Оқушыларды елді, Отанын сүюге және егемен елімізді сақтауға және оны гүлдендіруге құштар патриоттық күш - қуаты мол жастарды тәрбиелеу

Сабақтың тақырыбы

Тәуелсіздік бастауы – Желтоқсан

Сабақтың мақсаты

Оқушылардың өткен тарихымызға ұлттық көзқарасын қалыптастыру.
Елді, Отанды сүюге, егемендікті сақтауға және оны гүлдендіруге ұмтылған патриот жастарды тәрбиелеу.
Желтоқсанда қаза болған қазақ қыздары мен жігіттерінің рухына тағзым ету, ерлігін ұлықтау.

Көрнекіліктер

Плакаттар, суреттер, буклеттер
Нақыл сөздер
Интерактивті тақта

Негізгі ой

Тәуелсіздіктің түп-тамыры 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасымен тікелей байланысты. Бұл — ұлт намысын оятқан, жаңа қайсар буынның келгенін айқындаған тарихи белес.

Кіріспе: Тәуелсіздіктің үні

Көк туым көтерілді бағым жанып,
Елтаңбам күллі әлемге танылды анық.
Шырқаймын Әнұранды бар дауыспен,
Арманым — Ата заңым қабылданып.

Қазақтың көк байрағын биік көтеріп, ел екенімізді дәлелдеп, дүниежүзіне танылуымызға жол ашқан, күллі әлемді дүр сілкіндірген Желтоқсан оқиғасына тарихи тұрғыдан үңілу — әр ұрпақтың парызы.

«Мен — қазақ, қазақпын деп мақтанамын, Ұранға Алаш деген атты аламын» деп азаттықты аңсаған Алаш арыстары қуғын-сүргінге ұшырап, сталиндік қызыл террордың құрбаны болды. Сол азаттық идеясын жалғаған кейінгі толқын — 1986 жылдың желтоқсанында тәуелсіздік үшін күреске шыққан жас буын еді.

Желтоқсан — тарихи тамыр

«Түбін білмеген — тексіз» деген сөз осындайда айтылса керек. Тәуелсіздіктің бастауы бабалар ар-намысынан нәр алып, Желтоқсанмен сабақтасып жатыр.

Тағзым

Қайрат Рысқұлбеков, Ләззат Асанова, Сәбира Мұхамеджанова, Ербол Сыпатаев — есімдері ел жадында. Уақыт жараны емдегенімен, қыршын кеткен жастарды еске алғанда, жан жарасы қайта жаңғырады.

Еске алу сәті

Желтоқсан оқиғасы салдарынан қаза болған жазықсыз жастардың рухына бас иіп, бір минут үнсіздік жарияланады.

1986: Себеп пен салдар

Пленум және алаңға шыққан жастар

1986 жылғы 16 желтоқсанда Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің пленумында Д. Қонаев бірінші хатшы қызметінен босатылып, орнына бұрын Ульянов облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы болған Г. В. Колбин сайланды. Бұл шешім студент және жұмысшы жастардың бейбіт шеруге шығуына түрткі болды.

Алаңға шыққан жастар күшпен таратылды, демонстрация аяусыз басылды. Дегенмен бұл оқиға ұлттық сананы серпілткен, қайсар жаңа буынның қалыптасқанын бүкіл әлемге танытты.

Поэзия: Тәуелсіздік — олжа емес

Тәуелсіздік елімнің ерлік жолы,
Олжа емес салбырап түскен көктен.
Еркіндік пен елдікті сақтау үшін,
Талай ердің бұл жолда басы кеткен.

Оқушылар үні: Желтоқсан — елдік сабағы

Тәуелсіздік аспаннан түскен жоқ — оның тарихы тым теріден басталады.
Жала мен қысымға қарамастан ұл-қыздар ел сенімін ақтады.
Ербол мен Қайрат — ерлік пен намыстың символына айналды.
Сәбира мен Ләззат — ерте солған жауқазындай, бірақ мәңгі өшпес із қалдырды.

Ерлік есімдері: Қайрат, Ләззат, Сәбира, Ербол

Қайрат Рысқұлбеков

1986–1988

1986 жылғы Алматы оқиғасының басты қаһармандарының бірі болған Қайрат Рысқұлбековке ауыр айыптар тағылды: бейбастық жасады деген айып, Савицкийді өлтірді, Ведельді ұрып жаралады, милиция қызметкеріне қол жұмсады деген жала жабылды.

Сот үкімі

Сот процесі 1987 жылғы 25 мамыр мен 16 маусым аралығында өтті. Қайрат Рысқұлбеков ату жазасына кесіліп, кейін жаза 20 жылға ауыстырылды. 1988 жылғы 21 мамырда белгісіз жағдайда қаза тапты.

Түрме жыры (үзінді)

Тор темір жамбасыма тақылдайсың,
Өзіммен бірге туған жақындайсың.
Телміріп темір торға қаматқанша,
Сұм дүние, бұл жағынан неге алмайсың?

Ләззат Асанова

Желтоқсан құрбаны

Ұлт намысын қорғап алаңға шыққан жастардың арасында Чайковский атындағы музыка училищесінің студенті Ләззат Асанова да болды. Ар-ожданды таптаған озбырлық салдарынан жапа шеккен Ләззаттың қазасы әлі күнге дейін жұмбақ күйінде.

Ана жоқтауы (үзінді)

Оу, көздің жасын бұлайын,
Жүректі жеді-ау уайым.
Саған ғұмыр бермеді-ау,
Жарылқағыш құдайым.

Сәбира Мұхамеджанова

Желтоқсан шындығы

Сәбира Мұхамеджанова 8 жылдық мектепті үздік бітірген. Ол Алматыдағы Желтоқсан оқиғасының шындығын білуге ұмтылып, оқиғадан кейінгі жиналыста айыптауға ұшырайды. Ар-намысы тапталған албырт жас жатақхананың бөлмесінен секіріп, қайғылы қазаға душар болды.

Жыр жолдары (үзінді)

Нашақор деп, ұлтшыл деп,
Қазаққа күйе жаққан күн.
Әділдік пен шындықты
Өтірік жала жапқан күн.

Ербол Сыпатаев

Ерлік үлгісі

Ербол Сыпатаев Талдықорған облысы Панфилов ауданының Ленин атындағы совхозында туып-өскен. Энергетика институтының II курс студенті, бір үйдің жалғыз баласы еді. 1986 жылғы 18 желтоқсанда кешкісін ауыр жарақатпен ауруханаға жеткізіліп, есін жимастан қайтыс болды.

Біз Ерболдың жастық жігерін, ерлігін мәңгі жадымызда сақтап, рухына бас иеміз.

Ақталу туралы жарлық

1991 жылғы 12 желтоқсандағы жарлыққа сәйкес 1986 жылғы 17–18 желтоқсандағы оқиғаларға қатысқаны үшін жауаптылыққа тартылған азаматтарды ақтау туралы шешім қабылданды. Соның негізінде Қайрат Рысқұлбеков, Ләззат Асанова, Ербол Сыпатаев, Сәбира Мұхамеджанова және бірқатар азаматтар ақталды.

Тәуелсіздік: мойындалу және жауапкершілік

1991: Тәуелсіздік жарияланған күн

1991 жылғы 16 желтоқсанда Қазақстан Республикасы тәуелсіздігін жариялады. Тәуелсіз Қазақстанды әлем мемлекеттерінің ішінде бірінші болып бауырлас Түркия Республикасы таныды.

1992 және одан кейін

1992 жылдың соңына қарай тәуелсіз республиканы әлемнің 150 мемлекеті танып, 106 елмен дипломатиялық қатынас орнатылды. Қазақстан шет елдерде ондаған дипломатиялық және консулдық өкілдіктер ашты; Алматы мен Астанада көптеген елшіліктер мен халықаралық ұйымдардың өкілдіктері жұмыс істейді.

Тәуелсіздіктің басты жетістігі

Ең үлкен жетістік — еркіндік. Еліміздің бүгінгі табыстарының түп негізінде тәуелсіздік тұр.

Атамекен туралы толғаныс

Киелі неткен жер — тұлпарлар дүбірлеп төккен жер. Қазақ даласы — бабаларымыздан қалған асыл мұра. Оның топырағын құрметтеу — елдіктің өлшемі.

Отанға ант

Неткен байтақ, неткен ұлы елім! Сенде тудым, сенде өстім. Туған жерге деген махаббат — азаматтықтың өзегі.

Түйін сөз

Тәуелсіздік — ата-бабамыздың ғасырлар бойғы арманы, сан боздақтың аманаты. Бүгінгі ұрпақтың міндеті — өз жерін, өз елін қадірлеу, сүйю, бейбітшілік пен бірлікті сақтау, көк Туды биікте желбірету.

Қорытынды

Қазақ халқы тарихтың талай зұлматын бастан өткерді. «Ойран болған орданың орнына келіп, отау тігіп, от жағып, түтінін түтетесің» деген аманат бүгін тәуелсіз елдің болмысынан көрініс тапты. Елімізде тыныштық, әлемде бейбітшілік орнап, егемендігіміз мәңгі жасай берсін.