Қазақша рефераттар

Жай бөлшекті жай бөлшекке бөлу

Сабақ туралы жалпы мәлімет

Сабақтың тақырыбы

Жай бөлшектерді бөлу

Сабақтың түрі

Дәстүрлі емес, ойын-сабақ

Типі: жаңа тақырыпты меңгеру

Әдіс-тәсілдер және ресурстар

  • Сұрақ-жауап, түсіндірмелі әдіс, ойын-сайыс
  • Пәнаралық байланыс: ауыз әдебиеті
  • Көрнекілік: таратпа тапсырмалар, дидактикалық материалдар, ұлттық ойындар суреттері

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Жай бөлшектерді бөлу амалын орындауға үйрету.

Дамытушылық

Ой-өрісті кеңейту, математикалық тілді және логикалық ойлауды дамыту, пәнге қызығушылықты арттыру.

Тәрбиелік

Ойын элементтері арқылы ұлттық тәрбие беру.

Сабақтың жоспары

  1. I. Ұйымдастыру кезеңі
  2. II. Үй тапсырмасын тексеру
  3. III. Жаңа сабақ
  4. IV. Бекіту
  5. V. Қорытынды
  6. VI. Үйге тапсырма
  7. VII. Бағалау

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушыларды түгендеу, сабаққа дайындығын тексеру, сабақтың мақсатымен таныстыру және оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Үй тапсырмасы ауызша есептер арқылы тексеріледі. Сонымен қатар берілген сандарға кері сандарды атау тапсырмасы орындалады.

Ауызша есептер (үлгі)

  • Берілген өрнектер бойынша көбейту/бөлу амалдарын ауызша орындау.
  • Кері санды табу: 3/4, 8/7, 21/5, 3, 1/9 (мысалдар).

Ескерту: бастапқы мәтіндегі кейбір өрнектердің жазылуы форматқа байланысты дәл берілмеуі мүмкін; мұғалім нұсқасына сай нақтылап көрсету ұсынылады.

III. Жаңа сабақ: жай бөлшектерді бөлу

Негізгі ереже

Жай бөлшекті жай бөлшекке бөлу үшін бөлінгішті бөлгіштің кері санына көбейтеміз.

a/b : c/d = a/b · d/c

Мұнда a — натурал сан немесе 0, ал b, c, d — натурал сандар.

Маңызды шектеу

Санды нөлге бөлуге болмайды. Яғни бөлгіш 0-ге тең болмауы керек.

Мысал: 0 : 5/6 = 0

Мысал

4/7 : 2/3 = 4/7 · 3/2 = 6/7

Аралас сандар

Аралас санды аралас санға бөлгенде алдымен бұрыс бөлшекке айналдырамыз, кейін негізгі ережені қолданамыз.

4 2/5 : 1 7/9 = 22/5 : 16/9 = 22/5 · 9/16 = 99/40 = 2 19/40

Натурал сан мен бөлшек

Натурал санды бөлшекке бөлу немесе бөлшекті натурал санға бөлу үшін де көбейту қағидасы қолданылады.

n : (a/b) = (n·b)/a

(a/b) : n = a/(b·n)

Мұнда n — натурал сан.

IV. Бекіту және ойын-сайыс

Жаңа тақырыпты бекіту кезеңі ұлттық ойын элементтерімен ұйымдастырылады. Бұл формат оқушылардың белсенділігін арттырып, есеп шығаруды қызықты сайысқа айналдырады.

Дайындық тапсырмалары

  • №793 — ауызша орындау.
  • №799 (5, 6) — тақтада шығару.

Мысалдар (тақтада)

53/11 : 27/11 = 58/11 : 29/11 = 58/11 · 11/29 = 2

51 1/3 : 35 9/9 = 16 1/3 : 32 9/9 = 16 1/3 · 9/32 = 11 1/2

Ескерту: бастапқы жазбалардағы кейбір аралас сандар мен қысқартулар мұғалімнің дәптер/оқулық нұсқасына қарай нақтыланады.

1) «Бәйге» ойыны

«Бәйге» — ат жарысы. Тапсырмалар кестеде беріледі, ал жарыс барысы магниттік тақтадағы жылжымалы аттар арқылы көрнекі көрсетіледі.

Тапсырма: бөлуді орындаңдар

1) 1/3 : 1/9

2) 4 : 8/9

3) 3/5 : 1/25

4) 1 : 1/5

5) 1/10 : 1/10

6) 2 : 11/3

7) 3/4 : 9

8) 5 14/14 : 21/7

2) «Теңге ілу» ойыны

«Теңге ілу» — ат үстіндегі ептілікті, жылдамдықты және шапшаң қимылды талап ететін ұлттық ойын. Сабақта магниттік тақтаға теңгелер ілініп, деңгейлік тапсырмалар арқылы ұпай жиналады.

A деңгейі

  • 100 теңге: 2/8 : 6/24
  • 100 теңге: 6/11 : 21/4
  • 500 теңге: №801 (теңдеу шешу)
  • 1000 теңге: №800

B деңгейі

  • 2000 теңге: №808
  • 5000 теңге: №809

C деңгейі

10000 теңге: №810

3) «Қыз қуу» ойыны

Оқушылар қыз және жігіт болып жұптарға бөлінеді. Ойын шарты бойынша қыз бұрылысқа бірінші болып жетуі керек. Тапсырмалар жұптық жұмыс ретінде орындалады.

Тапсырмалар (№799)

  1. 1) 31/5 : 22/15
  2. 2) 17/8 : 41/6
  3. 3) 61/2 : 16/7
  4. 4) 62/3 : 27/9

4) «Көкпар» ойыны

«Көкпар» — дода және жеке тартыс сияқты түрлері бар ұлттық ойын. Сабақта сынып екі топқа бөлінеді: бірінші топ қызыл түсті, екінші топ көк түсті шеңбердегі есептерді шығарып, нәтижелерін «қазаншаға» жинайды.

Тапсырмалар: №794–797 (таңдау бойынша)

1) 4/9 : 8/9

2) 2/7 : 3/4

3) 10 : 5/8

4) 4 : 3/8

5) 3/4 : 5/8

6) 1 : 11/8

7) 1 : 32/9

8) 55/14 : 21/7

9) 62/5 : 17/9

10) 1 : 31/10

11) 11/15 : 22

12) 1/12 : 1/6

13) 1 7/9 : 8

14) 21/7 : 15

15) 6 : 1/11

V. Қорытынды

Қорытындылау

Сайыс қорытындыланып, бүгінгі сабақтың негізгі ережесі қайталанды. Оқушылар ойын тапсырмалары арқылы есеп шығаруды жалғастырып, нәтижелерін топпен талқылады.

Есте сақтайтын ереже

Жай бөлшекті бөлшекке бөлу үшін бөлінгіш бөлшекті бөлгіш бөлшектің кері санына көбейту керек.

a/b : c/d = a/b · d/c

VI. Үйге тапсырма

  • §4.8 — ережені жаттау.
  • №798 — есептер шығару.

VII. Бағалау

Сабаққа белсенді қатысқан оқушылардың жұмысы бағаланады. Нәтиже ойын-сайыс тапсырмаларын орындау сапасы мен сыныптағы қатысымына қарай қорытындыланады.

Сабақ аяқталды.