: қағаз және суы бар стақан

Үстел үстіндегі бір парақ қағаздың үстіне суы бар стақан қоямыз. Қағазды жайлап тартсақ, стақан қағазбен бірге қозғалады. Ал қағазды тез тартып қалсақ, қағаз сусып шығып, стақан орнында қала береді.

Демек, әсерлесудің «нәтижесі» күштен бөлек, әсер ету уақытына да байланысты.

Анықтама

Күш әсерін сипаттау үшін физикада арнайы шама енгізіледі — күш импульсі. Күш импульсі — белгілі бір уақыт аралығында күштің әсерін сипаттайтын векторлық физикалық шама.

Күш импульсі күштің әсер ету уақытына көбейтіндісімен өлшенеді.