Бес дұшпанды ата
Сабақ тақырыбы
Абай Құнанбаевтың «Әсемпаз болма әрнеге» өлеңі.
Сабақ мақсаты
Білімділік
- Ақын А. Құнанбаевтың өміріне қысқаша шолу жасау.
- Өлең құрылысы мен сөздердің көркемдік-эстетикалық ерекшеліктерін таныту.
- Өлеңнің тақырыбы мен мазмұнына талдау жүргізу.
Дамытушылық
- Өлеңді талдау арқылы оқушының өнер, оқу-білім туралы түсінігін кеңейту.
- Ой қорыту, пікір айту, дәлелдеу дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік
- Өнерге баулу, эстетикалық тәрбие беру.
- Жақсы мінез-құлықты дәріптеу, адамгершілік құндылықтарды нығайту.
Күтілетін нәтиже
Адамгершілік пен асыл мінезді қалыптастыру.
Сабақ түрі
Поэзия сабағы.
Сабақ әдістері
Түсіндіру, сұрақ-жауап, мәнерлеп оқу, іздендіру, талдау, интерактивті тақтамен жұмыс.
Көрнекіліктер
Автор туралы слайдтар, суреттер топтамасы, жаңа материалға қатысты слайдтар, А. Құнанбаевқа арналған шағын кітап көрмесі.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу, түгендеу.
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
II. Үй тапсырмасын тексеру және бекіту
Алдыңғы материал бойынша сұрақтар қойылып, жауаптар талқыланады. Негізгі ұғымдар қысқаша қайталанып, қорытындыланады.
III. Жаңа сабақ
1) Ой қозғау
- Абай «бес асыл іс» деп қандай қасиеттерді атаған?
- «Бес дұшпан» деп нелерді көрсеткен?
Хронологиялық кесте негізінде түсіндіру жүргізіліп, оқушылардың өздігінен ұғынуына бағытталған жұмыстар орындалады.
Абай Құнанбаев өмірі: қысқаша хронология
| № | Жыл/кезең | Негізгі дерек |
|---|---|---|
| 1 | 1845–1904 | Өмір сүрген жылдары. |
| 2 | 1857–1858 | Ахмет-Риза медресесінде мұсылманша сауат ашады. |
| 3 | 1858 (13 жас) | Ел ісіне араласа бастайды. |
| 4 | Отбасы | Әжесі — Зере, әкесі — Құнанбай, анасы — Ұлжан. |
| 5 | Рухани арналары |
|
| 6 | Өлеңдері | «Қыс», «Күз», «Жазғытұрым», «Жаз», «Сегіз аяқ», «Ғылым таппай мақтанба», т.б. |
Мұхтар Әуезовтің бағасы
Интерактивті тақтадан Мұхтар Әуезовтің ақынға берген бағасы оқылады, негізгі ойы талқыланады.
2) Мәтінмен жұмыс
А) Тақырыпқа назар аудару
Өлең толық мәнерлеп оқылады: мұғалім жатқа оқып береді, кейін оқушылар кезектесіп оқиды.
Ә) Тақырып пен идеяны ашу
- Тақырыбы
- Өнер-білім, адамгершілік.
- Идеясы
- Жастарды оқу-білімге шақырып, бойға асыл мінезді жинауды мақсат етеді.
Б) Сұрақ-жауап арқылы талқылау
Өлең мазмұны сұрақтар арқылы ашылады. Оқушылардың мәнерлеп оқу дағдыларына арнайы көңіл бөлінеді.
В) Мағыналық түсіндіру
«Бастапқы екеу соңғысыз біте қалса қазаққа…» жолындағы «екеу» ұғымы түсіндіріледі: қайрат пен ақыл.
Г) Сөздік жұмысы
Кетік
Тесік, бос жер.
Шапқат
Мейірім, жәрдем, көмек.
Мін
Кемшілік.
Езбе
Мезі етуші, мыжыма.
Ғ) Тіл дамыту
- Синонимдермен жұмыс: «пайда», «мақтан», «мінін ұрлау», «жасыру» сөздерінің синонимдерін атау.
- Қанатты сөздерді табу: өлеңнен қанатты сөзге айналған жолдарды анықтап, интерактивті тақтаға жазу; берілген бос орындарды толтыру.