Сөздерден мақал құрау

Тәрбие сағаты

Тақырыбы

«Мықты болсаң, озып көр»

Мақсаты

  • Жас ұрпақты тәуелсіз Қазақстанның ұйымшыл, еңбекқор азаматы болуға тәрбиелеу.
  • Логикалық ойлау мен шапшаңдық қасиеттерін дамыту.
  • Оқушылардың пәндер бойынша білімін саралау.

Ұйымдастырушылар

Мұғалім: Ахметова Мархаббат

Сыныптар: 5 «А», 5 «Б»

Кіріспе

Мұғалімнің сөзі

Ойын — толқын, айналған қатты ағысқа, табылғандай таным да, жат дауыс та.

Біреу озып келеді қатарынан, біреу мініп жатқанда аптығыста.

Ойын — толқын, жатқандай асып-тасып, біреу мығым, біреулер шалыс басып.

Бұл ойыннан өтеді ғұлама ойлар: жеңсең де, жеңілсең де жасымайсың.

Ана тілі — қазағымның қаймағы, тіл — өміріңнің айғағы. Бүгін «Ойлан, тап!» сайысында 5 «А» және 5 «Б» сыныптарының білгірлері бақ сынайды.

Топтар таныстырылымы

«Болашақ»

5 «А» сыныбы

Ұранымыз: «Тіл бар жерде — өмір бар»

Ана тілің — арың бұл, ұятың боп тұр бетте.
Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте.

«Жасұлан»

5 «Б» сыныбы

Ұранымыз: «Сүйемін туған тілді — қазақ тілін»

Тіліміздің бұлағы — тірліктің ел жүрегі.
Ана тілін сүйемін, Отан үшін күйемін.

Қатысушылар

Сайысқа 5 «А» және 5 «Б» сыныптарынан 14 оқушы қатысады.

Ұйымдастыру

Ең алдымен екі топтың білімдері мен тапқырлықтарын бағалайтын әділқазылар алқасы сайланады. Сайысымызды бастайық. Екі топқа сәттілік тілейміз!

Бағдарлама

5 бөлімнен тұрады

  1. 1 Тақырып ашу
  2. 2 Ребустар және сөзжұмбақ шешу
  3. 3 Сөздерден мақал құрау
  4. 4 Логикалық тапсырмалар
  5. 5 Жұмбақтар шешу

Жүргізуші

Өсер ұлдың қай сәтте де бірлік болмақ қалауы, лаула, лаула — желтоқсанның мұзға жаққан алауы.

Өздеріңдей өр намысты жас өркені бар елдің, ешқашан да тиісті емес еңкеюге жалауы.

Мұхтар Шаханов жырлағандай, сайысымыз Тәуелсіздігіміздің 20 жылдығына орай ұйымдастырылып отыр.

I бөлім: Тақырып ашу

Әр топтан екі оқушы шығып, конверт таңдайды. Конверт ішіндегі тақырып бойынша өз ой-пікірін ашық әрі дәлелді түрде жеткізеді.

1-тақырып

Егемен еліміздің ертеңінен не күтесіз?

2-тақырып

Тәуелсіз Қазақстанның жетістіктері туралы ой-пікіріңіз.

II бөлім: Ребус және сөзжұмбақ

Тапсырма

Әр топқа жеке ребус беріледі.

Ортақ тапсырма

Екі топқа бірдей сөзжұмбақ ұсынылады.

III бөлім: Сөздерден мақал құрау

Ана тіліне, қазақтың ел болып қалыптасуына зор үлес қосқан хан-сұлтандар мен билердің есімі тарихтан белгілі. Ақ пен қараның, шындық пен жалғанның, достық пен қастықтың ара-жігін ажыратып, әділ сөз айтқан даналарымыз — Бұқар жырау, Аяз би, Жиренше шешен, Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би. Олардың асыл сөздері, аңыз-әңгімелері, мақал-мәтелдері ұрпақтан-ұрпаққа жетіп отыр. Бүгінгі жас ұрпақтың міндеті — осы қасиетті сөздердің мән-мағынасын ұғыну.

Берілетін сөздер

тіл ел Отан өнер-білім

Оқушылар осы сөздерге қатысты мақал-мәтелдер айтып, мағынасын түсіндіреді.

IV бөлім: Логикалық тапсырмалар

1) Үстел беті төртбұрышты. Оның бір бұрышын кесіп тастаса, неше бұрышы қалады?

Жауабы: 5

2) Қатар тұрған үш санның қосындысы да, көбейтіндісі де 6-ға тең. Ол қандай сандар?

Жауабы: 1, 2, 3

3) Төрт қойдың неше аяғы бар?

Жауабы: 16

4) Бір саннан 5-ті азайтқанда 10 қалады. Ол қандай сан?

Жауабы: 15

5) Отбасында 7 ұл бала бар, әрқайсының бір-бірден қарындасы бар. Отбасында неше бала бар?

Жауабы: 8

6) Есен бір күні жаяулап ауылдан қалаға шықты. Қарсы жолыққан дәл он екі баланы көрді. Әр баланың алдында екі-екіден лақ бар. Әр лақтың аузында төрт күнбағыс дәні бар. Қалаға осы балалар қанша дән және қанша жануар апарар екен?

Жауабы: 96 дән, 24 жануар

7) Әсел шұлық тоқып отыр, Ләйла сабақ оқып отыр, Сара сырмақ сырып отыр, Нұрлан өрмек құрып отыр. Бекен отын тасып жатыр, Дария қазан асып жатыр, қуыршағын жуындырып, Ләззат киіндіріп отыр. Мұрат болса апасынан кәмпит сұрап, «жоқ» десе де қоймай жатыр. Қанша бала ойнап отыр? Қанша бала тоймай жатыр?

Жауабы: 8 бала (Мұрат — тоймай жатқан бала)

V бөлім: Жұмбақтар

1) Суға қайнап, сорпасы шықпас.

Жауабы: жұмыртқа

2) Жас кезінде — қара орман, жыл озған сайын — ағарған.

Жауабы: шаш

3) Күні бойы сен оны екі аяқтап басасың. Жатар кезде өзіңнен аулақтатып қоясың.

Жауабы: аяқ киім

4) Егіздер кездеспейді бір-бірімен, арасы екі-ақ елі бір-бірінен.

Жауабы: ай мен түн

5) Қараңғыда жымыңдайды, жанады. Жарық түссе, бірден сөніп қалады.

Жауабы: жұлдыз

6) Айдаһар аузын ашса — арс етеді, гауһары жерге түссе — жарқ етеді.

Жауабы: найзағай

7) Орақ құйрық, тарақ бас, жас ұйқыны жаратпас.

Жауабы: әтеш

8) Құрлықта жүре білмейді, суда жүзе біледі. Сауыт қылып үстіне күмісті тізе жүреді.

Жауабы: балық

Қорытынды

Жүргізуші

Қазақстан — байтақ ордам, қазағым. Тыныш болсын аспан, жерің, орманың. Тәңірімнен тілерім — ордамның бірлігі мен берекесі арта берсін.

Сайысымыз осымен аяқталды. Тәуелсіз еліміздің білімді де білікті, намысты да ұйымшыл ұрпағы болып өсе беріңіздер!