Салт - дәстүр сөзімен сэнквейн құру
Сабақтың мақсаты мен күтілетін нәтиже
Жалпы мақсат
Оқушылардың салт-дәстүрлер туралы білімін толықтыру және оны өмірлік жағдайлармен байланыстыра қолдануға үйрету.
Білімділік
- Бұрын алған білімді пысықтау, отбасы дәстүрлерін талдау арқылы коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастыру.
- мүлік, аластау, құндылық, мұра сөздерін меңгерту.
Дамытушылық
- Оқып түсіну және тыңдап түсіну арқылы мәтін мазмұны бойынша сұрақ құрастыру.
- Әртүрлі жағдаятта сұхбатқа түсу дағдысын жетілдіру.
- Салалас құрмалас сөйлемге синтаксистік талдау жасау машықтарын дамыту.
Тәрбиелік
- Оқушылардың дүниетанымын кеңейту.
- Қазақ халқының тарихын, мәдениетін, салт-дәстүрлерін құрметтеуге тәрбиелеу.
- Қазақы болмысқа баулу.
Құзыреттіліктер
Пәндік
Сабақ мазмұны арқылы.
Ақпараттық
Интерактивті тақта және слайд-шоу арқылы.
Коммуникативтік
Дәстүрлер туралы мәліметті талдау, пікір айту, диалог құру арқылы.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу.
- Оқушыларды сабаққа ынталандыру, сәттілік тілеу.
2) Қызығушылықты ояту
Жаңа тақырыпқа шығу үшін ән тыңдатылады. Оқушылар әннің мазмұнына сүйеніп, оның не туралы екенін айтады. Осыдан кейін мұғалім сабақтың тақырыбын анықтайды: «Қазақ халқының салт-дәстүрлері».
Ой қозғау
«Салт-дәстүрлер туралы не білесіңдер?»
Оқушылардың пікірлері тыңдалады.
3) Мұғалімнің кіріспе сөзі
Қазақ халқының салт-дәстүрлері сан алуан. Олар, мысалы, тәрбие дәстүрлері, отбасы дәстүрлері, діни дәстүрлер, Наурыз дәстүрлері және еңбек дәстүрлері болып бөлінеді.
Әрбір халықтың салт-дәстүрі — оның ұлттық рухани құндылығы. Қазақтың дәстүрлерін зерттеп, жинақтап, жүйелеп кітап етіп шығарған белгілі шежіреші, этнограф Сейіт Кенжеахметов.
Көрнекілік
Слайд-шоу: «Қазақтың салт-дәстүрлері»
4) Жаңа сөздер
Шілдехана
Нәрестенің дүниеге келуіне байланысты өткізілетін той-отырыс.
Нәресте
Жаңа туған сәби.
Қырқынан шығару
Сәбидің туғанына қырық күн толуына байланысты жасалатын дәстүр.
Аластау
Жамандықты, кесірді қуу, тазарту ырымын жасау.
Дәстүр
Ұрпақтан ұрпаққа жалғасатын ғұрып, жол-жора.
Кәде
Салтқа байланысты берілетін сый-кәде, кәделік.
Құндылық
Қадірлі, маңызды ұғым; ұлттық-рухани байлық.
Мұра
Атадан қалған өсиет, игілік, рухани және материалдық байлық.
Тапсырма
Жаңа сөздерді қолданып, ауызша сөйлем құраңдар.
5) Мәтін бойынша жұмыс
1-тапсырма (жеке жұмыс)
Мәтінді түсініп оқып, мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңдер.
2-тапсырма (жеке жұмыс)
Әр қатар бір мәтінді алады да, етістіктерді теріп жазады: 1-қатар — «Шілдехана», 2-қатар — «Қырқынан шығару», 3-қатар — «Бесікке салу».
1-қатар (Шілдехана)
жасалатын, жайылып, тартып, салып, ойналады, болса, өмір сүреді
2-қатар (Қырқынан шығару)
толған, құйып, шомылдырады, алады, шешіп алып, сақтап қояды, жайылады
3-қатар (Бесікке салу)
болып есептеледі, жүктеледі, жайылып, беріледі
6) Тапсырмалар бойынша жұмыс
А) Жағдаяттық диалог (жұптық жұмыс)
Салт-дәстүрлер бойынша жағдаят құрастырып, екеуара сөйлесіңдер. Уақыт: 2–3 минут.
Ә) Синтаксистік талдау (жеке жұмыс)
Берілген сөйлемдерден құрмалас сөйлемді тауып, синтаксистік талдау жасаңдар.
Талдауға берілген сөйлемдер
- Шілдехана думанды, қызықты өтеді және ұлттық ойындар ойналады.
- Сәбидің қарын шашын, тырнағын алады.
- Мерекелік дастарқан жайылады және бесікке салған адамға кәде беріледі.
- Әрбір халықтың салт-дәстүрі ұлттық рухани құндылық болып саналады.
Б) Мазмұндау (жеке жұмыс)
Мәтінді өз сөздеріңмен мазмұндаңдар.
7) Рефлексия
Проблемалық сұрақ
«Салт-дәстүрлер бүгінгі қоғамға қажет пе? Неліктен?» Оқушылардың пікірлері тыңдалады.
8) Бекіту, бағалау және үй тапсырмасы
Бекіту
«Салт-дәстүр» сөзіне сэнквейн құрастыру.
Бағалау
Оқушылардың жұмысы критерий бойынша бағаланады.
Үй тапсырмасы
«Маған ұнайтын қазақтың салт-дәстүрі» тақырыбына шығарма жазу.