Сауатсыздықты жою
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
- Мектеп
- Қызылсу орта мектебі
- Пән
- Қазақстан тарихы
- Мұғалім
- Рсалина Гүлсара Ибраемовна
- Сабақтың тақырыбы
- Сауатсыздықты жою, халыққа білім беру жүйесінің дамуы және саяси ағартушылық
Сабақтың түрі
Жаңа білімді меңгеру сабағы.
Сабақтың әдістері
- Топтық жұмыс
- Баяндау әдісі
- Пирамидалық стратегия
Көрнекіліктер
- Интерактивті тақта
- Тақырыпқа арналған арнайы плакат
Пәнаралық байланыс
Қазақ тілі, әдебиет, геометрия, дүние жүзі тарихы.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
1920–30 жылдардағы мәдени революцияның маңызын түсіндіру; сауатсыздықты жою, саяси ағарту және мектептік білім беру шаралары кезіндегі қиындықтар мен жетістіктер туралы білім қалыптастыру.
Дамытушылық
Оқушылардың өз бетінше жұмыс істеу дағдыларын дамыту; шығармашылық тапсырмалар арқылы ойлау икемін және талдау қабілетін жетілдіру.
Тәрбиелік
Ой-өрісті кеңейту, қоғамдық өмірге деген көзқарасты қалыптастыру және жауапкершілік мәдениетін тәрбиелеу.
Тақырыптың өзегі: мәдени революция және білім беру
1920 жылдары бейбіт өмірге көшу жағдайында сауатсыздықты жою, кадрлар даярлау және бұқара халықтың мәдени деңгейін көтеру қажеттілігі айқын сезілді. КСРО-ның басқа аймақтарындағыдай, Қазақстанда да сауатты, зиялы қауым өкілдері аз болды, ал халықтың басым бөлігінде бастауыш білім де жеткіліксіз еді. Сондықтан Қазақстанда мәдени революцияны жүзеге асыру міндеті қойылды.
Мәдени революцияның негізгі екі міндеті
- Мәдени артта қалушылықты жою.
- Білім беру, ғылыми және мәдени мекемелердің жаңа кеңестік жүйесін қалыптастыру.
Институционалдық негіз
1920 жылы тамызда Партияның Орталық Комитетінде үгіт-насихат бөлімі құрылды. Сол жылы қарашада РКФСР Ағарту халық комиссариаты жанынан Бас саяси-ағарту комитеті іске қосылды. Осы партиялық және мемлекеттік органдар мәдени революцияға басшылық етті.
Мәдени революцияның міндеттері
-
Сауат ашу мен саяси білім: жергілікті жерде нақты мәдени база қалыптастыру.
-
Оқу-ағарту жүйесін біріздендіру: мекемелерді бір жүйеге келтіру, бірыңғай оқу бағдарламасымен оқыту.
-
Рухани өмірді жаңарту: қазақ социалистік музыка мәдениетін дамыту.
-
Өнердің жаңа түрлерін қалыптастыру: театр, кино, бейнелеу өнері және басқа бағыттар.
-
Ғылымды дамыту: ғылыми мекемелер жүйесін құру.
-
Жаңа қоғамдық салтты орнықтыру: рулық және діни наным-сенім ықпалын әлсіретіп, кеңестік өмір салтын енгізу.
-
Ұлттық кадрлар даярлау: социалистік қоғам құру міндеттерін шешуге бағыттау.
-
Кәсіптік және жоғары білім: орта арнаулы және жоғары білім жүйесін құру.
Қорытынды идея
1920–1930 жылдардағы партияның мәдени саясаты партиялық және мемлекеттік органдар, қоғамдық ұйымдар, сондай-ақ рухани саладағы мекемелер арқылы жаңа кеңестік сананы қалыптастыруға бағытталды. Бір жағынан халықтың білімі мен мәдениетін көтеру көзделсе, екінші жағынан шығармашылық саланы бұқараға жақындату міндеті қойылды. Дегенмен «біртұтас кеңестік мәдениет» құру идеясы ұлттық мәдениеттің өрісін тарылтуға да әсер етті.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- 1 Сыныпты екі топқа бөлу.
- 2 Психологиялық сәт: екі топтың бір-біріне сәттілік тілеуі.
II. Ой қозғау
Сұрақ
Революция деген не?
Төңкеріс; қоғамдағы түбірлі өзгерістерге бастайтын әрекет.
Сұрақ
Мәдени революция деген не?
Қоғамдық өмірдің барлық саласын түбірімен өзгерту, жаңа мәдениет қалыптастыру және жаңа қоғамда өмір сүретін жаңа адамды тәрбиелеу үдерісі.
III. Жаңа сабақ
Тақырып: сауатсыздықты жою, халыққа білім беру жүйесінің дамуы және саяси ағартушылық. Мұғалім тарихи алғышарттарды түсіндіріп, мәдени революцияның мәнін ашып береді.
Мағынаны тану (топтық жұмыс)
Сынып екі топқа бөлінеді. Әр топ өз тақырыпшасын оқып, сызба немесе кесте түрінде плакатқа түсіреді және тақта алдында қорғайды.
1-топ
Сауатсыздықты жою
2-топ
Саяси ағарту жүйесі және мектептік білім
IV. Бекіту: «Пирамидалық стратегия»
Тапсырманы дұрыс орындаған оқушылар бүгінгі тақырыптың мазмұнын ашатын тарихи «пирамида» құрастырады.
- 1 Кейіпкердің аты — 1 сөз.
- 2 Сипаттама — 2 сөз.
- 3 Оқиға орны — 3 сөз.
- 4 Проблема — 4 сөз.
- 5 Бірінші оқиға — 5 сөз.
- 6 Екінші оқиға — 6 сөз.
- 7 Шешім — 7 сөз.
V. Қорытындылау
Қиындықтар мен кедергілерге қарамастан, халыққа білім беруге арналған шаралар жүзеге асырылды. Республикада жеті жылдық және он жылдық мектептер жұмыс істеді, әр оқушының сыныптан сыныпқа өтуіне жағдай жасалды. Шығармашылық ізденіс пен күнделікті тәжірибеге сүйенген кеңестік педагогика қалыптасты.
VI. Бағалау
Оқушылардың топтық жұмысқа қатысуы, тақырыпты түсіндіруі және тапсырмаларды орындауы бойынша бағалау жүргізіледі.
VII. Үй тапсырмасы
Тапсырма
«Сауатсыздықты жою, халыққа білім беру жүйесінің дамуы және саяси ағартушылық» тақырыбында тарихи шығарма жазып келу.