Тәрбие сағатының тақырыбы. Тәрбие сағатының мақсаты
Тәрбие сағаты: сұрақ-жауап кеші
Тәрбие сағатының тақырыбы: «Біз құқығымызды білеміз бе?»
Бұл тәрбие сағаты оқушылардың құқықтық сауатын арттыруға, құқықтың мәнін түсіндіруге және азаматтық жауапкершілікті қалыптастыруға бағытталған.
Мақсаты
- Білімділік: құқықтың пайда болуы, құқық көздері, құқық пен діннің арақатынасы туралы толық түсінік беру.
- Дамытушылық: жеке тұлғаны дамыту, талдау және салыстыра білу қабілеттерін жетілдіру.
- Тәрбиелік: азаматтық пен елжандылыққа, Қазақстан Республикасына сүйіспеншілікке тәрбиелеу; Конституцияға қайшы және қоғамға қарсы кез келген әрекетке төзбеуге үйрету.
Көрнекіліктер
- Балалар құқығы туралы Конвенция
- Конституция баптарынан үзінділер
- Нақыл сөздер мен дәйексөздер
Әдісі
Дискуссия және сұрақ-жауап форматындағы ашық талқылау.
Тәрбие сағатының барысы
I. Кіріспе бөлім
Мұғалімнің кіріспе сөзі
Құрметті оқушылар, бүгінгі «Біз құқығымызды білеміз бе?» атты сұрақ-жауап кешін ашық деп жариялаймыз. Бүгінде біз бүкіл әлем қауымдастығы мойындаған тәуелсіз, егемен мемлекетпіз. Әр мемлекеттің өз заңы бар.
Елбасы Н. Ә. Назарбаев «ҚР құқықтық жалпы білім беруді ұйымдастырудың шаралары туралы» (1995 жылғы 21 маусым, №2347) қаулысын жариялап, заңды білу — заман талабы екенін атап көрсетті.
II. Негізгі бөлім
1-оқушының сұрағы
«Құқық бұзу — заң бұзу ма? Бұл жағдайда адамды жазаламайды ғой; солай ма?»
Мұғалімнің жауабы
Көпшілік құқық ұғымын көбіне жазалау, соттау және құқық бұзушылыққа қарсы органдармен байланыстырады. Алайда құқық — ең алдымен әділеттілік, теңдік және ізгілік қағидаларына негізделген қоғамдық тәртіп ережелері екенін ұмытпауымыз керек.
Құқық — мемлекет бекіткен және рұқсат еткен, жалпыға бірдей міндетті мінез-құлық ережелерінің жиынтығы. Оның негізгі бастамалары: саяси биліктің халық еркіне бағынуы, меншік түрлерінің теңдігі және адамгершілік ұстанымдары.
Негізгі ой
Құқық — тек «тыйым» немесе «жаза» емес, ол күнделікті өмірімізді реттейтін ортақ келісім мен тәртіп.
Құқықты қарапайым мысалмен түсіндірейік: сенің білім алғың келсе, оған сәйкес құқығың бар. Бірақ адамның әрбір қалауы құқық бола бермейді. Құқық деп аталуы үшін ол ақылға қонымды болуы және басқалардың құқығына қайшы келмеуі тиіс.
Біз барлық заңды жатқа білуіміз міндетті емес, бірақ заңды бұзбай өмір сүреміз. Өйткені заң көбіне күнделікті әрекетімізден, қоғамның ортақ талабынан туындайды. Мысалы, сен орта білім алғың келмесе де, оқуға міндеттісің. Себебі қоғам әр азаматтың сауатты болуын талап етеді.
2-оқушының сұрағы
«Құқық ұғымын түсіндік, ал құқық көздері деген не?»
Мұғалімнің жауабы
Құқық көздері — заң шығарушылар мен қоғамға құқық нормаларын түсінуге және қалыптастыруға көмектесетін негіздер мен бастаулар.
Құқық көздерінің әлеуметтік қайнарларының қатарына мемлекет, әлеуметтік топтар, дәстүр, идеология және басқа да факторлар жатады.
Түйін
Құқық қоғамның өмір салты мен құндылықтарына сүйеніп қалыптасады, ал мемлекет оны нақты ережелер мен заңдарға айналдырады.