Ашық сабақ. Сабақтың тақырыбы
Ашық сабақ: 22-наурыз
Бұл жоспар бастауыш сыныпқа арналған ойын сабақ форматына құрылған. Негізгі өзек — Наурыз мерекесінің мәнін ашу, өлеңмен жұмыс арқылы түсінікті тереңдету және ұлттық құндылықтарды ұлықтау.
Сабақтың көрнекілігі
- Суреттер
- Тірек-сызба
- Плакат
- Гүлдер
Әдістері
- Сұрақ-жауап
- Түсіндіру
- Бағалау (ұпай арқылы)
Пішімі және байланысы
- Сабақ түрі: ойын сабақ
- Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, дүниетану, бейнелеу
Сабақтың мақсаттары
Білімдік
Наурыз туралы түсінік беру, «Наурыз» өлеңінің мазмұнын түсіндіріп, мәнерлеп оқыту. Сауатты оқып, өлеңнің идеясы мен негізгі ойын ашу.
Дамытушылық
Шығармашылықпен жұмыс істеуге баулу; өз ойын еркін айтып, дәлелді сөйлеуге үйрету.
Тәрбиелік
Ұлттық салт-дәстүрді қадірлеуге, құрметтеуге тәрбиелеу.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды түгендеп, назарын сабаққа аудару. Қажетті құралдарын дайындап, сабақты бастау.
2) Үй тапсырмасын пысықтау
«Әз-Наурыз туралы аңыз» мәтінінің мазмұнын сұрап, жауаптарына қарай бағалау.
Жедел сұрақтар
Қазір жылдың қай мезгілі?
Көктем.
Көктемде қандай өзгерістер болады?
Тірек-сызба арқылы талдау: бәйшешек, жауқазын, қызғалдақ, табиғаттың жаңаруы.
«Көктем» туралы ойын нақты айтқан оқушыға — 1 ұпай.
Ойын: «Гүл теру» (қайталау)
Ойын арқылы өткен тақырыптарды қайталау. Сұрақтар деңгейі бойынша ұпай беріледі.
I деңгей
Дұрыс жауап — 3 ұпай.
II деңгей
Дұрыс жауап — 4 ұпай.
III деңгей
Дұрыс жауап — 5 ұпай.
III деңгей: «Жуанның жіңішкеріп, жіңішкенің үзілер шағы» деген не?
Наурыз айының соңында қыстан қалған азық азайып, күн ұзарып, жұрттың қарыны ашыңқырайтын кезең.
II деңгей: «Наурыз көже» қалай дайындалады?
Ет, құрт, тары, бидай, кеспе (тұз бен суды қоса есептегенде кемінде жеті дәм қосылады).
Наурыз көжені ішіп болған соң дастарқанға бата беріледі: кім қандай бата біледі?
I деңгей: Наурызда қандай тілектер айтылады?
Ұлыс оң болсын, ақ мол болсын! Қайда барсаң жол болсын! Ұлыс береке берсін, бәле-жала жерге енсін!
Қосымша сұрақтар
- «Наурыз ата» неше ағайынды? — 2.
- Аңыз дегеніміз — тарихи тұлғалар жайында айтылатын әңгімелер.
- «Әз-Наурыз туралы аңыз» мәтінінің авторы — Нұрқасым Қазыбеков.
Оқулықпен жұмыс: Оразақын Асқар және «22 Наурыз»
Автор туралы қысқаша мәлімет
Оразақын Асқар 1935 жылы Қытай Халық Республикасында туған. 1956–1961 жылдары Қазақ мемлекеттік университетінде білім алған. Балаларға арналған өлең кітаптары: «Ләйлә» (1977), «Таудай бол» (1984).
Жұмыс түрлері
- Өлеңді мәнерлеп оқу, мазмұнын түсіндіру
- Іштей оқу
- Жекелей оқу
- Сөздік жұмысы
Өлең мәтіні: «22 Наурыз»
Теңелген кез күн мен түн,
Теңелмей жүр кім мен кім?
Шықса есіктен ескі жыл,
Жаңа жыл кеп кірген күн.
Жыл құсы кеп алыстан,
Айдынымен табысқан.
Суға айналып қар мен мұз,
Жылғаларда жарысқан...
Тойып Наурыз көжеге,
Шық думанды көшеге.
Достарыңмен дидарлас,
Көгерсін деп көсеге.
Сөздік жұмысы
Көсегесі көгеру — өркені өсіп, мақсатына жету, дәулеті арту.
Ән тыңдау
Роза Рымбаеваның орындауындағы «Наурыз» әнін тыңдап, мерекелік көңіл күй мен негізгі ойды байланыстыра талқылау.
Өлеңді талдау
Оқушыларға өзіне ұнаған шумақтарды оқытып, сол шумақ арқылы көктемнің келуі, жаңару, бірлік пен тілек айту идеяларын дәлелдету.
Ойын: «Көкпар» (білімді бекіту)
«Көкпар» ойынының мақсаты — білімді жылдам әрі нақты жауаппен бекіту (аттардың жарысып озуын символдық түрде қолдану).
«Наурыз» сөзіндегі «нау» және «рыз» нені білдіреді?
«Наурыз» — парсы сөзі: «нау» — жаңа, «рыз» — күн.
Жыл басы қай айдан басталады?
Наурыз айынан.
Наурыз мерекесінде қандай ұлттық ойындар ойналады?
Алтыбақан, қыз қуу, бәйге, көкпар, аударыспақ, теңге ілу және т.б.
Мемлекеттік рәміздер бойынша сұрақтар
- Тудың авторы — Шәкен Ниязбеков.
- Елтаңба авторлары — Шота Уәлиханов, Жандарбек Мәлібеков.
- Тудағы күн шуағының саны — 32.
Шығармашылық тапсырма
Кім Наурыз туралы тақпақ айтса, сол жеңімпаз атанады.
Суретпен жұмыс
Суретке қарап, «кім?» және «не?» сұрақтарына жауап беретін сөздерді табу. Бірінші болып 5 сөз айтқан оқушы жеңеді.
Қорытынды және бағалау
Дәптермен жұмыс: «Бәйге»
«Наурыз – жыл басы» сөз тіркесінен сөз құрау. 2 минут ішінде кім көп сөз құрастырса — сол жеңімпаз.
Мысалдар
ау, бас, ас, рас, нар.
Үй тапсырмасы және бағалау
- Үйге: «22 Наурыз» өлеңін жаттау.
- Бағалау: сабаққа қатысу белсенділігі мен жинаған ұпай санына сәйкес бағалау.