Қазақша рефераттар

Велосипедшінің жылдамдығы қаншаға тең

Математика Өлшем бірліктері Ойын әдісі

Психологиялық дайындық: «Математика — ғылым. Сондықтан да, балақай, сол ғылымның тілін біл».

Сабақ басында оқушылардың құрал-жабдықтары түгелденіп, назар сабаққа шоғырландырылады.

I. Ұйымдастыру және үй тапсырмасын тексеру

Үй тапсырмасы оқушыларға оқытылып, дұрыстығы тексеріледі. Сыныптың белсенділігін арттыру үшін «Кім жылдам?» тапсырмасы орындалады.

Кім жылдам?

Жылдам есептеу
  • 250 + 14000 + 9
    = 14 259
  • 230484 − 80 − 400
    = 230 004
  • 78478 − 70000 − 8
    = 8 470
  • 450020 + 3000 + 8
    = 453 028
  • 12320 + 2000 + 30 + 5
    = 14 355
  • 5000 + 100000 + 500
    = 105 500
  • 986235 − 80000 − 200
    = 906 035

Ескерту: кейбір нәтижелерді тақтада талдап, қадамдарын түсіндіру ұсынылады.

II. Жаңа сабақ: қызығушылықты ояту

«Ойлан, тап!» тапсырмасы

Мысалдарды шығарып, шыққан сандарға сәйкес әріпті орналастырсаң, бүгінгі тақырыпқа қатысты сөз шығады: «шамалар».

№ Өрнек Нәтиже
1 (88 − 80) : 4 2
2 27 : (99 − 90) 3
3 (79 − 34) : 9 5
4 (27 + 22) : 7 7
5 (73 − 72) 1
6 (9 + 3) : 3 4
7 25 × 0 + 6 6

Мағынаны ашу: шамалар мен өлшем бірліктері

Бүгін біз шамаларды және олардың өлшем бірліктерін қайталаймыз әрі түрлендіруді пысықтаймыз.

Ұзындық
  • Километр (км)
  • Метр (м)
  • Дециметр (дм)
  • Сантиметр (см)
  • Миллиметр (мм)
Масса
  • Тонна (т)
  • Центнер (ц)
  • Килограмм (кг)
  • Грамм (г)
Уақыт
  • Ғасыр
  • Жыл
  • Ай
  • Апта
  • Тәулік
  • Сағат
  • Минут
  • Секунд

Бүгінгі сабақ ойын түрінде өтеді: әр тапсырма дұрыс орындалса, «Алтын қақпаға» бір қадам жақындаймыз.

III. «Алтын қақпа» кезеңдері

Әр қақпаны ашу үшін тапсырмалар ретімен орындалады: қысқа ережелер, түрлендірулер, күрделірек есептер және өзіндік жұмыс.

1-қақпа: Ағаш қақпа

Өлшем бірліктерін еске түсіру
  • 1 сағат = 60 минут
  • 1 апта = 7 күн
  • 1 жыл = 12 ай
  • 1 минут = 60 секунд
  • 1 сағат = 3600 секунд
  • 1 ғасыр = 100 жыл
  • 168 сағат = 7 тәулік
  • 1 жыл = 365 күн

Бұл бөлімде қайталанған ережелерді оқушылар дәптерге қысқаша тірек-сызба ретінде жазып алады.

2-қақпа: Тас қақпа

Түрлендіру және амалдар
5 ц 82 кг − 98 кг
= … ц … кг
90 ц 25 кг : 5
= … кг
3 м 27 см + 2 м 61 см
= … м … см
3 ғ. − 73 ж.
= … ғ … ж
3 т 95 кг + 51 т 263 кг
= … т … кг
3 т − 150 кг
= … ц … кг
14 сағ 12 мин − 35 мин
= … сағ … мин
4 кг 600 г × 9
= … кг … г

3-қақпа: Темір қақпа

Құрама мәтіндік есептер

4-есеп (а)

Адамның өкпесі арқылы тәулігіне шамамен 10 000 л ауа өтеді. 1 айда адамның өкпесі неше литр ауа өткізеді және тазартады? 1 жылда ше?

4-есеп (ә)

Спортшылардың тамыры минутына 60 рет соғады, ал спортпен айналыспайтын адамдардікі минутына 78 рет соғады. Спортшының жүрек бұлшық еті 1 сағатта неше рет жиырылады? Спортпен айналыспайтын адамның жүрек бұлшық еті ше? Олардың әрқайсысының жүрек бұлшық еті 1 тәулікте неше рет жиырылады?

IV. Сергіту сәті

Қысқа қайталау

Сергіту сәтінде өлшем бірліктерін жылдам айту және түзету жұмысы жүргізіледі.

  • 1 кг = 1000 г
  • 1 ғасыр = 100 жыл
  • 1 км = 1000 м
  • 1 т = 10 ц
  • 1 минут = 60 сек
  • 1 дм = 10 см

Ескерту: бастапқы мәтіндегі кейбір теңдіктер қате берілген. Сергіту сәті оларды дұрыс нұсқасына келтіру үшін өте ыңғайлы.

4-қақпа: Мыс қақпа

Есептердің жауабын табу

5-есеп (а)

Екі фермер бақшаға әрқайсысы 200 түп құлпынай отырғызды. Бірінші фермер әр түптен 200 г құлпынай жинады. Екінші фермермен салыстырғанда бірінші фермер қанша грамм құлпынай артық жинады? Екеуі бірігіп қанша құлпынай жинады?

5-есеп (ә)

Бірінші фермердің 50 қойы, ал екінші фермердің 80 қойы бар. Шамамен әр қойдан 6 кг жүн қырқылады. Екеуі бірігіп неше килограмм жүн қырқады?

5-қақпа: Күміс қақпа

Екі қадамды ойлау

6-есеп (а)

Химия комбинаты атмосфераға 1 жылда (365 күн) 96 360 бірлік зиянды зат шығарады. 1 күнде қанша зиянды зат түседі? 1 айда ше?

6-есеп (ә)

Ұшақтың жылдамдығы 500 км/сағ, бұл пойыздың жылдамдығынан 10 есе артық. Ал велосипедшінің жылдамдығы пойыздың жылдамдығынан 35 км/сағ кем. Велосипедшінің жылдамдығы неше км/сағ?

6-қақпа: Алтын қақпа

Геометрия және өзіндік жұмыс

7-тапсырма (а)

Берілген бұрыштарды сүйір және доғал бұрыштар болып топтастыр. Әр бұрыштың атауын тиісті тобына жаз.

Сүйір бұрыштар
…
Доғал бұрыштар
…

7-тапсырма (ә): өзіндік жұмыс

Сызғыштың көмегімен дәптеріңе тік, доғал және сүйір бұрыштары бар үшбұрыштарды сыз. Дұрыс әрі бірінші орындаған оқушы «алтын қақпаны» ашады.

Ой толғаныс

«Алтын қақпадан» білім, оқу, байлық деген сөздер шығады. Оқушылар осы ұғымдарға қатысты мақал-мәтелдер айтып, сабақтың негізгі ойымен байланыстырады.

V. Қорытындылау: бәйге сұрақтары

Сабақ соңында жылдам сұрақтар арқылы білім бекітіледі. Оқушылар жауаптарын дәлелдеп айтады.

Сұрақтар

  1. 1 т мақта ауыр ма, 10 ц темір ауыр ма? Жауабы: тең.
  2. 1 ондық 3 бірлікті 4 бірлікке арттыр. Жауабы: 17.
  3. Қиылыспайтын екі түзуді қалай атаймыз? Жауабы: параллель түзулер.
  4. 2 тәулікте неше сағат болады? Жауабы: 48 сағат.
  5. 1 жыл 7 айда неше ай бар? Жауабы: 19 ай.
  6. 76 см-де неше дм және неше см бар? Жауабы: 7 дм 6 см.
  7. 18-дің 1/2 бөлігі. Жауабы: 9.
  8. 1 ц неше килограмм? Жауабы: 100 кг.
  9. 1 км-де неше миллиметр бар? Жауабы: 1 000 000 мм.
  10. 9 ғасыр 3 жылда неше жыл бар? Жауабы: 903 жыл.

Қорытынды ой: бар байлыққа білім арқылы жетеміз. Сондықтан әрқашан оқуға, ізденуге ұмтылайық.

VI. Үй тапсырмасы және бағалау

Үй тапсырмасы

75-бет, 3-тапсырма.

Бағалау

Бағалау сабақ бойындағы белсенділік, дәлдік және тапсырмаларды орындау сапасына қарай жүргізіледі.