Оқушыларға Қасым хан мен Хақназар ханның тұсындағы Қазақ хандығының өрлеуі мен күшеюінің маңызын ашып көрсету
Қасым хан және Хақназар хан дәуірі
Қасым хан
1511–1518 ж.
Қазақ хандығының өрлеуі мен нығаюы айқын көрінген кезең.
Хақназар хан
1538–1580 ж.
Саяси бірлікті күшейту мен хандық ықпалын арттыруға бағытталған дәуір.
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Оқушыларға Қасым хан мен Хақназар хан тұсындағы Қазақ хандығының өрлеуі мен күшеюінің маңызын ашып көрсету.
Дамытушылық
- Жұмыс істеу дағдыларын жетілдіру және жүйелі ойлау қабілетін дамыту.
- Өз бетінше қорытынды жасауға және шығармашылықпен жұмыс істеуге бағыт беру.
- Топта ынтымақтаса әрекет ету мәдениетін қалыптастыру.
Тәрбиелік
- Ұлттық намысты ояту, хан жорықтарының мәні мен сабақтарын пайымдату.
- Батырлық, қайсарлық және тапқырлық қасиеттерінен үлгі алуға жетелеу.
Сабақ барысы
1) Қызығушылықты ояту
Өткен сабақты еске түсіру сұрақтары арқылы оқушылардың не үйренгенін анықтап, білімін тексеру.
Сұрақ
Көрсетілген хандардың қайсысы сендерге таныс?
2) Салыстыру және талдау
Қасым хан мен Хақназар ханды салыстыру үшін Венн диаграммасын құрастырып, ортақ және ерекшелік белгілерін анықтау.
XV–XVII ғасырлардағы қазақ хандары дәуірінің даму ерекшеліктеріне тереңірек тоқталып, әсіресе Қасым хан мен Хақназар хан кезеңінің тарихи маңызын айқындау.
Негізгі ұғымдар: «Қасым ханның қасқа жолы» заңдары
Қоғамдық тәртіпті, ел басқару жүйесін және дәстүрлі құқықтық нормаларды реттеген негізгі бағыттар төмендегідей:
1) Мүлік заңы
Жер дауы, мал-мүлікке қатысты дау-дамай мәселелері.
2) Қылмыс заңы
Кісі өлтіру, талау, шапқыншылық жасау, ұрлық секілді құқық бұзушылықтар.
3) Әскери заң
Аламан міндеті, қосын жасақтау тәртібі, «қара қазан», ердің құны, тұлпар атқа қатысты ұғымдар.
4) Елшілік жоралары
Шешендік дәстүр, халықаралық қатынастағы сыпайылық, әдептілік, ибалылық нормалары.
5) Жұртшылық заңы
Шүлен тарту, ас-той, мереке, думан кезіндегі ережелер; ат жарысы мен бәйге тәртібі; жасауыл қызметіне қатысты қағидалар.