Біздің тәрбие сағатымыздың мақсаты шағын мемлекетіміз жанұяны мықты мемлекетке айналдыру
Отбасы – тәрбие бастауы
Отбасы — адам тәрбиесінің ең алғашқы және ең маңызды мектебі. Бала бойындағы мейірім, әдеп, жауапкершілік, еңбекқорлық сияқты қасиеттер ең алдымен үйде қалыптасады. Сондықтан да жанұя — өз заңдылығы, өз тәртібі, өз құндылығы бар шағын мемлекет.
Мақсаты
Отбасы мүшелері арасындағы бауырмалдық, қайырымдылық, достық қарым-қатынасты қалыптастыру; үлкенді сыйлауға, кішіге қамқор болуға, сыпайы әрі ілтипатты болуға тәрбиелеу. Ұлттық тәрбиені насихаттай отырып, елінің қамын ойлайтын, ата-анасын және жора-жолдасын құрметтейтін азамат тәрбиелеу.
Әдісі
- Сұрақ-жауап
- Пікір алмасу
- Ойын ортаға сала білу
Көрнекілігі
- Үлестірмелі кестелер
- Даналық сөздер
- Компьютер, баяндамалар, плакаттар
Даналық сөздер: отбасы құндылығының өзегі
Халық даналығы — тәрбиеге бағыт беретін компас. Төмендегі нақылдар отбасыдағы сыйластық пен мейірімнің мәнін айқын көрсетеді.
- Анаң — асыл қазынаң, әкең — асқар тауың.
- Ата-ананың міндеті — тәрбиелеу және жақсылыққа үйрету.
- Бала — біздің болашағымыз.
- Бала әкеден — ақыл, анадан — мейірім алады.
- Бала — өмірдің жалғасы, отбасының жеміс берер гүлі.
Балаға сіңірген ата-ана еңбегін бала өмір бойы толық ақтай алмайды. Балаға деген махаббатқа ешбір махаббат тең келмейді — ол адам өмір бойы сусындайтын махаббат.
Жанұя — шағын мемлекет
«Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» деген сөз — отбасылық тәрбиенің маңызын дәл сипаттайды. Бала қырандай самғауы үшін оны қанаттандыратын орта — тату, мейірімді, үлгілі отбасы болуы керек.
Әкенің орны
Әке — отбасының тірегі, қамқоршысы, жауапкершіліктің үлгісі. Бала әкеден ең алдымен ақыл мен бағыт алады.
Ананың орны
Ана — отбасының ұйытқысы, жылуы, мейірімі. Жақсы ана үйге береке дарытып, жанұяға шуағын төгеді.
Мықты отбасы — мықты мемлекет
Мықты жанұя — берік босаға, кең кереге, жарық терезе, биік шаңырақ. Бұл — үйлесім, сыйластық және ортақ жауапкершілікпен қаланатын құндылықтар.
Ойлануға арналған сұрақтар
1) «Үй» ұғымы
Сіз үшін «үй» деген не? Ол тек мекенжай ма, әлде мәні терең ұғым ба?
2) Жылу туралы
«Үйдің жылуы — ата-ананың аялы алақаны» дегенді қалай түсінесіз?
3) Бақытты отбасы
Бақытты отбасының белгісі қандай? Сіз үшін басты құндылық қайсы?
Отбасы іргетасын қалаймыз: құндылық «кірпіштері»
Әрқайсымыз өз өміріміздің құрылысшысымыз. Ал үйдің іргетасы — күнделікті әдеттер мен қарым-қатынастан тұрады. Төмендегі «кірпіштер» — берік отбасының негізі.
Байлық
Материалдық тұрақтылық
Бауырмалдық
Жақындық пен жанашырлық
Татулық
Бірлік пен келісім
Қайырымдылық
Ізгі ниет, көмектесу
Әдептілік
Сыйластық мәдениеті
Инабаттылық
Өз-өзіңді ұстау
Шыдамдылық
Сабыр мен төзім
Толеранттық
Қабылдау, құрмет
Түсіністік
Диалог пен келісу
Ізеттілік
Кішіпейілділік
Ауызбірлік
Ортақ мақсат
Сенімділік
Уәде мен тұрақтылық
Махаббат
Жүректің жылуы
Ата-ананың балаға махаббаты
Қауіпсіздік пен тірек
Балаға теріс әсер ететін жағдайлар
Бала мінезі — көргенінің айнасы. Үйдегі орта бала психологиясына тікелей ықпал етеді. Төмендегі әрекеттер баланың ішкі әлеміне кері әсер етуі мүмкін:
- Жанұядағы жанжал, ұрыс-керіс
- Үлкендердің орынсыз, ауыр сөз айтуы
- Балалардың көзінше біреуді сөгу, кемсіту
- Өсек айту, жала жабу
- Арақ ішу
- Темекі тарту
Есте сақтайық:
Бұзақылықтың басы — бос жүруден басталады. Уақытты мәнді өткізу, пайдалы әдеттерді қалыптастыру — отбасының ортақ міндеті.
Үміт пен күдік арасында
Қипақтайды қит етсе анаң, әкең, Қайтсем ғана осыны адам етем. Басқалардың осындай балалары Тап осындай жаңғалақ бола ма екен? Ойым емес, оллаһи, біздікінің — Енжарлығы елде жоқ алабөтен. Туа сала тұлпардың жалын тартқан, Қырандарға қызығып қарап өтем. Жарық сыйлап маңына, жылу сыйлап, Бұл да бір күн алаудай жана ма екен? Ел қатарлы елеулі еңбек етсе-ау, Болмаса да топ жарған дара бөтен. ...Үміт пен күдіктің ортасында Ата-ананың үміті талады екен!
Ата-ананың «қайтсем де баламды адам етем» деген арманы баласымен бірге өседі. Бұл арманды ақтаудың жолы — кінәлау емес, түсіну; қысым емес, қолдау; құр сөз емес, күнделікті үлгі.
Ата-анаға арналған 5 кеңес
1) Дайындаңыз
Балаңызды өзіне-өзі қызмет етуге дағдыландырыңыз.
2) Талапты тең ұстаңыз
Жанұяда бала тәрбиесіне ортақ, бірізді талап қоя біліңіздер.
3) Уәдені орындаңыз
Уәде берсеңіз — орындауға тырысыңыз. Сенім осылай қалыптасады.
4) Еркіндік беріңіз
Балаңыздың өз бетімен әрекет жасауына мүмкіндік жасаңыз.
5) Сүйіспеншілік танытыңыз
Балаға сүйіспеншілікпен қараңыз — тәрбие соның үстіне құрылады.
Қорытынды
Отбасы — тәрбие бастауы. Балаға берілетін ең үлкен сый — жылы сөз, әділ талап, сенімді тірек және үлгілі орта. Мықты отбасы қалыптасса, қоғам да нығаяды.