Отыз жетінші сөз
Сабақ туралы мәлімет
- Пән
- Қазақ әдебиеті (10-сынып)
- Тақырып
- Абай Құнанбайұлы — «Отыз жетінші сөз»
- Сабақ түрі
- Жаңа сабақ
- Пәнаралық байланыс
- Қазақ тілі
Сабақтың мақсат-міндеттері
Білімдік мақсат
Қазақ халқының ұлы ақыны Абай Құнанбайұлының шығармашылығына шолу жасап, оқушыларды оның философиялық тұжырымдарымен және «Отыз жетінші қара сөзімен» таныстыру; ой-өрісін кеңейтіп, рухани-адамгершілік дүниетанымын қалыптастыру.
Дамытушылық
Мәнерлеп оқу, жатқа айту, түсіну, талдау, салыстыру, бағалау дағдыларын жүйелі түрде дамыту.
Тәрбиелік
Абайдың ұлылығын, қара сөздерінің тереңдігін сезіндіру; туған елін сүюге, адамгершілікке, еңбекқорлыққа, саналылыққа баулу.
Әдіс-тәсілдер, ресурстар
Әдіс-тәсілдер
- Мәнерлеп оқу
- Талдау
- Жатқа айту
- Салыстыру
- Аудару
Көрнекілік
- Компьютер, слайдтар
- Абай Құнанбайұлының портреті
- Өлеңдер жинағы
- Қара сөздер
- Абай энциклопедиясы
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды түгендеу, сабақтың мақсатымен таныстыру.
II. Үй жұмысы
А. Құнанбаевтың «Отыз үшінші қара сөзі» бойынша дайындықты тексеру.
III. Жаңа сабақ
Ребус
Шешімі: «Отыз жетінші сөз»
Тілдік жұмыс
- Морфологиялық талдау жасау
- Үш тілде сөйлету
Негізгі ой
Абай — ұлы ақын, ғалым, философ, көркем әдебиеттің темірқазығы. Оның насихаты — ынтымақшыл, арлы, адал, еңбекқор, иманды, талапты, жүрегі кең адам болу.
«Жиырма тоғызыншы қара сөзінде» Абай кез келген нәрсені сол қалпында қабылдай бермей, сын көзбен қарауға, өзіңе қажеттіні танып, талғап алуға үндейді.
Абай сөзі
Терең ойдың түбінде теңізі бар,
Тесіле көп қараса, көңіл ұғар.Бүгін ақынның «Отыз жетінші сөзімен» танысамыз.
IV. Топпен жұмыс
1) Оқу және талдау
«Отыз жетінші қара сөзді» оқып, мазмұнын талдайды.
2) Салыстыру
- Өзге ақындар шығармаларымен салыстыру
- Мақал-мәтелдермен және даналық сөздермен салыстыру
V. Психологиялық сәт (сергіту)
Оқушылар көршілерімен дәптерлерін алмастырып, бір-бірінің жазуына баға береді.
Жазуға қарап нені байқауға болады?
Жазу мәнері адамның мінезін, өзін-өзі бағалау деңгейін және эмоциялық күйін аңғартады.
Қысқаша түсіндірме
- Үлкен жазу — көпшіл, тез тіл табысатын адам.
- Кішкентай жазу — тұйық мінезге бейім.
- Бұрыштап жазу — өз мүддесін жоғары қоятын (эгоцентрлік) сипат.
- Түзу жазу — кеңпейіл, мейірімділік белгісі.
- Қатты батырылып жазу — сөзі өтімді, ерік-жігері мықты, ықпал етуі жоғары.
- Күңгірт/әлсіз жазу — әлсіздік, сенімсіздік белгісі болуы мүмкін.
- Жазуы анық — сабырлы, тура мінезге бейім.
- Жазуы нашар — асығыстық байқалуы мүмкін; логикалық ойлауы белсенді болуы ықтимал.
VI. Бекіту (ой толғаныс)
Жазылым тапсырмасы
«Маған ұнаған жолдар…» тақырыбында қысқа ой жазыңыз.
Нақтылау сұрағы
Несімен ұнады? Өз ойыңызды дәлелмен жеткізіңіз.
VII. Үй тапсырмасы
А. Құнанбаев — «Отыз жетінші сөз»: оқу, мазмұндау және негізгі ойларын қысқаша конспект жасау.
VIII. Бағалау
Оқушылардың қатысу белсенділігі, талдау сапасы, мәнерлеп оқу және жазылым жұмысы бойынша қалыптастырушы бағалау жүргізіледі.
IX. Қорытындылау
Сабақта алынған негізгі тұжырымдарды жинақтап, Абайдың қара сөздеріндегі адамгершілік құндылықтардың бүгінгі күнмен байланысын қорытындылау.