Жас ұрпақтың бойына адамгершілік қасиеттерді сіңіру ата - ана мен тәрбиешінің басты міндеті
Балаларды адамгершілікке тәрбиелеу: ізеттілік пен мәдени ережелердің орны
Балаларды ізеттілік дағдылары мен қарапайым мәдени ережелерге үйрету — адамгершілік тәрбиенің маңызды бөлігі. Тәрбиенің негізгі мақсаты — дені сау, ұлттың сана-сезімі оянған, рухани ойлауы терең, мәдениетті, парасатты, ар-ожданы биік, еңбекқор әрі іскер ұрпақ қалыптастыру. Осындай қасиеттер жас буынның бойында жүйелі түрде орныққанда ғана қоғамға пайдалы, жауапкершілігі жоғары тұлға өсіп шығады.
Адамгершілік — ескірмейтін құндылық
Адамгершілік тақырыбы — мәңгілік. Ол ешқашан ескірмейді. Жас ұрпақтың бойына адамгершілік қасиеттерді сіңіру — ата-ана мен тәрбиешінің ең басты міндеттерінің бірі. Адамгершілік — әр адамға тән асыл қасиеттердің жиынтығы.
Қайнар бұлақ: отбасы, халық даналығы және күнделікті орта
Адамгершіліктің қайнар көзі — халықтың өмір салты, отбасы тәрбиесі, өнері мен әдет-ғұрпы. Әр адам адамгершілік ұстанымдарды күнделікті тұрмыс-тіршіліктен, өзін қоршаған табиғаттан, адамдармен қарым-қатынастан бойына сіңіреді. Сондықтан баланың көргені мен түйгені оның мінезі мен дүниетанымының өзегіне айналады.
Көрнекті педагог В. Сухомлинский: «Егер балаға қуаныш пен бақыт бере білсек, ол бала солай бола алады», — дейді.
Бұл ой тәрбиенің жүрегі — баланың ішкі әлемін байыту, оның өзін бағалауына және өмірге сеніммен қарауына жағдай жасау екенін аңғартады.
Білім мен жүрек тәрбиесінің үйлесімі
Шәкіртке жан-жақты, терең білім берумен қатар, оның жүрегіне адамгершіліктің асыл қасиеттерін үздіксіз ұялата білу қажет. Сонда ғана ертеңгі азаматтың жеке тұлға ретінде өзіндік көзқарасы қалыптасып, айналасымен санаса алатын, жауапкершілікті шешім қабылдайтын деңгейге көтеріледі.
Ұлттық құндылықтарды жас ұрпақтың санасына сіңіру
- әдептілік пен имандылық;
- мейірімділік пен қайырымдылық;
- ізеттілік пен қонақжайлылық.
Осы асыл қасиеттерді жас ұрпақтың ақыл-парасатына азық ете білу — тек тәрбиешінің ғана емес, отбасының да ортақ міндеті.
Отбасының жауапкершілігі және үлгінің күші
Ата-ананың бала тәрбиесіне қатысты жауапкершілігі ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келеді. «Балапан ұяда не көрсе, ұшқанда соны іледі» дегендей, ата-ананың күн сайынғы іс-әрекеті — бала үшін үлкен сабақ. Сондықтан үйдегі қарым-қатынас мәдениеті, сөз әдебі мен үлгі болатын мінез — тәрбиенің ең ықпалды құралдары.
Тәртіп пен мінез-құлық мәдениетінің басты шарты
Балаларды тәртіптілікке және мінез-құлық мәдениетіне тәрбиелеудің ең маңызды шарттарының бірі — тәрбиеші мен ата-ананың беделі, олардың жеке мәдениеті мен жауапкершілігі. Бедел сөзбен емес, күнделікті әрекетпен қалыптасады: құрмет, әділдік, сабыр және тұрақты талап арқылы.