Әсем қаламыз Астана биыл неше жасқа толды
Арқа төсіндегі ару қала — Астана
Бұл тәрбие сағаты Астананың символдары, астананы көшіру туралы Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығы, қаланың мәртебесі жөніндегі заң және елорданың бүгінгі келбеті мен жетістіктері туралы түсінікті кеңейтуді мақсат етеді. Сонымен бірге оқушылардың шығармашылық ойлауын дамыту, нақты әрі шапшаң жауап беру дағдыларын қалыптастыру және өз ойын анық жеткізу қабілетін жетілдіру көзделеді.
Сабақтың негізгі бағыттары
- Танымдық мақсат: Астананың рәміздері, тарихы, заңнамалық мәртебесі және қазіргі дамуы туралы мәлімет беру.
- Дамытушылық мақсат: ізденімпаздыққа баулу, ой қорыту, дәл жауап беру және сөйлеу мәдениетін дамыту.
- Тәрбиелік мақсат: туған жерге сүйіспеншілік, қазақстандық патриотизм, ел болашағына сенім және Отан игілігін қорғауға жауапкершілік тәрбиелеу.
Тәрбие бағыты
Қазақстандық патриотизм мен азаматтықты қалыптастыру.
Әдістер мен құралдар
Сұрақ-жауап, түсіндіру; карта, слайд материалдары, суреттер.
Пәнаралық байланыс
Қазақ тілі, ана тілі, дүниетану, бейнелеу өнері.
Сұрақ-жауап: Қай қала сипаттамаға сай?
Оқушыларға төмендегі белгілер ұсынылады: тоғыз жолдың торабында орналасуы, көпұлтты орта, сауда орталығы ретіндегі маңызы, экономикалық тұрғыдан тиімді орны, сыртқы шекарадан алшақ болуы және кең бос алқаптардың болуы. Жауап айқын: бұл — Астана.
Астананың қысқаша тарихы
Астана — Қазақстан Республикасының саяси, әкімшілік және мәдени орталығы. Қаланың жалпы аумағы шамамен 710,2 км². 2008 жылғы дерек бойынша тұрғындар саны 584,8 мың адамға жуық болған.
- 1 1830: әскери бекініс ретінде негізі қаланып, Қараөткел аталған.
- 2 1845: Ақмола атауына ие болды.
- 3 1862: ресми түрде қала мәртебесі берілді.
- 4 1868: Омбы губерниясының уезд орталығы болды.
- 5 1928–1930: Ақмола округі аталды.
- 6 1930–1992: Целиноград атауы қолданылды.
- 7 1997, 10 желтоқсан: Ақмола қаласын Қазақстан Республикасының астанасы деп жариялау туралы жарлыққа қол қойылды.
- 8 1998, 6 мамыр: Ақмола атауы Астана болып өзгертілді.
Географиясы және орны
Астана қаласы Есіл өзенінің оң жағалауында, Сарыарқаның солтүстік бөлігінде орналасқан. Карта бойынша қаланың орнын анықтау — кеңістік ойлау мен ел аумағын тануға бағытталған маңызды жұмыс.
Өнеркәсіп және өндіріс
Астана — Қазақстанның өнеркәсіп және мәдени ошақтарының бірі. Қала кәсіпорындары ауыл шаруашылық машиналарын, сантехникалық бұйымдарды, электр тетіктерін, темірбетон өнімдерін, тұрмыстық химия мен тоқыма бұйымдарын шығарады.
Білім және мәдениет
Елорда — ірі оқу-ағарту орталығы. Мұнда университеттер мен түрлі бағыттағы жоғары оқу орындары жұмыс істейді. 1999 жылы ЮНЕСКО шешімімен Астана қаласы «Әлем қаласы» атағына ие болды.
Оқушыларға арналған сұрақтар
- Қазақстан Республикасы тәуелсіздігін қашан алды?
- Тұңғыш Президент қашан сайланды?
- Қай жылы Ақмола Астана атанды?
- Елорда биыл қанша жасқа толды?
Мұғалімнің қорытынды сөзі ретінде: теледидар мен баспасөзден жиі оқитын жаңалықтар — Астананың даму қарқыны мен мерейтойлық белестері. Оқушылар елорда туралы білетіндерін ортаға салып, өз өнерін көрсетеді.
Астана туралы оқушы жырлары
Астана — нұрлы Астанам,
Гүл жайнаған жас қалам.
Егеменді елімді
Болашаққа бастаған.
Қадамың бар баспаған,
Асуың бар аспаған.
Халқың жетсін мұратқа,
Ей, бас қала — Астанам!
Мынау менің Астанам,
Онға толған жас қалам.
Елордасы елімнің —
Ерекше ғой басқадан.
Сарыарқаның даласы,
Жарқырайды қаласы.
«Астана» деп ән салар
Бар қазақтың баласы.
Әрбір күні арайлы,
Шуақ болып тарайды.
Арман қуған балалар
Астанаға қарайды.
Самал жел ескен,
Жастарым өскен —
Бақытым сенсің, Астана.
Асқарым болар,
Ырысым толар…
Жүрегі елімнің — Астана, бас қала,
Әлемге көріндің, ұқсамай басқаға.
«Дыбыстар сөйлейді» стратегиясы
Сынып оқушылары сабақ тақырыбындағы әріптерден басталатын қысқа деректер арқылы Астана туралы мәліметтерді жүйелейді. Бұл тәсіл есте сақтауды күшейтіп, ақпаратты құрылымдауға көмектеседі.
- А
- Астана — жастар мен болашақтың қаласы.
- Р
- Республиканың орталық бөлігіне жақын орналасқан.
- Қ
- Қысы қатаң, аязды әрі суық.
- А
- Алғашқы атауы — Ақмола.
- Т
- Теңіз, Қарасора, Балықтыкөл, Қыпшақ көлдері бар.
- Ө
- Өнерпаздар үшін «Шабыт», «Еуразия» фестивальдері өткізілді.
- С
- Сәулет тұжырымдамасы жапон сәулетшісі Кисё Курокава жоспарына сүйенеді.
- І
- Іргесі 1830 жылы қаланды.
- Н
- Нұра өзені ағады.
- Д
- Даму қарқыны жоғары қала ретінде танылған.
- Е
- Ел бастамаларымен зәулім ғимараттар бой көтерді.
- Г
- Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті — білікті мамандар ордасы.
- І
- Ірі өзендері — Есіл және Нұра.
- А
- Алғашқы адамдар бұл өңірді ашель–мустье дәуірлерінде қоныстанғаны айтылады.
- Р
- «Рамстор» — ірі сауда орталықтарының бірі ретінде аталады.
- У
- Уран, алтын, боксит, мыс, көмір сияқты пайдалы қазбалар кездеседі.
- Қ
- Қорғалжын қорығы батысқа қарай орналасқан.
- А
- Астана тарихы мен өмірі туралы «Еуразия жүрегінде» атты кітапта кеңірек баяндалады.
- Л
- Лебі ескен Есіл бойында бой көтерген ару қала.
- А
- «Отырар» кітапханасы жұмыс істейді.
- А
- Алтыншы шілде — елорданың туған күні ретінде аталады.
- С
- Символдарының бірі — Бәйтерек.
- Т
- Техникалық алмас қоры бар екені айтылады.
- А
- Астанадағы Бәйтерек монументінің жобасы туралы дерек ретінде сәулетшілер еңбегі аталады.
- Н
- «Нұр-Астана» үлкен күмбезді мешіті елорда келбетінің бір бөлігі.
- А
- Астана халықаралық байқауларда «Бейбітшілік қаласы» ретінде аталғаны көрсетіледі.
Қорытынды
Желде емен, құзарда емен, тасқында емен —
Кеудемде тулап-толқып жатсын өлең.
Тәуелсіз қазағымның Астанасы —
Он асу, айбынданып алты белең.
Тәуелсіз елдің Астанасы туралы ой түйіндей отырып, «Арқа төсіндегі ару қала — Астана» атты ашық тәрбие сағатының мазмұны аяқталады.