Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Сабақ типі
Сабақ жоспары (10-сынып, химия)
Пән мұғалімі
Сыдықбекова Т. Н.
Сабақ типі
Жаңа сабақ
Сабақты өткізу түрі
- Мұғалімнің ауызша түсіндіруі
- Кітаппен өз бетінше жұмыс
- Жаттығулар орындау
Тақырып
§1.12. Жалпылама теорияның химияда қолданылуы. Тұздар гидролизі. Қайталау және есеп шығару.
Құралдар мен реактивтер
Сабақтың құрылымы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Сабақтың мақсаты мен кезеңдерін нақтылау арқылы сыныпта қалыпты жұмыс ырғағын қалыптастыру және оқушыларды психологиялық тұрғыдан сабаққа дайындау.
- Амандасу.
- Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.
- Назарын сабаққа шоғырландыру.
- Сабақтың жалпы мақсатын ашып, жоспарымен таныстыру.
2) Үй тапсырмасын тексеру
Мақсат: үй тапсырмасының толық әрі дұрыс орындалуын тексеру, білімдегі олқылықтарды анықтау және жою.
Тексеру тапсырмалары
- Айналым бойынша берілген тапсырмаларды тексеру.
- Темір(II) хлориді, калий карбонаты, алюминий сульфиді үшін гидролиз теңдеулерін құрастыру.
3) Білімді жаңғырту (фронтальды сұрақтар)
Бренстед теориясы
Бренстед теориясы нені түсіндіреді және протондық теорияның мәні қандай?
Иондық теория
Қышқылдар мен негіздердің иондық теориясының мәні неде?
Сольватация (ерітінді жүйелері)
Ерітінді жүйелері (сольватация) теориясы қандай түсінік береді?
4) Жаңа сабақты түсіндіру
Білімділік міндеттері
- Оқу материалын қабылдау мен есте сақтауды қамтамасыз ету.
- Қорытынды шығару, жүйелеу және талдау үшін әдіс-тәсілдерді меңгерту.
- Білімді қайта жаңғырту және өз бетінше түсіну дағдыларын дамыту.
- Түсініктерді, заңдар мен анықтамаларды ғылыми-логикалық тұрғыдан ұғынуға бағыттау.
Мұғалімнің түсіндіруі (негізгі мазмұн)
Усановичтің қышқыл-негіз теориясы заттардың қышқылдық және негіздік қасиеттерін сандық тұрғыдан қарастыруға мүмкіндік береді. Дегенмен көптеген қышқылдар мен негіздер үшін бұл сандық мәндер бірдей бола бермейді: әрбір зат өзара әрекеттесетін басқа заттың табиғатына қарай қышқылдық-негіздік қасиеттерін әртүрлі дәрежеде көрсетеді.
Қышқыл мен негіз күшінің айырмашылығын салыстыру арқылы байқауға болады. Аквохимияда мұндай салыстыру үшін көбіне су эталон орта ретінде қолданылады.
Бір элементтен түзілген қышқылдар мен негіздердің күшін анықтау салыстырмалы түрде жеңіл. Металл атомдары электрон беруге бейім болғандықтан, жиі негіздік қасиет көрсетеді. Металдың негіздік күші көбіне оның иондану потенциалы арқылы бағаланады.
Ион заряды мен радиусқа тәуелділік
Зарядталған бөлшектің әсері ядро заряды (Z) мен ион радиусы (r) қатынасына тәуелді түрде сипатталады:
U = Z / r
Анион-негіздер
Аниондардың негіздік күші олардың заряды артқан сайын күшейеді.
Күрделі аниондар да осы заңдылыққа бағынады.
Катион-қышқылдар
Катиондардың қышқылдық күші ион заряды артқан сайын өседі.
Радиус әсері
Егер катион мен анион зарядтары бірдей болса, иондық радиус кішірейген сайын олардың әсері күшейеді.
Мысал ретінде салыстырмалы қатарлар:
Ескерту
Бұл бөлім §1.12 тақырыбындағы негізгі идеяларды жинақтайды. Толық нұсқасын оқу үшін оқу материалына (параграфқа) жүгініңіз.