Қазақша рефераттар

Жетіген аспабының суреті

Сабақ туралы

Сабақтың тақырыбы

Аңыздан жаралған жетіген

Пәнаралық байланыс

Сурет, әдебиет

Негізгі бағыт

Ән айту дағдылары, ұлттық музыкаға құрмет, аспаптық музыка туралы түсінік

Мақсаты мен міндеттері

Сабақтың мақсаты

  • Оқушылардың ән айту дағдыларын қалыптастыру.
  • Ұлттық музыканы тыңдай білуге, құрметтеуге және сүюге баулу.
  • Оқушылардың шығармашылығын арттыру.
  • Аспаптық музыка туралы түсінік беру.

Сабақтың міндеттері

  1. Әнді түсініп, көңілді әрі мәнерлеп айтуға үйрету.
  2. Шығармашылық қабілеттері мен жеке дара мүмкіндіктерін дамыту.
  3. Халық музыкасы арқылы отансүйгіштікке және адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру және өткенді қайталау

Ұйымдастыру кезеңі

Сыныптың дайындығын тексеру, көңіл-күй қалыптастыру, сабаққа назар аударту.

Үй тапсырмасын тексеру

Өткен сабақтағы «Қалаулым» әнін хормен тыңдау және орындау сапасын талқылау.

2) Жаңа сабақты түсіндіру (слайдтар бойынша)

1-слайд: Жетіген аспабы

Анықтама

Жетіген — ерте заманнан келе жатқан қазақ халқының шертіп ойналатын көне музыкалық аспаптарының бірі.

Тегіс ағаш бетіне жеті ішек тағылады, ал бұрауы жеті асықты ілгері-кейінді жылжыту арқылы қойылады.

Аспап саусақпен іліп-қағу тәсілі арқылы шертіліп орындалады. Ішектері ат қылынан тағылып, шанағы ағаштан ойылып жасалады.

2-слайд: Өнер ұжымдары және орындаушылық дәстүр

Тәжірибе

Бүгінде жетіген халық сүйіп орындайтын аспаптардың біріне айналды. Бұл аспапта қыз-келіншектер де қызыға ойнайды. Халық күйлерімен қатар композиторлық шығармаларды да нақышына келтіріп орындауға болады. Мысал ретінде танымал «Сазген сазы» ансамблін атауға болады.

3-слайд: Ұқсас аспаптар — гусли

Салыстыру

Әлемде жетігенге ұқсас аспаптар да кездеседі. Орыс халқының гусли аспабы соның бірі. «Гусли» атауы ішектің гуілімен байланысты түсіндіріледі.

4-слайд: Цимбало

Танысу

Цимбало — Беларусь халқының музыкалық аспабы. Дыбысталуы қысқа, үні ашық болып келеді. Цимбало аспабымен көбіне қысқа әуенді шығармалар орындалады.

Тыңдалым, жаттығу және ән үйрену

Музыка тыңдау

Жетіген орындауында

Халық күйі: «Аңшының зары»

Тыңдағаннан кейін оқушылардан күйден алған әсерлері сұралады: қандай көңіл күй тудырды, дыбыс бояуы қандай, қандай көрініс елестеді.

Дауыс жаттығулары

Буындық жаттығулар

Ма, ме, ми, мо, му

Бра, бре, бри, бро, бру

Орындау тәсілдері

Legato, staccato

Ән үйрену

«Шырша» әні

И. Нүсіпбаев, Т. Молдағалиев

  1. Ән мәтінімен жұмыс.
  2. Әуенімен жұмыс.
  3. Динамикалық белгілермен жұмыс.
  4. Әнді толық орындау.

Сабақты бекіту

«Кел, ойнайық!» әріп-ойыны

Шарты: әр әріптің астына берілген сандарды тиісті орнына қойса, аспаптың атауы шығады.

Әріптер

Т, Ж, Н, І, Е, Г, Е

Сандар

3, 1, 7, 4, 2, 5, 6

Жауабы

Жетіген

Қорытынды сұрақтар

  1. Танысқан аспаптардың атауларын айтып, олардың ерекшеліктерін сипатта.
  2. Жетіген аспабында қандай күй орындалды?
  3. Жетігеннің дыбысы саған қалай естіледі (жұмсақ/ашық/қоңыр, т.б.)?

Бағалау

Оқушылардың тыңдалымға қатысуы, ән орындауы, белсенділігі және ойын тапсырмасындағы дәлдігі бойынша бағаланады.

Үй тапсырмасы

Орындау

  • «Шырша» әнін жаттау.

Шығармашылық тапсырма

  • Жетіген аспабының суретін салу.