Құтты болсын Наурыз - той, Құтты болсын Жаңа жыл
Наурыз — жыл басы, ұлыстың ұлы күні
Наурыз — жаңару мен берекенің, татулық пен мейірімнің мерекесі. Бұл күні көктемнің лебі сезіліп, табиғат түрленіп, халық бір-біріне ақ тілек айтып, жақсы ниетін білдіреді.
Негізгі идея
Балаларға Наурыздың мәнін түсіндіру, ұлттық құндылықтарды құрметтеуге баулу.
Тәрбиелік бағыты
Отансүйгіштік, имандылық, инабаттылық, ізеттілік, еңбексүйгіштік пен мәдениеттілік қасиеттерін қалыптастыру.
Танымдық бөлігі
Шығыс күнтізбесі бойынша жаңа жыл 22 наурызда басталатынын және бұл күні күн мен түн теңелетінін ұғындыру.
Мерекелік кеңістік: дәстүр мен сән үйлесімі
Безендіру
- Мейрам өтетін орын салт-дәстүрге сай жабдықталады.
- Киіз үй керегесінен сахналық көрініс жасалады.
- Залда әсем күй мен әуен ойнап тұрады.
Қатысушылар
- Балалар ұлттық киіммен келеді.
- Қонақтарға ақжарма тілек пен бата беріледі.
- Көріністер, ән, би және ұлттық ойындар ұсынылады.
Сахна ашылуы: ақ тілек пен көрісу
Тәрбиешілердің құттықтауы
Жер әлемді жайнатып, әнші құстар сайратып, Наурыз тойын тойлатып, ұлыстың ұлы күні келді, ағайын! Той құтты болсын! Ақ мол болсын!
Наурыз тойы басталды. Құттықтаймын бәріңді — үлкен-кіші, кәріңді! Ақ дегенің мол болсын, қайда барсаң жол болсын!
Екі баланың көрісуі
1-бала: Ассалаумағалейкүм! Ұлыс оң болсын, ақ мол болсын!
2-бала: Уағалейкүмассалам! Ұлыс оң болсын, пәле-жала жерге енсін!
(Балалар төс қағыстырып, амандық-саулық сұрасады.)
Жаршы: Күн мен түн теңелді, жер шуаққа кенелді. Наурыз тойы — салтымыз. «Көгерсін!» деп халқымыз көшеге тал егеді.
Көрініс: Күн мен Түн
Күн: Сәулесі мол Күнмін.
Түн: Жұлдызы көп Түнмін.
Екеуі: Бүгін біздер бірдей боп, теңелеміз бүгін біз.
Түн: Ал ертең күн ұзақ.
Күн: Түн қысқарар бірақ.
Екеуі: Ұйқы қанбай қалып жүрмеңдер, бірақ.
Қыдыр атаның батасы мен тілек сөзі
Армысыңдар, халайық! Армысыңдар, балалар! Сендерге арнап көктемде қарғалдақты өсірдім. Белгісі болсын көктемнің, берекесін берсін өткеннің. Наурыз көже — сыйлықпен, сендерге бүгін жеттім.
Ал, балалар, би билеп, ән салайық — Наурыз тойда думандайық!
(Ән: «Домбыра сазы».)
Береке мен шашу: Әже және Наурыз қыз
Әженің шашуы мен ақ тілегі
Наурызым, құт әкелсін елімізге, береке-ырыс кірсін жерімізге. Қоянды қуанышпен шығарып сап, бақыт боп Ұлу кірсін елімізге.
Жаңа жыл елімізді жарылқасын, қиналып әр отбасы тарықпасын. Немерелерім, сендерді қуаныштан айырмасын!
Наурыз қыздың жарқын үндеуі
Жасай бер, жаңа күн! Туа берсін жаңа күн! Дүр сілкінсін дала бір — құтты болсын жаңа жыл! Құтты болсын Наурыз той, құтты болсын Жаңа жыл!
Балалар: Қош келіпсің, Наурыз! Арман тойы халықтың. Қуанышы халықтың — құтты болсын қадамың!
(Би: «Қаражорға».)
Негізгі бөлім: «Алтын сақа» желісімен сахналық қойылым
Қонақтарға балабақша бүлдіршіндерінің «Алтын сақа» ертегісінің желісімен қойылған «Жыл басы — Наурыз» атты ертеңгілігі ұсынылады. Қойылымда айла мен зұлымдыққа қарсы бірлік пен тапқырлық жеңіске жетеді.
Оқиға басталуы
Шал қой бағып жүріп шаршап, демалуға отырады. Сол сәтте Мыстан кемпір келіп, оны қылғындырып қорқытады да, шарт қояды: қой емес, баласын талап етеді.
Шал амалсыз келісіп, баласының сүйікті алтын сақасын Мыстанға беріп, бала іздеп келгенде ұстап алуды тапсырады.
Мыстанның айласы
Бала сақасын сұрағанда Мыстан: «Отырсам тұра алмаймын, тұрсам отыра алмаймын, өзің ал» деп алдайды. Бала еңкейгенде оны шап беріп ұстап алады.
Қыздар Асанәліні іздеп келеді, бірақ Мыстан оларды да қорқытып, шарттарын тізбектейді.
Шарттар тізбегі
- Наурыз туралы тақпақ айту.
- Өнер көрсету: қазақ биі.
- Ұлттық ойын: «Қыз қуу».
- Күш сынасу: «Арқан тартыс».
Наурызға арналған тақпақтар (үзінді)
Ұлы күні кәрі-жас құшақтасып көріскен. Жаңа ағытқан қозыдай жамырасып өсірген. Наурыз той құтты болсын!
Бүгін күн мен түн теңелді, жер шуаққа көгереді. Соны тойлап ел енді қуанышқа кенеледі.
Сәнді көктем — Наурыз! Наурыз тойы — жырымыз. Көңіл гүлдей жайнасын, құлпырсын күн мен ай!
Қуанайық, халайық, келді міне жар салып. Жаңа жылмен тойлайық, би билейік, ән салып.
(Ән: «Төлдер».)
Шығыс күнтізбесі және 12 жыл
Қойылымда 12 жыл мүшел кейіпкерлері сахнаға шығып, өздерінің сипатын таныстырады. Соңында Қоян жылы «жыл таяғын» Ұлу жылына тапсырады:
Ендеше, Ұлу жылымыз құтты болсын! Ұлыс оң болсын, қайда барсақ жол болсын!
Тапқырлық жеңісі
Мыстан «қарным ашты» деп Асанәліні босатпай қояды. Сонда қыздар айла тауып, Мыстанды ұялы телефонмен алдарқатады. Мыстан телефонға қызығып, бұрышқа кеткенде балалар Асанәліні алып шығып кетеді.
Тәрбиеші балаларға: жамандық жасаған адам түбі өзі ұсталады, ал бірлік пен жақсылық әрдайым жеңеді деген ойды түйіндейді.
Қорытынды: бата, тілек, дастархан
Қыдыр атаның батасы
Азамат боп ержетіңдер, ақылды болып ержетіңдер. Ғұмырларың берік болсын, мінездерің салмақты болсын. Өнерлі, жан-жақты болыңдар. Осы айтқанның бәрі қабыл болып, Алла берсін сендерге зор бақ! Әумин.
Жүректен шыққан тілек
Наурыз құтты болсын! Деніміз сау, мықты болсын! Наурыз тойы жыл сайын келе берсін, халқымыз бақытты болсын!
Қош сау болыңыздар, халайық! Көріскенше күн жарық болсын!
(Ән: «Наурыз».)
Наурыз дастарханына шақыру
Баршаңызды Наурыз дастарханына шақырамыз. Наурыз көжеден дәм татыңыздар!