Терме Қанеки, тілім сөйлеші
Онкүндіктің қорытынды кеші: «Қазақ атын танытсын әлемге»
16 тамыз бен 28 қыркүйек аралығында өткен «Қазақ атын танытсын әлемге: үш тұғырлы тіл — қазақ, орыс, ағылшын» онкүндігі өз мәресіне жетті. Бұл кеш — сол күндердегі іс-шаралардың қорытындысы ғана емес, көпұлтты қоғамымыздағы өзара құрметті, достық пен бірлікті, сондай-ақ мемлекеттік тілге деген жауапкершілікті айқын көрсететін ортақ мереке.
Тақырып
«Қазақ атын танытсын әлемге: үш тұғырлы тіл — қазақ, орыс, ағылшын» онкүндігінің жабылуы
Мақсат
Түрлі ұлт өкілдері арасындағы достық пен бірлікті нығайту, мемлекеттік тілге құрмет сезімін қалыптастыру, үштілділік саясатын дамыту.
Негізгі идея
Тіл — қоғамды біріктіретін қасиетті құндылық, халықтың тарихы мен болмысын жалғайтын рухани арқау.
Кештің басталуы: үш тілдегі құттықтау
Қазақша жүргізуші сөзі
«Тіл — ата-бабадан қалған ел дәстүрі. Ол халықтың сана-парасатын, биіктігі мен тереңдігін паш ететін өнер. Тіл — адамдар арасындағы қасиетті қатынас құралы. Тілсіз қоғам болмайды: қоғам мен тіл бір-бірінсіз өмір сүрмейді.»
Русша жүргізуші сөзі
«Мы рады приветствовать всех, кто пришел на наш праздник. Праздник, посвященный закрытию декады, просим считать открытым.»
English host’s greeting
“Our language is connected with thought and feeling. Languages develop under economic, political, and geographical conditions and reflect the life of society.”
Бағдарламадағы алғашқы бөлімдер
- Бейнефильм көрсету
- Қазақстан Республикасының Әнұраны
- Мектеп директорының құттықтау сөзі
Тіл мерекесінің мәні және үштілділік
Тіл — байланыс пен бірегейліктің өзегі
1998 жылғы 20 қаңтарда Президент Жарлығымен 22 қыркүйек Қазақстан халықтарының Тілдер мерекесі күні ретінде белгіленді. Бұл күн тілдің қоғамдағы орны мен жауапкершілігін еске салады: адам тіл арқылы сөйлеседі, ой бөліседі, түсініседі.
Үш тұғырлы тіл — мүмкіндіктер кеңістігі
Үш тілде сөйлеу — уақыт талабы. Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін қатар меңгеру білім мен мәдени көкжиекті кеңейтеді, ал туған тілге адалдық — рухани тірек болып қала береді.
Көптілділік туралы ой
Қазіргі әлемде көптілділік — көпұлтты мемлекеттер мен өркениетті қоғамдарға тән заңды құбылыс. Ол саяси, экономикалық, мәдени-рухани дамуға қызмет етеді. Білім алушы үшін кемінде бір шет тілін меңгеру — болашаққа салынған нақты инвестиция.
Қазақстан — ортақ шаңырақ
Көпұлтты қоғам
Қазақстан — көпұлтты мемлекет. Елімізде 130-дан астам ұлт пен ұлыс өкілдері тату-тәтті өмір сүріп келеді.
Ассамблеяның рөлі
1995 жылы құрылған Қазақстан халқы Ассамблеясы ұлтаралық татулық пен тұрақтылықты нығайтқан бірегей институт ретінде ел бірлігінің символына айналды.
Ортақ құндылық
«Ортақ мекен — жер шары, төбемізде бір аспан» деген ой кештің өзегіне айналып, көрерменді татулыққа үндеді.
Кештегі көрініс
Ұлттық киім киген әр ұлт өкілдері бір шаңырақ астына жиналып, хормен «Біз қазақстандықтармыз!» деген ортақ ұранды қазақша, орысша және ағылшынша айтты. Бұл сәт залға бірлік пен сенімнің ерекше көңіл күйін сыйлады.
Шығармашылық бөлім: ән, би, терме, қойылым
Көрерменге ұсынылған өнер
- Үш тілде орындалған «Әрқашан күн сөнбесін!» әні
- Балалардың ағылшын тіліндегі шағын қойылымы («Turnip»)
- Орыс биі
- Терме: «Қанеки, тілім сөйлеші!»
- «Атамекен» хоры
Тіл туралы түйінді шумақ
«Туған тілім — тірлігімнің айғағы. Тілім барда айтылады ойдағы сыр. Өссе тілім — мен де бірге өсемін, өшсе тілім — мен де бірге өшемін».
Осы жолдар кештің негізгі идеясын айқындады: тілге жанашырлық — ел болашағына жанашырлық.
«Тапқыр достар» сайысы: білім мен тілдің ойыны
Кештің тартымды бөлімдерінің бірі — көрермендерді де белсенді қатысуға шақырған «Тапқыр достар» сайысы болды. Екі топ құрылып, қазақ, орыс және ағылшын тілдері бойынша сұрақтар қойылды.
Сұрақтардан мысал
- Қазақ тілі қай жылы мемлекеттік мәртебе алды? (1989)
- К какому семейству языков относится казахский язык? (к тюркским)
Мақалды жалғастыру
- «К старости зубы тупее, а язык — …» (острее)
- «Тіл тас жарады, …» (тас жармаса, бас жарады)
Жедел жауап тапсырмасы
Қатысушылар сұраққа жауапты белгілі бір әріптен бастап айтуы тиіс болды. Бұл тапсырма сөздік қорды, шапшаң ойлауды және тілдік икемділікті айқын көрсетті.
Қорытынды: тілге құрмет — елге құрмет
Төрт құндылық туралы ой
Кеш соңында туған тіл, туған жер, туған дәстүр және туған тарих — халықтың «төрт анасы» екені айтылып, осы құндылықтарды қорғау ұрпаққа аманат екені ерекше аталды.
Үш тілге — бір құрмет
Қазақ тілі — мәңгілік елдің рухани өзегі. Орыс тілі — көпұлтты ортадағы өзара түсіністіктің маңызды көпірі. Ағылшын тілі — ғылым, технология және халықаралық байланыс тілі.
Кештің жабылуы және алғыс
«Қазақ атын танытсын әлемге: үш тұғырлы тіл — қазақ, орыс, ағылшын» онкүндігінің жабылуына арналған кеш өз мәресіне жетті. Онкүндікті ұйымдастыруға атсалысқан оқушылар мен мұғалімдер марапатталып, игі бастамалардың жалғаса беретіні айтылды.
Қазақша
Көріскенше! Күндеріңіз шуақты болсын!
Русша
«Для народа нет лучше и дороже, чем родной язык… он и оружие, и щит — древний и вечно молодой».
English
Thank you. Goodbye!