Сиқырлы сандар топпен жұмыс
Сабақ туралы
Сабақтың тақырыбы
«Құлақ пен Тымақ»
Сабақтың типі
Аралас сабақ
Сабақтың түрі
Жаңа сабақ
Сабақтың мақсаты
Оқу мақсаттары
- Мысал өлеңмен таныстыру, өлеңдегі негізгі ойды ұғындыру және талдау.
- Мәнерлеп оқу дағдыларын қалыптастыру, белсенді әрі ынталы оқуға үйрету.
- Өз ойы мен пікірін еркін айтуға, көзқарасын дәлелдеуге машықтандыру.
Тәрбиелік және дамыту мақсаттары
- Ізденімпаздыққа, сыпайылыққа, әдептілікке, кішіпейілділікке тәрбиелеу.
- Адал достық пен мейірімділік құндылықтарын нығайту.
- Зейінін, тіл байлығын, сөздік қорын, сын тұрғысынан ойлауын дамыту.
Әдіс-тәсілдер мен көрнекіліктер
Әдістер
Түсіндіру, оқыту, талдау, іздену, қызығушылықты ояту, проблемалық сұрақтар, салыстыру, сұрақ-жауап, ой қозғау, топпен жұмыс, өзіндік жұмыс.
Көрнекіліктер
- Оқулық
- Суреттер (жыл мезгілдері, киім үлгілері)
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық: оқушылардың көңіл күйін сабаққа бағыттау, ынтымақтастық атмосферасын құру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Тақырып: Алдаркөсе туралы білімді еске түсіру, өлеңді мәнерлеп оқу және мазмұндау.
«Алдаркөсенің өлеңі»
Мен Алдармын, Алдармын, Тура жолды таңдармын. Керегі жоқ паңдардың, Жылуы жоқ жандардың. Адалдарды аңдармын, Арамдарды алдармын.
Сұрақтар
- Алдаркөсе кім? Ол туралы не білесіңдер?
- «Алдаркөсе мен салт атты» ертегісін мазмұндау.
Зерттеу орталығы
- Алдаркөсе өмірде болған ба?
- «Алдаркөсе» атауы нені білдіреді?
- Есіміндегі мән-мағына қандай?
Өнер және жазу орталығы
- Ертегіден көрініс сахналау.
- Кесте толтыру: кейіпкерлердің қасиеттерін салыстыру.
Алдаркөсе
Ақылды, айлакер, зерделі, тапқыр, сөзге шешен; қарапайым халыққа жаны ашиды, мұратына жетеді.
Бай
Сараң, өзімшіл, арам, әділетсіз; халыққа озбырлық көрсетеді.
«Бай болсаң халқыңа пайдаң тисін, батыр болсаң жауға найзаң тисін!»
Жомарттықтың негізінде үш нәрсе бар: біріншісі — өз айтқан сөзіңді өзің орындау; екіншісі — әділдікке нұқсан келтірмеу; үшіншісі — қайырымдылықты ұмытпау.
Көңіл күй және жыл мезгілдері
Көктем
көңілді
Жаз
жайдары
Күз
көңілсіз
Қыс
қатал
Талқылау: адамның көңіл күйі жыл мезгілдерімен қалай байланысады? «Көңілді» және «көңілсіз» сәттерді мысалмен айтыңдар.
III. Жаңа сабаққа кіріспе
Қыс мезгілі
- Қыста адамдар қалай киінеді?
- Байдың киіміне назар аудару: жылы киімнің маңызы.
- Оқулықпен жұмыс: тақырыпқа жетелеу.
Жаңылтпаш
Қыста құлағым үсіп кетті, Үсіп, ісіп кетті.
Сұрақ: құлағың үсімеуі үшін не істеу керек?
Топпен жұмыс: «Сиқырлы сандар»
Тапсырма арқылы жаңа сабақтың тақырыбын анықтау және оны негіздеу.
Нәтиже: «Құлақ пен тымақ» тақырыбына шығу.
IV. Жаңа сабақ
Болжау стратегиясы
«Құлақ» пен «тымақ» дегенде ойларыңа не келеді? Өлең не туралы болуы мүмкін?
- Тақырыптан түйін: суықтан қорғану, сақтық, жауапкершілік.
- Кейіпкерлендіру: заттарға адамдық қасиет беру.
Мысал өлең деген не?
Мысал өлең — жан-жануарлар мен өсімдіктерге (кейде заттарға да) адамдық қасиет беріп, адамдар арасындағы жағымсыз қылықтар мен іс-әрекеттерді сын тезіне алып, ойды астарлап жеткізетін оқиғалы өлең.
Талдау сұрақтары
- 1) Кім жазды?
- 2) Не туралы?
- 3) Қай жанрда?
- 4) Тымақ қандай болады?
Жұмыс әрекеті
Күн ретін және тақырыпты жазу; мәтінді оқып, дәлелмен жауап беру.
Автор туралы
Асқар Тоқмағамбетов (1905–1983) — ақын, жазушы. 1932 жылы Мәскеу полиграфия институтын бітірген. «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас Алаш»), «Қазақ әдебиеті», «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан»), сондай-ақ «Ара» журналында қызмет атқарған.
Шығармаларының тақырып аясы кең: ауыл өмірі, тарихи тұлғалар, Отан қорғау мен ерлік, халықтар достығы. «Жыр күмбезі» (1975) тарихи романының авторы. Алғашқы сатиралық жинағы «Күлкі-сықақ» 1929 жылы жарық көрген. Бірқатар драмалық шығармалар жазып, аударма да жасаған (С. Айнидің «Құлдар» романы, 1953).
Еңбегі ордендер мен медальдармен марапатталған.
Тымақ туралы
Тымақ — малдың немесе аңның терісінен тігілетін қыстық бас киім. Ол көбіне төрт сайлы, төбесі биік, пішімі мол болып келеді: маңдайы кең, екі құлағы және желкені бар, артқы етегі жотаға дейін жауып тұрады. Сырты дүрия, шағи, пүліш, барқыт сияқты матамен тысталады.
Негізгі идеяға көпір: жылуды сақтау, сақтық, ойланбай әрекет етпеу.
Қорытынды тапсырма
«Құлақ пен тымақ» мысал өлеңін оқып, кейіпкерлер әрекеті арқылы негізгі ойды анықтаңдар. Дәлел ретінде мәтіннен тірек сөздер мен жолдарды табыңдар.