Қазақша рефераттар

Әдепті бала ата анасын мақтатар, Әдепсіз бала ата анасын қақсатар

Сабақ туралы

Тақырып

«Әдепті қыз». «Әліпби»

Сабақ түрі

Саяхат сабақ

Әдіс-тәсілдер

Сұрақ–жауап, топтастыру

Көрнекіліктер

Әліпби кестесі, әдептілікке байланысты суреттер

Сабақтың мақсаты

  • Оқушыларға әліпбидегі әріптердің ретін меңгерту, мәтінді түсініп, мәнерлеп оқуға төселдіру.
  • Сөйлеу мәдениетін дамыту, сөздік қорын молайту, әдептілікке тәрбиелеу.

I. Ұйымдастыру бөлімі

Оқушылардың ойын жинақтап, назарын сабаққа аудару. Сабақ басында жылы қарым-қатынас орнатып, тыңдалым мен белсенді қатысуды күшейту.

II. Өткен сабақ бойынша әңгіме

Бүгін біз «Білім еліне» саяхатқа шығамыз. Алдымен, білім туралы ой бөлісеміз:

Сұрақтар

  • Білім деген не?
  • Білімді қайдан алады?

Негізгі ой

Білім — оқу арқылы келеді. Білімнің бастауы балабақша мен мектептен басталады, ал оның негізгі қайнар көзі — кітап пен оқулық.

Білім туралы мақал-мәтелдер

  • Білім — таусылмайтын байлық.
  • Білім — теңіз, түбі де, шегі де жоқ.
  • Кітап оқығандікі, білім тоқығандікі.
  • Білегіңе емес, біліміңе сен.

III. «Білім еліне» жол: сөзжұмбақ

Саяхатқа шығу үшін оқу құралдары керек. Оқушылар сөзжұмбақ арқылы оқу құралдарының атауын табады, кейін ортада шыққан сөзді анықтайды.

Оқу құралдары (мысалдар)

Дәптер Қалам Кітап Парта Сабақ Күнделік

IV. Үй тапсырмасы және қайталау сұрақтары

Үй тапсырмасы

«Әліпби» өлеңін жатқа айту.

Әліпбиде — әліппе оқулығынан танып-білген әріптердің рет-ретімен тізімі беріледі.

Негізгі сұрақтар

  1. 1) Әріп деген не? Дыбыс деген не?
  2. 2) Әліпби неше әріптен тұрады?
  3. 3) Дыбыстар неше түрге бөлінеді?
  4. 4) Дауысты дыбыс деген не?
  5. 5) Дауысты дыбыс неше түрге бөлінеді?
  6. 6) Дауыссыз дыбыс деген не?
  7. 7) Дауыссыз дыбыс неше түрге бөлінеді?
  8. 8) Буын неден құралады?
  9. 9) Сөз неден құралады?
  10. 10) Сөйлем неден құралады?

V. Фильмнен үзінді арқылы ой қозғау

Көрсетілім

Экранға назар аударамыз: «Менің атым Қожа» фильмінен үзінді. Бұл — балалар жазушысы Бердібек Соқпақбаевтың кітабы негізінде түсірілген фильм.

Талқылау сұрақтары

  • Қожаның мінез-құлқы мен тәртібінен нені байқадыңдар?
  • Оның іс-әрекеті әдептілікке жата ма?

Қорытынды: Қожаның көптеген әрекеті тәртіпсіздікке жақын, әдептілік өлшеміне сай келе бермейді.

VI. Оқулықпен жұмыс

107-жаттығу. «Әдепті қыз» мәтінін ашып жұмыс жасаймыз:

  • Мәтінді мұғалімнің оқуы.
  • Оқушылардың тізбектеп, жалғастыра оқуы.

VII. Мәтінмен жұмыс: түсіну және әдептілік мәні

Сұрақтар

  1. 1) Мәтін кім туралы?
  2. 2) Маржан қандай қыз?
  3. 3) Маржанды әжесі неге үйреткен?
  4. 4) Әжесі Маржаннан не деп сұрады?
  5. 5) Маржан әдептілігін кімдерге көрсетіп жүрді?
  6. 6) Ол атасына таңертең не дейді?
  7. 7) Атасы қалай жауап береді?
  8. 8) Таңғы астың алдында атасына не дейді?
  9. 9) Атасы қандай бата береді?

Негізгі қорытынды

Әдептілік ең алдымен сәлемдесіп, амандасудан басталады. «Сәлем — сөздің анасы» деп бекер айтылмаған. Қай жерде болмасын, өзіңнен үлкенге сәлем беру — парыз, ал өзіңнен кішіге қамқор болу — адамгершіліктің белгісі.

VIII. Сөздікпен жұмыс және мақал-мәтелдер

Сөздік

Тілі шыққаннан бастап
сөйлей бастағаннан
Құшып
құшақтап
Әдептілік
ізеттілік, сыпайылық
Тәбет
тамаққа ықылас

Әдептілік туралы мақалдар

  • «Сіз» деген — әдеп, «Біз» деген — көмек.
  • Әдепті бала ата-анасын мақтатар, әдепсіз бала ата-анасын қақсатар.
  • Әдептің не екенін — әдепсіз адамды көргенде білерсің.
  • Әдепті бала — арлы бала, әдепсіз бала — сорлы бала.

IX. Дәптермен жұмыс

Тапсырма 1

Мақалдардың жалғасын табу.

Тапсырма 2

Кішіпейілділікті білдіретін сөздерді жазу.

Ғафу етіңіз Кешіріңіз Сәлеметсіз бе? Айып етпеңіз

X. Сергіту сәті

Қимыл-қозғалыс

  • Орнымыздан тұрамыз.
  • Қолды белге қоямыз.
  • Оңға бұрыламыз.
  • Солға бұрыламыз.

XI. Тақтамен жұмыс

108-жаттығу. Көп нүктенің орнына тиісті әріпті қойып, сөздерді әліпби ретімен жазу.

Аңшы Бұтақ Жылға Кептер Құмырсқа Толқын

XII. Топпен жұмыс

1) «Өз орныңды тап» ойыны

Екі топқа сөздер жазылған үлестірме қағаздар таратылады. 1-топ — әдепті балаға тән, 2-топ — әдепсіз балаға тән әрекет пен мінезді іріктеп, өз бағанына іледі.

Әдепті бала (үлгілер)

Ізетті Сыпайы Сәлемдеседі Ақылды Білімді Тәртіпті Ұқыпты Сыйлайды

Әдепсіз бала (үлгілер)

Ақылсыз Тәртіпсіз Салақ Жалқау Өсекшіл Өтірікші Мақтаншақ Еріншек

2) Жуан және жіңішке айтылатын сөздер

Кестедегі сөздерді оқып, жуан және жіңішке айтылуына қарай белгілеу.

I топ: Әдепті қасиеттер

  • Ізеттілік
  • Сыпайылық
  • Сәлемдесу
  • Ақылды
  • Білімді
  • Тәртіпті
  • Ұқыпты
  • Сыйлау

II топ: Әдепсіз қасиеттер

  • Ақылсыз
  • Тәртіпсіз
  • Салақтық
  • Өсекшіл
  • Өтірікші
  • Мақтаншақ
  • Еріншек
  • Жалқау

XIII. Сабақты қорыту

1) Тілек айту

Біз бір сынып оқушыларымыз. Мектеп — біздің екінші үйіміз. Біз бір отбасының балалары сияқты бір-бірімізді сыйлап, әдептен озбай, достықта және бірлікте боламыз. Бір-бірімізге әрқашан қамқор боламыз.

Сабақ соңында оқушылар қол ұстасып, бір-біріне жүректен шыққан тілектерін айтады: «Сабағыңды бестікке оқы», «Денсаулығың мықты болсын», «Бақытты бол», «Ата-анаңды тыңда», «Сен — менің досымсың», «Сыпайы бол», «Ұқыпты бол», «Оқуды жақсы аяқта».

2) Ән орындау

«Мен әдепті баламын» әнін орындау.

XIV. Үйге тапсырма

Оқу

«Әдепті қыз» мәтінін оқу, мазмұндау.

Жаттығу

109-жаттығуды орындау.

XV. Бағалау

Оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі, мәтінді мәнерлеп оқуы, сұрақтарға жауап беруі және топтық жұмыстағы үлесі бойынша бағалау жүргізіледі.

Назардағы идея

Әдептілік — күнделікті әдеттен басталатын мәдениет: амандасу, сыйлау, қамқор болу және жауапкершілік.