Бес дұшпанды ата

Сабақ тақырыбы

Абай Құнанбаевтың «Әсемпаз болма әрнеге» өлеңі.

Сабақ мақсаты

Білімділік

  • Ақын А. Құнанбаевтың өміріне қысқаша шолу жасау.
  • Өлең құрылысы мен сөздердің көркемдік-эстетикалық ерекшеліктерін таныту.
  • Өлеңнің тақырыбы мен мазмұнына талдау жүргізу.

Дамытушылық

  • Өлеңді талдау арқылы оқушының өнер, оқу-білім туралы түсінігін кеңейту.
  • Ой қорыту, пікір айту, дәлелдеу дағдыларын жетілдіру.

Тәрбиелік

  • Өнерге баулу, эстетикалық тәрбие беру.
  • Жақсы мінез-құлықты дәріптеу, адамгершілік құндылықтарды нығайту.

Күтілетін нәтиже

Адамгершілік пен асыл мінезді қалыптастыру.

Сабақ түрі

Поэзия сабағы.

Сабақ әдістері

Түсіндіру, сұрақ-жауап, мәнерлеп оқу, іздендіру, талдау, интерактивті тақтамен жұмыс.

Көрнекіліктер

Автор туралы слайдтар, суреттер топтамасы, жаңа материалға қатысты слайдтар, А. Құнанбаевқа арналған шағын кітап көрмесі.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу, түгендеу.
  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын тексеру және бекіту

Алдыңғы материал бойынша сұрақтар қойылып, жауаптар талқыланады. Негізгі ұғымдар қысқаша қайталанып, қорытындыланады.

III. Жаңа сабақ

1) Ой қозғау

  • Абай «бес асыл іс» деп қандай қасиеттерді атаған?
  • «Бес дұшпан» деп нелерді көрсеткен?

Хронологиялық кесте негізінде түсіндіру жүргізіліп, оқушылардың өздігінен ұғынуына бағытталған жұмыстар орындалады.

Абай Құнанбаев өмірі: қысқаша хронология

Жыл/кезең Негізгі дерек
1 1845–1904 Өмір сүрген жылдары.
2 1857–1858 Ахмет-Риза медресесінде мұсылманша сауат ашады.
3 1858 (13 жас) Ел ісіне араласа бастайды.
4 Отбасы Әжесі — Зере, әкесі — Құнанбай, анасы — Ұлжан.
5 Рухани арналары
  • Ауыз әдебиеті
  • Шығыс әдебиеті
  • Орыс әдебиеті және Еуропа мәдениеті
6 Өлеңдері «Қыс», «Күз», «Жазғытұрым», «Жаз», «Сегіз аяқ», «Ғылым таппай мақтанба», т.б.

Мұхтар Әуезовтің бағасы

Интерактивті тақтадан Мұхтар Әуезовтің ақынға берген бағасы оқылады, негізгі ойы талқыланады.

2) Мәтінмен жұмыс

А) Тақырыпқа назар аудару

Өлең толық мәнерлеп оқылады: мұғалім жатқа оқып береді, кейін оқушылар кезектесіп оқиды.

Ә) Тақырып пен идеяны ашу

Тақырыбы
Өнер-білім, адамгершілік.
Идеясы
Жастарды оқу-білімге шақырып, бойға асыл мінезді жинауды мақсат етеді.

Б) Сұрақ-жауап арқылы талқылау

Өлең мазмұны сұрақтар арқылы ашылады. Оқушылардың мәнерлеп оқу дағдыларына арнайы көңіл бөлінеді.

В) Мағыналық түсіндіру

«Бастапқы екеу соңғысыз біте қалса қазаққа…» жолындағы «екеу» ұғымы түсіндіріледі: қайрат пен ақыл.

Г) Сөздік жұмысы

Кетік

Тесік, бос жер.

Шапқат

Мейірім, жәрдем, көмек.

Мін

Кемшілік.

Езбе

Мезі етуші, мыжыма.

Ғ) Тіл дамыту

  1. Синонимдермен жұмыс: «пайда», «мақтан», «мінін ұрлау», «жасыру» сөздерінің синонимдерін атау.
  2. Қанатты сөздерді табу: өлеңнен қанатты сөзге айналған жолдарды анықтап, интерактивті тақтаға жазу; берілген бос орындарды толтыру.