Қазақша рефераттар

Затқа қарап қарындашпен сурет салу кезеңдері

Сабақтың мақсаты

Ақпараттық

Натюрморт салу арқылы жарық пен көлеңкені тану, заттың пішінін дәл беру тәсілдерін үйрету.

Коммуникативтік

Затқа қарап сурет салу дағдысын нығайту, бейнелеу өнерінің негізгі заңдылықтарын әрі қарай меңгерту.

Проблеманы шешу

Сарамандық тапсырмалар арқылы бейнелік ойлауды дамыту, өнерге деген эстетикалық қарым-қатынасты байыту.

І. Ұйымдастыру бөлімі және кіріспе

Сабақ амандасудан басталады: оқушылардың қатысуын тексеру, сабаққа дайындықтарын қадағалау жүргізіледі. Одан кейін сабақ жоспары таныстырылып, тақырыпқа жетелейтін кіріспе сұрақтар қойылады.

ІІ. Жаңа материалды түсіндіру

Затты геометриялық денелер арқылы көру

Кез келген затты бейнелеуде оның геометриялық денелерге ұқсас бөліктерін салыстырып қарау маңызды. Геометриялық денелерді (цилиндр, куб, шар, конус) жеке-жеке салып үйрену — күрделі заттарды дұрыс бейнелеудің берік негізі.

Мысал: банка — цилиндрге, қорап — кубқа ұқсайды. Ал күрделі заттар бірнеше геометриялық дененің қосындысынан құралады.

Күрделі нәрсені салғанда алдымен оның қандай геометриялық пішіндерден тұратынын анықтап, содан кейін әр бөлікке сәйкес келетін негізгі сызықтарды белгілеу керек. Оқушы ең алдымен заттың тұтас құрылысын (конструкциясын) түсініп алуға дағдылануы тиіс.

Симметрия, көмекші сызықтар және пропорция

Пішіні симметриялы заттарды бейнелеу ось сызығын жүргізуден басталады. Ал пішіні әртүрлі заттарда көмекші сызықтар қолдану сурет салуды жеңілдетеді.

Пропорция деген не?

Пропорция — бөліктердің өзара шама қатынасы: биіктіктің енге қатынасы, бір бөлшектің екінші бөлшекке қатынасы.

Неге маңызды?

Затқа қарап сурет салудағы басты міндеттердің бірі — пропорцияны дұрыс беру және оны үнемі тексеріп отыру.

Жарық пен көлеңке: көлемді көрсету құралы

Сурет салуда алдымен заттың жарық-көлеңке қатынасын анықтау қажет. Жарық — сәуле түскен бет, ал көлеңке — жарық түспеген бет. Штрих қою заттың өңіне, яғни қою немесе бәсеңдігіне байланысты әртүрлі орындалады.

Негізгі ұғымдар

  • Меншікті көлеңке — жарық көзінен таса, сәуле түспейтін жақ.
  • Түспе көлеңке — заттан басқа бетке немесе жер жазықтығына түскен көлеңке.
  • Шала көлеңке — жарықтан көлеңкеге ауысатын жұмсақ өтпелі аймақ.
  • Жылт — жылтыр немесе мөлдір зат бетіне түскен ең жарық дақ; көбіне дөңес қырларда айқын көрінеді.

ІІІ. Машықтық кезең

Геометриялық денелерден құралған натюрмортты жай қарындашпен бейнелеу. Жұмыста конструкцияны дұрыс құруға, пропорцияны тексеруге және жарық-көлеңкені штрих арқылы сенімді беруге назар аударылады.

Жұмыс реті (қысқа алгоритм)

  1. 1 Композицияны орналастыру, негізгі өлшемдерді белгілеу.
  2. 2 Геометриялық негізін құру, симметрия осьтері мен көмекші сызықтарды жүргізу.
  3. 3 Пропорцияны салыстыру және түзету.
  4. 4 Жарық, меншікті көлеңке, түспе көлеңке, шала көлеңке және жылтты анықтап, штрихтау.

IV. Қорытынды

Сабақ соңында тақырып сұрақ-жауап арқылы қорытындыланады.

Сұрақтар

  1. Натюрморт дегеніміз не?
  2. Заттың жарық көзінен таса, сәуле түспейтін жақтарындағы көлеңке қалай аталады?
  3. Жылтыр немесе мөлдір зат бетіне түскен ең жарық дақ қалай аталады?

V. Үй тапсырмасы

Тапсырма: «Натюрморт» тақырыбында нобайлама (эскиз) орындау.

Кеңес: алдымен геометриялық негізін құрып, пропорцияны тексеріңіз; соңында жарық-көлеңкені жеңіл штрихпен беріңіз.