Қысқы орман картинасы, жабайы аңдардың суреттері
Ұйымдастырылған оқу қызметі
Білім беру саласы: Коммуникация
Оқу қызметі: Сөйлеуді дамыту
Тақырыбы: Орман патшалығы (қысқы аңдар өмірі)
Мақсаты
Білімділік
Қыс мезгіліндегі табиғат құбылыстары мен қысқы табиғаттың ерекшеліктері туралы білімін нығайту. Балаларды жабайы аңдардың қыстағы өмірімен таныстыру, олардың тіршілік ету жағдайлары туралы мағлұмат беру.
Дамытушылық
Сурет бойынша әңгіме құрастыру дағдыларын жетілдіру. Қойылған сұрақтарға толық жауап беруге үйрету, байланыстырып сөйлеуін дамыту, сөздік қорын жаңа сөздермен толықтыру.
Тәрбиелік
Табиғатқа сүйіспеншілігін оятып, қоршаған ортаға және тіршілік иелерінің бәріне мейіріммен қарауға тәрбиелеу. Табиғатты қорғауға, оқу қызметі кезіндегі қарым-қатынас арқылы достыққа және ұйымшылдыққа баулу.
Сабақ барысы
Мотивациялық-қозғаушылық
Балалар саз залына кіріп, қонақтармен үш тілде амандасады.
Жылулық шеңбері
Шеңбер болып тұрайық, Алақанды ашайық, Күннің нұрын алайық, Алақанға салайық. Таза ауаны жұтайық, Жүрекке жылу салайық. Жиналған жылы шуақты Қонақтарға шашайық.
Ұйымдастырушылық-ізденушілік
Жұмбақ
Аяз қысып, өрнек сызып, Терезені торлайды. Қарға омбығып, бет домбығып, Сырғанап жастар ойнайды. Бөбектерім, айтыңдаршы, Бұл қай кезде болады?
Сұрақ-жауап
- Қыс айларын атап беріңдер.
- Қыс мезгілінде табиғатта қандай құбылыстар болады?
Қыста айналаны ақ қар басады: жерді, тауды, тасты, орманды қалың қар қаптайды. Ормандағы ағаштар ақ көрпеге оранғандай көрінеді. Қысқы орманның ауасы таза, табиғаты ерекше әсем болады.
Өлең: «Қысқы орман» (мнемотехника арқылы)
Қалғиды қысқы орман, Мүлгиді қысқы орман, Айырылып қалған соң Жаздағы құстардан. Ақ желек жамылып, Көк моншақ тағынып, Ұйықтайды қысқы орман Көктемді сағынып. Аюы, қояны ұйқыға тояды, Жел тұрса қысқы орман Сілкініп қояды.
Сурет бойынша әңгіме
Балалар қысқы орман суретін (слайд) қарап, не көріп тұрғанын әңгімелейді. Тәрбиеші қажетіне қарай байланыстырып сөйлеуге бағыт береді.
Үлгі жауаптар
- Орманда ағаштар өте көп.
- Қар бәрін жауып тастаған.
- Ақ қоян қардың үстімен жүгіреді.
- Тиін ағашта секіріп жүр.
Жабайы аңдардың қыстағы тіршілігі
Жабайы аңдарға қыста тіршілік ету қиынырақ: олар тоңады, қорек табу да күрделене түседі.
-
Қоян
Қыста түсі ағарады. Ақ қарда көзге түспеуі — қорғаныш.
-
Түлкі
Қар астынан тышқан іздейді, айласын асырады.
-
Қасқыр
Қорек іздеп жортады.
-
Аю
Жаз бойы жинаған майымен қоректеніп, қыс бойы апанында ұйықтайды.
-
Кірпі
Күндіз ұйықтап, түнде қорек іздейді. Қауіп төнсе домаланып қалады.
-
Тиін
Ағаштан ағашқа секіріп, тыным таппайды. Құйрығы ұзын, жүні үлпілдек.
«Кубизм» стратегиясы: кубикпен жұмыс
Кубикті лақтырып, түскен суретке сәйкес аң туралы тақпақ айтылады.
Тиін (Айсезім)
Мен тиінмін, тиінмін. Қысқа жылы киіндім. Қоймам толы жаңғаққа, Іші жылы үйімнің.
Ақ қоян (Айкөркем)
Ақ қоян-ау, аққоян, Ұзын құлақ, сақ қоян. Қаша берсең орманға, «Қорқақсың» деп ат қоям.
Қу түлкі (Ару)
Түлкі, түлкі, қутыңдайсың, Айналаңнан тың-тыңдайсың. Қанша қулығыңды асырсаң да, Қасқырдан сен құтылмайсың.
Қасқыр (Әлішер)
Қасқыр орманда жортады, Аяздан ол қорқады. Аспанға қарап ұлиды, Малды ауылды ториды.
Аю (Абылай)
Кеземін ішін орманның, Мен аюмын қорбаңмын. Қалың нудан бал таңдап, Жүремін мен балпаңдап.
Тышқан (Абдрахман)
Өзің егін екпейсің, Егістен ұзап кетпейсің. Мысық қуса жеткізбей, Ініңе кіріп кетесің.
Саяхат: «Орман патшалығы»
Балалар «орман патшалығына» саяхатқа баруға ниет білдіреді: орнынан тұрып, көзін жұмып, тәрбиеші үшке дейін санағанша өз орнында айналады. Көзін ашқанда «орманға келгендей» әсер қалыптасады.
Оқиға желісі
Жолбарыстың дауысы естіліп, ол балалармен амандасады. «Орманда шулап, аңдарды шошыттыңдар, енді олар тығылып қалды» дейді. Балалар тығылған аңдарды табуға көмектесуге келіседі.
Дидактикалық ойын: «Танып ал, атын айт»
Шарты: бала аңды танып, оның қандай аң екенін айтып береді. Танылған аңдар ортаға шығады.
Тапқырлық туралы қорытынды
Жолбарыс орманның үлкен екенін айтып, өзіне көмекші сайламақ болады. Шарт қояды: «Қайнап тұрған ыстық суды кім ішсе, сол көмекші болады». Аңдар бас тартады, ал қоян тапқырлық танытып, көмекші болып тағайындалады. Балалар қоянның ақылды екенін атап өтеді.
Сергіту сәті
Біз орманға барамыз, Жан-жағымызға қараймыз. Аю шықты қорбаңдап, Қасқыр шықты ырылдап, Түлкі шықты майысып, Қоян шықты секіріп. Қорықпаңдар, балалар, Өз орныңды табыңдар.
Қорытынды бөлім
Балалар жолбарысқа алғыс айтып, балабақшаға қайтады: көзін жұмып, тәрбиеші үшке дейін санағанша өз орнында айналады.
Халық болжамдары
Дана халқымыз табиғаттағы құбылыстарды бақылап, ауа райын болжап отырған. Балалар өздері білетін болжамдарын айтады.
Жаңылтпаштар
- Түлкі айлалы аң, айлалы аңға айла пайдалан.
- Қыста суық түсті, құлағым үсті, үсті.
- Мұз — тұз, тұз — мұз, бәрі де тұз бен мұз.
Автор туралы мәлімет
Атырау қаласы МКҚК №29 «Нұрсая» бөбекжай-балабақшасының тәрбиешісі — Аманиязова Заря Сисенғалиқызы.