Жасырын сұрақ
Қысқа мерзімді жоспар (10-сынып)
Бұл жоспар 15–18 ғасырлардағы Қазақ халқының өнерін оқытуға арналған. Негізгі назар музыка өнерінің түрлері мен ерекшеліктеріне, айтыс дәстүріне, қазақтың музыкалық аспаптарына, сондай-ақ қолөнер және қолданбалы өнерге аударылады.
Сілтемелер
- Формативті бағалау анықтамасы; диалогтік оқытудың ерекшеліктері (мұғалімге арналған нұсқаулық).
- Қазақстан тарихы, 10-сынып. Алматы: Мектеп, 2006.
- «Тарихи тұлғалар энциклопедиясы».
- Интернет материалдары.
- Жоспар, оқулық, сызбалар.
Жалпы мақсат
Қазақ халқының музыка өнері түрлері мен ерекшеліктері туралы толық мағлұмат беру: музыка өнері, айтыс, қазақтың музыкалық аспаптары, қолөнер және қолданбалы өнер.
Күтілетін оқу нәтижелері
- Сыни тұрғыдан ойлау дағдылары дамиды.
- Шығармашылық қабілеттері артады.
- Диалогтік әдіс арқылы ойлау және сөйлеу дағдылары жетіледі.
- Топтық тапсырмаларда өз ойын қорытып айту арқылы білім деңгейі жоғарылайды.
Түйінді идеялар
Түрткі болатын әдістер оқушылардың ақпаратты қабылдауда сұрақтарға тәуелсіз ойлануына, өзіндік пікірін білдіруіне және түсініктеме беруіне ықпал етеді. Диалог арқылы оқушы өз идеясын сенімді жеткізіп, өзгені тыңдауға дағдыланады. Берілген тапсырмалар сыни көзқарасты талап етеді.
Сабақта қолданылатын материалдар
Құрал-жабдықтар
- Интербелсенді тақта.
- Постерлер, түсті қағаздар, стикерлер.
- Карта, үлестірме қағаздар.
- Қолөнер бұйымдары көрмесі.
- Музыкалық аспаптар.
Оқыту әдістері
- Сұрақ-жауап, презентация.
- Кластер құру.
- Жабық тест және басқа тәсілдер.
- Жеке жұмыс, топтық жұмыс, сыныппен жұмыс.
Дереккөздер
- Қазақстан тарихы оқулығындағы тапсырмалар.
- АКТ және интернет материалдары.
- Қазақстан тарихы бойынша әдістемелік журналдар.
- Қазақстан тарихы бойынша тест тапсырмалары.
Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды топқа бөлу, «шаттық шеңбері» арқылы ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.
Жаңа сабақтың жоспары
1-тапсырма: «Слайдтағы аспаптар»
Слайд арқылы қазақтың дәстүрлі музыкалық аспаптары көрсетіледі. Әр аспапқа байланысты оқушыларға «жасырын сұрақ» қойылып, жылдам жауап беру арқылы өткен тақырыптарды да қайталау ұйымдастырылады.
Негізгі ой:
Аспаптарды тану — мәдени мұраны түсінудің жолы; ал «жасырын сұрақтар» — пәнаралық және хронологиялық байланыстарды бекітудің тиімді тәсілі.
Жасырын сұрақтар банкі
Төмендегі жұптар «аспап + сұрақ» форматында берілген. Қажетіне қарай мұғалім оларды деңгейлеп, топтық немесе жеке жұмысқа бейімдей алады.
Домбыра
Сұрақ: Қолөнердің қандай түрлерін білесің? (Ұсталық, зергерлік, тас өңдеу, құмырашы-көзешілік.)
Шертер
Сұрақ: «Кіші Қазан» саясатын ұйымдастырушы кім? (Ф. И. Голощекин.)
Қылқобыз
Сұрақ: Гитлердің «бас жоспары» қалай аталды? («Барбаросса».)
Жетіген
Сұрақ: Қазақтан шыққан тұңғыш генерал атағын алып, мектеп ашқан кім? (Жәңгір Бөкейұлы, 1801–1845.)
Адырна
Сұрақ: Үйсін билеушісінің титулы қалай аталды? (Гуньмо.)
Сыбызғы
Сұрақ: 1783–1797 жылдардағы Кіші жүз көтерілісін кім басқарды? (Сырым Датұлы.)
Сазсырнай
Сұрақ: Қазақтың тұңғыш тарих профессоры кім? (Санжар Асфендияров.)
Шаңқобыз
Сұрақ: 1975 жылы Алматыда шыққан «АЗ и Я» кітабының авторы кім? (Олжас Сүлейменов.)
Тұяқтас
Сұрақ: «Ақжол би» деп кімді атаған? (Дайырқожа би.)
Асатаяқ
Сұрақ: 17 жасында соғысқа қатысып, 54 жасында өлім жазасына бұйырылып, 93 жасында Семей өңірінде қайтыс болған кім? (Ақтамберді Сарыұлы.)
Даңғыра
Сұрақ: «Жылнамалар жинағының» авторы кім? (Қадырғали Жалайыри.)
Дабыл / Сақпан
Сұрақ: Қай ортағасырлық мемлекет ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялады? (960 ж. Қарахан мемлекеті.)
Картамен жұмыс
Сұрақ: Орта ғасырларда қалалар қай өзендердің бойында көбірек орналасқан? Картадан көрсет. (Арыс, Сырдария.)