Қазақша рефераттар

Шешуші сайыс

Жалпы білім беруші пәндер бойынша сыныптан тыс сайыс-сабақ

Тақырыбы: «Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар»

Түрі

Сыныптан тыс сайыс-сабақ

Типі

Білім, біліктілік пен дағдыларды тексеру және жинақтау

Өткізілу форматы

11 кезеңнен тұратын командалық сайыс

Мақсаты

  • Білімділік

    Алгебра, Геометрия, Физика, Химия, Биология, Экология, Электротехника, Информатика және Астрономия пәндері бойынша 3 жылдық білім деңгейін тексеру; пәндерге қызығушылық пен ынтаны арттыру; өздігінен білімін көтеруге жағдай жасау.

  • Дамытушылық

    ІІІ курс бағдарламасы бойынша алған білімді қолдана отырып, тәжірибелік жұмыс дағдыларын және практикалық шеберлікті дамыту.

  • Тәрбиелік

    Шапшаңдыққа, ізденімпаздыққа, логикалық ойлауға тәрбиелеу; өз ойын анық әрі дәл жеткізе білуге үйрету.

Пән аралық байланыс

Сызу Алгебра Геометрия Физика Химия Биология Экология Электротехника Информатика Астрономия Тарих Қазақ әдебиеті

Көрнекілігі мен құрал-жабдықтар

  • Тақырып жазылған плакат, безендірілген зал
  • Компьютерлер (кемі 3), мультимедиа аппараты, тақта
  • Маус, пернетақта, жүйелік қорап, қосқыш шнурлар
  • Сағат, ұпай карточкалары, жұлдызшалар
  • Топтық тапсырмалар, мозайка қиындылары
  • Басқатырғы суреті, буклеттер

Қатысушылар

  • Кәсіптік лицей бөлімі ІІІ курс топтары
  • С–31 (6 оқушы)
  • С–32 (6 оқушы)
  • М–31 (6 оқушы)

Ұйымдастырушылар

Жүргізуші

Серікова Н.Р.

Көмекші

Баймолдаева А.Б.

Есепші

Идрисова А.К. (математика, информатика пәні оқытушысы)

Әділқазы мүшелері

  • Жақсыбаева Қ.Д.

    Мүдірдің ОТІ жөніндегі орынбасары

  • Окасов Н.С.

    Кәсіптік лицей бөлімі меңгерушісі

  • Калиева Н.Д.

    Колледж әдіскері

  • Алжанова Қ.А.

    Бірлестік жетекшісі

Жоспары (11 кезең)

  1. 1-кезең

    Таныстыру

  2. 2-кезең

    Алгебра

  3. 3-кезең

    Физика

  4. 4-кезең

    Экология

  5. 5-кезең

    Информатика

  6. 6-кезең

    Геометрия

  7. 7-кезең

    Химия

  8. 8-кезең

    Астрономия

  9. 9-кезең

    Электротехника

  10. 10-кезең

    Биология

  11. 11-кезең

    Шешуші сайыс

  12. Қорытынды

    Сайысты қорытындылау және марапаттау

Сайыс шарттары

  • Сайысқа үш топ қатысады. Әр пәндік кезеңде топтан 1 оқушы шығып, жалпы команда мүшелерінің барынша қатысуы қамтамасыз етіледі.
  • Әр команданың өз эмблемасы мен ұраны (лозунгы) болуы тиіс.
  • Ұпай саны әр кезеңде берілетін жұлдызшалар арқылы есептеледі.

Өткізу орны мен ұйымдастыру

Сайыс акт залында өткізіледі. Төргі бөлікте сайысқа қатысушы командалар орналасады.

Командалар мен көрермендер аймағы арасында екі тақта қойылады. Залдың орта тұсына компьютер және мультимедиа құрылғылары орналастырылады.

Бірінші қатарда әділқазы мүшелері отырады, ал залдың оң және сол қанаттарына жанкүйерлер мен көрермендер жайғасады.

Жүргізушінің кіріспе сөзі (үлгі)

Құрметті көрермен қауым, ұстаздар және оқушылар! Жалпы білім беруші пәндер бірлестігінің апталығы аясында ұйымдастырылған «Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар» атты сайысымызға қош келдіңіздер!

Бүгінгі сайыс 11 кезеңнен тұрады. Әділқазы мүшелері әр кезеңнің қорытындысын жариялап, ұпайды бағалау парағына белгілеп отырады. Әр кезең жеңімпазына жұлдызша беріледі.

1-кезең — Таныстыру

Әр команда өз атауын, эмблемасын, ұранын және команда мүшелерін таныстырады.

2-кезең — Алгебра

Командаларға логикалық есептер беріледі. Есептерді шығару арқылы таблодағы сілтемелерден қажетті әріптер анықталып, дұрыс ретпен орналастыру арқылы жасырылған сөз ашылады. Орындау жылдамдығы команда кезектілігін анықтайды.

Жасырылған сөз

Интеграл

3-кезең — Физика

Таблодағы теріс қаратып қойылған карточкалар аударылады. Оқушы көрсетілген формуланың атауын және қай тарауға жататынын айтады. Әр карточкаға күрделілігіне қарай ұпай беріледі. Әр командадан бір оқушы қатысады.

Ньютонның II заңы

Менделеев–Клапейрон заңы

Джоуль–Ленц заңы

Лоренц заңы

Ампер заңы

Толық тізбек үшін Ом заңы

Кулон заңы

Сыну заңы (геометриялық оптика)

Фотоэффект үшін Эйнштейн теңдеуі

4-кезең — Экология

Әр командадан бір оқушы табиғат, қоршаған орта, Жер, Су, Ауа тақырыптарына қатысты кемінде 4 мақал-мәтел айтады.

Мысалдар

  • Жері байдың — елі бай.
  • Тау мен тасты су бұзар, адамзатты сөз бұзар.
  • Тау кезеңсіз болмас, өлке өзенсіз болмас.
  • Батар күннің атар таңы бар.

5-кезең — Информатика

Әр командаға жүйелік қорап, бірнеше маус пен пернетақта, қосқыш шнурлар және жалғастырғыштар ұсынылады. Әр командадан бір оқушы қажетті разъемдерге құралдарды дұрыс жалғап, соңында компьютерді іске қосуы тиіс.

6-кезең — Геометрия

Таблода мозайка элементтері көрсетіледі. Оқушыларға сол элементтердің бөлшектері беріледі. Бөлшектерді құрастыру арқылы геометриялық фигуралар тізбегі алынады. Соңында жасырылған фигураларды атап, олардың қасиеттерін сипаттап, қолданылған теорема мен анықтамаларды түсіндіреді.

7-кезең — Химия

Әр командадан бір оқушы химиялық элементтер мен ұғымдарға қатысты сұрақтарға жауап береді.

  • 1. Жартылай өткізгіштерге мысал келтір: Германий, Кремний, Индий.
  • 2. H2O — су.
  • 3. «Жұмсақ алтын», «қара алтын», «ақ алтын»: мақта, мұнай, күріш.
  • 4. NaCl — ас тұзы.
  • 5. Магниттік әсері күшті заттар: темір, марганец, кобальт, титан, хром.
  • 6. Менделеев кестесіндегі бірінші элемент — сутегі.

8-кезең — Астрономия

Оқушыларға слайд арқылы Күн жүйесі ғаламшарларының суреттері көрсетіледі. Кейін жүргізуші аспан денесіне сипаттама береді. Сұрақ аяқталған сәтте тиісті ғаламшардың суреті көрсетіліп, оқушы дұрыс жауапты табуы керек. Әр командадан бір оқушы қатысады.

Меркурий Шолпан Жер Марс Юпитер Сатурн Уран Нептун Плутон

Үлгі сұрақ

Күн жүйесіндегі ең үлкен әрі ең ауыр ғаламшар. Қазақша атауы — Есекқырған. Көлемі Жерден 1320 есе, салмағы 318 есе артық. Өз өсінен айналу периоды 9 сағат 55 минут, ал Күнді айналу периоды шамамен 12 жыл. Атмосферасының 89%-ы сутегі, 11%-ы гелий. 1979 жылы сақинасы бар екені анықталған. Қазіргі таңда 16 серігі белгілі, ең ірісі — Ганимед.

Жауабы

Юпитер

9-кезең — Электротехника

Әр командадан бір оқушы қатысады. Сұрақтар электр тогы, оның сипаттамалары және электр құралдары туралы. Сұрақтар түрлі түсті конверттерге салынады.

Қызыл конверт

  1. Өндірістік жиіліктің шамасы қанша? Өндірістік кернеу шамасы қанша?
  2. Мемлекеттік стандарт бойынша электр өлшеуіш құралдарға қандай талаптар қойылады?

Ақ конверт

  1. Тұрмыстағы кернеу шамасы қанша? Жертөледегі кернеу шамасы қанша болуы керек? Неліктен?
  2. Трансформатордың құрылысы, қызметі және түрлері.

Көк конверт

  1. «1,2I 175U 0,5%» сипаттамасы қай өлшеу құралына тән екенін түсіндіріңіз.
  2. Электр энергиясын өндіретін машиналардың түрлері және құрылысы.

10-кезең — Биология

Командаларға сурет түріндегі басқатырғы беріледі. Мақсат — суретте жасырылған нысанды анықтау.

Тапсырма мәтіні (үлгі)

Ерте заманда Грецияның Родос түбегінде улы жыландар көбейіп кетеді. Біреулер бұл жерге тұяқты жануарларды өсіру керек деп ұсынады. Көп ұзамай жіберілген сүтқоректілер өткір тұяқтарымен улы жыландарды таптап, жойып жібереді. Риза болған халық оларға ескерткіш қояды. Бұл қай жануар? Жауапты табу үшін суреттегі нүктелерді бір-бірімен қосыңыз — жануардың бейнесі шығады.

11-кезең — Шешуші сайыс

Әр командаға бұған дейін қамтылған 9 пән бойынша 10–12 сұрақтан қойылады. Жауап жылдамдығы мен дәлдігі ескеріледі.

1-топқа арналған сұрақтар

  1. Компьютердің қай құрылғысы адам денсаулығына зиянды? (Монитор)
  2. Физиканың атасы кім? (Аристотель)
  3. Қандай физикалық шама ваттпен өлшенеді? (Қуат)
  4. Судың бір молекуласында сутегінің неше атомы бар? (2)
  5. Атмосфералық қысымды алғаш ашқан ғалым кім? (Торричелли)
  6. Бір тоннада қанша грамм бар? (1 000 000)
  7. Жұмыс қандай әріппен белгіленеді? (A)
  8. Грек алфавитінің соңғы әрпі. (Омега)
  9. Жер өз өсінен қанша уақытта бір айналады? (24 сағат)
  10. Заттың сұйық күйден қатты күйге ауысуы қалай аталады? (Кристалдану)
  11. Дұрыс төртбұрыш қалай аталады? (Квадрат)
  12. Ток күші қандай өлшем бірлікпен өлшенеді? (Ампер)

2-топқа арналған сұрақтар

  1. Дұрыс алтыбұрыш қалай аталады? (Мәтінде: «Куб»)
  2. Электр кедергісінің өлшем бірлігі. (Ом)
  3. Атом ядросындағы оң зарядталған бөлшек. (Протон)
  4. Бір километрде қанша дециметр бар? (10 000)
  5. Жылдамдықтың өлшем бірлігі. (Мәтінде: «м/с²»)
  6. Озон молекуласында неше атом бар? (3)
  7. Астрономдардың оптикалық құралы. (Телескоп)
  8. Грек алфавитінің бірінші әрпі. (Альфа)
  9. Жер Күнді қанша уақытта бір айналады? (1 жыл)
  10. Қатты денелердің пішінінің өзгеруі қалай аталады? (Деформация)
  11. Бүкіләлемдік тартылыс заңын кім ашты? (Ньютон)
  12. Бір сағатта қанша секунд бар? (3600)

3-топқа арналған сұрақтар

  1. Инерттіліктің өлшем шамасы. (Масса)
  2. Еркін түсу үдеуі. (g = 9,8 м/с²)
  3. Жер тәулігінің ұзақтығы. (24 сағат)
  4. Зарядтардың өзара әсер заңын ашқан ғалым. (Кулон)
  5. Әлемнің жеті кереметінің ішінен бүгінге жеткені. (Пирамидалар)
  6. Масса мен жылдамдықтың көбейтіндісіне тең шама. (Импульс)
  7. 5 минутта қанша секунд бар? (300)
  8. Денелердің өзара әсерінің шамасы. (Күш)
  9. Энергия өлшем бірлігі. (Джоуль)
  10. Абсолют температура қай шкала бойынша анықталады? (Кельвин шкаласы)
  11. Атомдағы теріс зарядталған бөлшек. (Электрон)
  12. Гелийдің реттік саны. (2)

Ескерту: кейбір сұрақ-жауап жұптары бастапқы мәтіндегі нұсқада берілді (мысалы, дұрыс алтыбұрыш және жылдамдық бірлігі). Қажет болса, пән мұғалімдерімен нақтылап түзету ұсынылады.

Қорытындылау және марапаттау

Қорытынды бөлімде бақылаушылар мен әділқазы мүшелері сайыстың өту тәртібі, командалардың белсенділігі және жинаған ұпайлары бойынша нәтижелерді жариялайды.

Сайыс соңында командалар ұпай санына сәйкес орындарымен марапатталады: төсбелгілер (төс алқалар) және мақтау қағаздары табысталады.

Жүргізушінің қорытынды сөзі (үлгі)

Осымен «Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар» атты сайысымыз аяқталды. Тамашалағандарыңызға рахмет!