Қазақша рефераттар

Қазақстанның қорықтарымен танысу

Сыныптан тыс сабақ (Дүниетану)

Тақырыбы

Қазақстанның қорықтары

Мақсаты

  • Қазақстан қорықтарымен таныстыру.
  • Қорықтардағы қорғауға алынған өсімдіктер мен жануарлар туралы мәлімет беру.
  • Оқушылардың өздері дайындаған материалдар бойынша пікірталас ұйымдастырып, сөйлеу тілін дамыту және ой-өрісін кеңейту.
  • Табиғат байлықтарын сақтауға, қорғауға және сүюге тәрбиелеу.

Әдістері

Сұрақ–жауап, ізденіс, көрнекілік, ойын.

Пәнаралық байланыс

Ана тілі, сурет салу.

Көрнекіліктер

Интерактивті тақта, ребус.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушыларды сабаққа дайындау.
  • Оқушыларды үш топқа бөліп отырғызу.
  • Психологиялық дайындық: қонақтармен сәлемдесу.

Шаттық шеңбері (1-слайд)

Амансың ба, алтын күн!

Амансың ба, көк аспан!

Амансың ба, достарым!

Амансыздар ма, қонақтар!

Сабағымызды бастайық. Жамандықты тастайық.

Ребус және кіріспе сұрақ (2-слайд)

Оқушылар тақтадағы ребусты шешеді де, сұраққа жауап береді:

Сұрақ: Қазақстанда неше қорық бар? Қане, атап жіберейік.

Қазақстанның қорықтары (3-слайд)

1) Ақсу–Жабағылы

Алғашқы қорықтардың бірі, биоалуантүрлілігі мол.

2) Барсакелмес

Қуаң аймақ табиғатын қорғауға бағытталған.

3) Марқакөл

Көл экожүйесі мен таулы өңір жануарлары.

4) Үстірт

Маңғыстау өңірінің шөлейт табиғаты.

5) Батыс Алтай

Қылқанды тайга орманы, құстар әлемі.

6) Алакөл

Көлдер жүйесі, су құстары.

7) Қорғалжын

Су құстарын қорғау, фламинго мекені.

8) Алматы

Таулы табиғат, мұздықтар мен аңғарлар.

9) Наурызым

Қостанай өңірінің табиғи кешені.

Топтық жұмыс: оқушылар таныстырылымы (4-слайд)

Оқушылар өздері дайындап келген қорықтары туралы әңгімелейді.

I-топ

  • Ақсу–Жабағылы қорығы
  • Наурызым қорығы
  • Алматы қорығы

II-топ

  • Қорғалжын қорығы
  • Марқакөл қорығы
  • Үстірт қорығы

III-топ

  • Батыс Алтай қорығы
  • Барсакелмес қорығы
  • Алакөл қорығы

Сергіту сәті

Музыка ойналады. Оқушылар көздерін жұмып, әуенді тыңдайды. Тыңдап болған соң, музыкаға байланысты сурет салады немесе нені елестеткенін айтып береді.

«Қорық» ұғымы

Қорық — өсімдіктер мен жануарлар дүниесі ерекше қорғалатын, тұтас табиғи аймақ.

  • Видео-ролик көрсету.
  • Картадан қорықтарды тапқызу.
  • Мозаика ойынын ойнату.

Сұрақ–жауап (5-слайд)

Тақтада қызғылт фламинго суреті көрсетіледі. Оқушылар төмендегі тапсырмаларға жауап береді.

Назарда

Қызғылт фламинго — Қорғалжын өңірінің символдарының бірі.

  1. 1. Маңғыстау облысында орналасқан қорық: Үстірт.

  2. 2. «Ән салғыш құмдары», құмды төбелерімен танымал қорық: Алматы.

  3. 3. Екі өзеннің атауынан құралған қорық: Ақсу–Жабағылы.

  4. 4. Су құстарын қорғау мақсатында құрылған қорық: Қорғалжын.

  5. 5. Қылқанды тайга орманы орналасқан қорық: Батыс Алтай.

  6. 6. Наурызым қорығы орналасқан өңір: Қостанай.

Табиғатқа қатысты тыйым сөздер

Оқушылармен бірге табиғатты аялауға бағытталған тыйым сөздерді талқылаңыз:

  • Құмырсқаның илеуін бұзба.
  • Жүрген жеріңде қоқыс қалдырма.
  • Аққуды атпа.
  • Жас шыбықты кеспе.
  • Құстың ұясын бұзба.
  • Саяхатқа шықсаң, отты толық сөндіруді ұмытпа.

Үш тілде айту (6-слайд)

Қазақша Орысша Ағылшынша
Үкі сова owl
Лашын сокол falcon
Аққу лебедь swan
Бұғы олень deer

«Сандар сөйлейді» ойыны (7-слайд)

Берілген сандар

12, 98, 19, 227, 9, 1, 64, 04, 14, 0

Ақсу–Жабағылы қорығында өсімдіктердің 1404 түрі бар.

Алакөл қорығы 1998 жылы құрылған.

Батыс Алтай қорығында құстардың 120 түрі бар.

Алматы қорығы 1964 жылы құрылған.

Үстірт қорығында сүтқоректілердің 227 түрі бар.

Мақал-мәтелдер

Туған жер мен табиғат туралы мақал-мәтелдерді айтқызу:

Таулы жер бұлақсыз болмас, сулы жер құрақсыз болмас.

Су жүрген жер — береке, ел жүрген жер — мереке.

Жер көңді жақсы көреді, ат жемді жақсы көреді.

Табиғат — халық қазынасы.

Табиғатсыз адамның күні жоқ, оны айтуға табиғаттың тілі жоқ.

Қорытындылау

Бүгінгі сабақта қорықтарды қорғау туралы не білгенімізді топтастырып, қысқаша жазайық:

Не үйрендік?

  • Қорықтың мәні мен мақсаты.
  • Қазақстандағы негізгі қорықтардың атаулары.
  • Қорықтардағы жануарлар мен өсімдіктерді қорғау қажеттігі.

Қалай қолданамыз?

  • Табиғатта тазалық сақтау.
  • Жануарлар мен өсімдіктерге зиян келтірмеу.
  • Өрт қауіпсіздігін сақтау.

Талқылау сұрақтары

  • Неліктен қорықтар қажет?
  • Өз өңіріңде табиғатты қорғаудың қандай жолдарын ұсынасың?
  • Бір табиғат ережесін бүгіннен бастап орындай аласың ба?